Sanhi at Pangangalaga sa Urticaria (Hives): Bakit Paulit-ulit?

Ang urticaria ay biglaang paninigas, pamumula, at pangangati ng balat. Kahit pindutin, hindi ito basta nawawala, at kung minsan lumilipat pa ito sa ibang parte ng katawan sa loob lang ng ilang oras. Marami ang naiisip kung bakit ito biglang lumalabas nang walang malinaw na dahilan, tapos nawawala, at bakit sa ilang tao naman ay paulit-ulit ito sa loob ng ilang buwan.

Hindi lang ito simpleng irritation sa balat kundi reaksyon ng immune system sa loob ng katawan. Ang sentro nito ay ang tinatawag na mast cell (immune cell na kumakalat sa balat at mucous membrane). Simulan natin sa kung bakit at paano nagre-react ang cell na ito.

Bakit Nagkakaroon ng Urticaria at Bakit Makati?

May mga mast cell na naka-scatter sa buong balat. Sa loob ng cell na ito, naka-imbak ang histamine (substance na nagpapalawak ng blood vessels at nagpapangati) sa maliliit na granule.

Kapag may pumasok na stimulus, biglang sasabog ang mga granule na ito at ilalabas ang histamine, proseso na tinatawag na degranulation. Katulad ito ng balloon na basta na lang sumasabog, kung saan mabilis na kumakalat ang laman nito palabas. Kapag kumalat na ang histamine, lumalawak ang mga blood vessel sa paligid at humihiwalay nang bahagya ang wall nito, kaya lumalabas ang fluid mula sa loob ng blood vessel papunta sa tissue ng balat. Dahil dito, namamaga at namumula ang balat.

Parehong dahilan din ito kung bakit nangangati. Direktang ino-stimulate ng histamine ang nerve endings sa balat, kaya halos sabay ang paglabas ng pamamaga at pangangati.

Ano ang Nagpapagalaw sa Mast Cell?

Hindi basta-basta sumasabog ang mast cell nang walang dahilan. Ang pinaka-common na trigger ay ang IgE, isang antibody (protina na parang label na ginagawa ng katawan para makilala ang partikular na substance).

Kapag naisip ng katawan na delikado ang isang substance, gumagawa ito ng IgE. Sa susunod na pumasok ulit ang substance na iyon, ang IgE na naka-attach na sa surface ng mast cell ang magbibigay ng signal. Parang susi at kandado, kapag tumugma nang eksakto ang substance sa IgE, naipapasa ang signal papunta sa loob ng mast cell, na siyang bubukas ng switch para sumabog ang mga granule.

Pero may mga pagkakataon din na nagre-react ang mast cell kahit walang IgE. Halimbawa, may physical stimuli tulad ng pagbabago ng temperatura o presyon na direktang nakakaalog sa cell membrane at nagpapasabog ng granule. Kaya hindi lang isang paraan ang dahilan ng urticaria.

Sanhi ng Acute Urticaria sa Loob ng 6 na Linggo

Kung wala pang 6 na linggo mula nang lumabas ang sintomas, tinatawag itong acute urticaria. Sa panahong ito, mas madaling matukoy ang sanhi. Narito ang mga pangkaraniwang trigger:

• Pagkain: Ang protina mula sa shellfish, nuts, at itlog ay maaaring mag-stimulate ng IgE at magpasabog ng mast cell. Ito ay dahil naitala ng katawan ang protinang ito bilang isang threat.
• Gamot: Bukod sa IgE pathway, ang antibiotics at NSAIDs (non-steroidal anti-inflammatory drugs) ay direktang nakakaapekto rin sa enzyme pathway na nagre-regulate ng inflammation, kaya na-stimulate din nito ang mast cell.
• Impeksyon: Kapag may viral infection tulad ng sipon, nagiging mas sensitibo ang buong immune response ng katawan, kaya mas madaling nagre-react ang mast cell kaysa karaniwan.
• Insect bite o sting: Naglalaman ang lason ng insekto ng substance na direktang nag-a-stimulate ng mast cell, kaya mabilis lumalabas ang malakas na local reaction.

Karaniwan, ang mga sanhing ito ay nagpapakita ng sintomas sa loob lang ng ilang minuto hanggang isa o dalawang araw pagkatapos ma-expose, kaya medyo madaling ma-trace ang sanhi.

Bakit Hindi Makita ang Sanhi ng Chronic Urticaria?

Kung paulit-ulit ang urticaria nang lampas sa 6 na linggo, tinatawag itong chronic urticaria. Ngunit sa mahigit kalahati ng mga kaso ng chronic urticaria, hindi natutukoy ang malinaw na external na sanhi.

Ang rason kung bakit mahirap matukoy ang sanhi ay dahil ang switch na nagpapasabog sa mast cell ay nasa loob mismo ng katawan. Sa mga kamakailang pag-aaral, may mga naiulat na kaso kung saan ang sariling autoantibody ng katawan, na dapat sana'y laban sa external substance, ay maling kinikilala ang sariling receptor sa surface ng mast cell at paulit-ulit itong ino-stimulate. Kahit walang bagong substance na pumapasok mula sa labas, patuloy na napipindot ang switch sa loob ng katawan. Kaya kahit magpa-allergy test para sa pagkain, madalas walang malinaw na sanhi ang lumalabas.

Ano ang Nag-uudyok sa Physical Urticaria?

May urticaria na lumalabas kapag na-expose sa specific na stimulus. Tinatawag itong physical urticaria, at medyo malinaw ang relasyon sa pagitan ng stimulus at sintomas.

• Malamig na hangin o tubig: Kapag biglang bumaba ang temperatura ng balat, kinikilala ito ng mast cell sa lugar na iyon bilang stimulus at nagre-react.
• Masikip na damit o presyon: Ang presyon mula sa pagkasikip ng balat ay physically na umaalog sa cell membrane ng mast cell, kaya sumasabog ang granule.
• Pagtaas ng temperatura ng katawan dahil sa exercise o mainit na shower: Tinatawag itong cholinergic urticaria, kung saan naa-activate ang nerves sa paligid ng sweat glands at naipapasa ang signal papunta sa mga malapit na mast cell.
• Pagkakalantad sa sikat ng araw: Binabago umano ng UV rays ang specific na substance sa balat, na nagiging form na makikilala ng mast cell, kaya lumalabas ang reaction.

Karaniwang bumababa ang ganitong tipo ng reaksyon sa loob lang ng 1 hanggang 3 oras kapag naalis ang stimulus, kaya relatibong madali itong i-manage kapag natukoy na ang eksaktong stimulus.

Epekto ng Stress sa Urticaria

Ang stress mismo ay hindi lumilikha ng bagong urticaria. Ngunit ayon sa mga pag-aaral, ito ay nagpapababa ng threshold ng reaction ng mast cell na sensitibo na.

Kapag na-stress, naglalabas ang katawan ng iba't ibang neurotransmitter at hormone, at ang ilan sa mga ito ay nag-a-act sa receptor ng mast cell surface, kaya mas madaling sumasabog ang granule kahit sa mas kaunting stimulus kaysa karaniwan. Kaya madalas maramdaman ng ilang tao na mas madalas ang urticaria sa panahon ng exam o kapag maraming trabaho, at maaaring dahil ito sa mas madaling na-trigger ang reaction sa dating stimulus dahil naging mas sensitibo ang katawan.

Paano Ito Pakalmahin at Gaano Katagal Maghihilom?

Ang pinakamahalagang bahagi sa pag-manage ng urticaria ay ang pagpigil mismo sa proseso ng pagsabog ng histamine ng mast cell. Ang antihistamine ay gamot na nagbabara nang maaga sa lugar kung saan dumidikit ang histamine sa receptor ng nerve at blood vessel, kaya kahit lumabas ang histamine, mas mahina na lang ang reaction.

Karaniwan, kapag nawala na ang trigger, gumagaling ang acute urticaria sa loob ng ilang araw hanggang 4 na linggo. Sa kabilang banda, malaki ang pagkakaiba sa recovery period ng chronic urticaria sa bawat tao, at karaniwang naiulat na ito ay natural na gumagaling sa loob ng 6 hanggang 12 buwan. Siyempre, may mga kaso rin na mas matagal pa ito o bumabalik ulit, kaya kailangan ng patuloy na pagmamasid at pag-manage.

Kahit hindi madaling matukoy ang sanhi ng chronic urticaria, tulong din umano kung unti-unting babawasan ang mga potensyal na trigger factors tulad ng masikip na damit, matinding stress, o partikular na gamot para mabawasan ang dalas ng sintomas. Sa halip na agad-agarang maghanap ng iisang sanhi, mas maganda madalas na pagmasdan lang ang mga signal na ipinapadala ng katawan.

Kapag matindi ang sintomas, tumutulong minsan ang ice compress sa apektadong lugar para lumamig ito nang saglit, dahil kumikitid ang blood vessel at pansamantalang bumababa ang pangangati at pamamaga. Pero sa cold urticaria, kung saan ang malamig na stimulus mismo ang trigger, maaaring lalo pang lumakas ang reaction, kaya mas ligtas na suriin muna kung anong tipo ng urticaria ang mas malapit sa nangyayari sa iyo. Malaking tulong din sa doktor kung isusulat, kahit maikli lang, ang oras at sitwasyon kung kailan lumabas ang sintomas, para mas mapaliit ang possible na sanhi.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).