Physical at Chemical Sunscreen: Pagkakaiba, White Cast, at Pagitan ng Muling Paglalagay

Alam nating lahat na kailangan pa ring mag-sunscreen araw-araw kahit hindi tag-init. Pero kapag tiningnan mo na talaga ang listahan ng ingredients, may mababasa kang mga terminong physical sunscreen at chemical sunscreen, at hindi naman madaling ipaliwanag kung ano talaga ang pagkakaiba ng dalawa.

Sa totoo lang, magkaiba talaga ang paraan nila sa pagharang ng UV. Yung isa ay para bang tumatablang liwanag palayo sa balat, samantalang yung isa naman ay sinisipsip ang liwanag hanggang mawala ito. Kapag naintindihan mo na ang prinsipyong ito, mas madaling maiintindihan kung bakit may mga produktong nagpapaputi sa balat at bakit may mga nagdudulot naman ng irritation.

Ano ang Ginagawa ng UVA at UVB sa Balat?

Nahahati ang UV mula sa sikat ng araw ayon sa haba ng wavelength nito. Mahaba ang wavelength ng UVA (320 hanggang 400nm), kaya kaya nitong tumagos hanggang sa dermis, ang mas malalim na layer ng balat. Doon nakatago ang collagen, ang protina na parang haligi na sumusuporta sa kalastikuhan ng balat, at unti-unti itong napipinsala ng UVA dahil umaabot ito hanggang doon.

Kaya nga hindi agad kapansin-pansin ang epekto ng UVA tulad ng sunburn, pero kilala ito bilang pangunahing dahilan ng wrinkles at pagbaba ng kalastikuhan sa loob ng mga dekada. Bukod pa riyan, malakas ito kaya kaya pa nitong tumagos sa salamin, kaya naaapektuhan pa rin tayo kahit nasa loob lang ng bahay o opisina. Halimbawa, kapag matagal kang nakaupo sa tabi ng bintana, hindi ka masusunog pero unti-unti mong mararamdaman na nangingitim o nanlalamlam ang balat mo, at resulta iyon ng dahan-dahang pag-ipon ng UVA.

Sa kabilang banda, maikli ang wavelength ng UVB (290 hanggang 320nm), kaya hindi ito umaabot sa dermis at karamihan ay nasisipsip na lang sa epidermis, ang ibabaw na layer ng balat. Pero malakas naman ang enerhiya nito, kaya kaya nitong magdulot ng sunburn kahit saglit lang. Ang pamumula at pananakit ng balat pagkatapos ng isa hanggang dalawang oras sa beach tuwing tag-init ay dahil mismo sa UVB.

Wala talagang blood vessels sa epidermis mismo. Pero kapag nasira ng UVB ang mga selula rito, naglalabas ang mga ito ng inflammatory substances na nagpapadilat sa blood vessels ng dermis na nasa ibaba, kaya doon nagmumula ang balat. Ang pamumula at init na kakaiba ng sunburn ay galing talaga sa reaksyon ng blood vessels sa dermis, hindi sa epidermis. Ang UVA naman, dahil paunti-unti lang ang pagsira nito sa collagen, hindi ganoon kalakas ang acute inflammatory response na dinudulot nito, kaya hindi ka masasaktan o mamumula agad, tahimik lang itong tumatagos habang unti-unting nagdudulot ng pinsala.

Paano Humaharang ng UV ang Physical Sunscreen?

Gumagamit ang physical sunscreen ng napakaliliit na metal particle tulad ng zinc oxide o titanium dioxide bilang pangunahing sangkap. Bumubuo ang mga particle na ito ng manipis na layer sa ibabaw ng balat.

Kapag dumarating ang UV papunta sa balat, tinatablan ng mga metal particle na ito ang liwanag parang maliliit na salamin, pinapabalik ito o kinakalat sa iba't ibang direksyon. Nababaliktad na nila ang direksyon ng liwanag sa ibabaw pa lang bago pa ito makapasok sa loob ng balat. Madaling maintindihan ito kung iisipin mo ang foil blanket na isinusuot pag umaakyat ka ng bundok tuwing taglamig. Kung paanong pinapabalik ng foil ang init na papalabas ng katawan mo, ganoon din ang metal particle sa physical sunscreen, hinaharang nila ang UV bago pa ito makadikit sa balat.

Kaya ang physical sunscreen ay paraan na hinaharangan ang UV para hindi na ito makasalamuha ang skin cells, kaya kaya nitong magbigay proteksyon kahit walang chemical reaction na nangyayari. Kilala itong mahinang magdulot ng irritation kaya medyo ligtas pa rin itong gamitin kahit sa sensitive skin o balat ng sanggol. Para magkaroon ng chemical reaction, kailangan munang dumaan ang ingredient sa proseso ng pagbo-bond sa balat, pero dahil wala talagang proseso nito ang physical sunscreen, natural na mas mababa rin ang posibilidad ng irritation o allergy.

May isa pang mahalagang katangian. Dahil physical na aksyon ang reflection, agad itong nagkakaroon ng epekto sa sandaling ipahid mo ito. Hindi kailangan ng oras para masipsip muna ang ingredient sa balat bago pa ito magreact. Kaya nga hindi problema kahit kailangan mong lumabas agad ng bahay.

Paano Humaharang ng UV ang Chemical Sunscreen?

Gumagamit naman ang chemical sunscreen ng carbon-based compound tulad ng avobenzone at octinoxate. Sa halip na i-reflect ang liwanag, direktang sinisipsip ng mga ingredient na ito ang UV energy papunta sa kanilang sarili.

Sa sandaling masipsip ang UV, agad napupunta ang molecule sa isang excited state, ibig sabihin, tumataas ang enerhiya nito kaya nagiging unstable. Parang spring na na-compress at biglang bumabalik sa dating hugis, agad babalik ang molecule sa orihinal na anyo habang inilalabas ang nasipsip na enerhiya bilang init papunta sa labas. Kahawig ito ng pagkakadikit ng kamay mo sa mainit na kaldero saglit lang, tapos agad mong binibitawan. Nakakaramdam ka ng init saglit lang, pero hindi mo ito hinahayaang magtagal, agad mong pinapalabas ang init habang bumabalik sa normal.

Sa huli, bago pa makapinsala sa balat ang delikadong UV energy, na-convert na ito sa napakaliit na init hanggang mawala na lang. Pero dahil paulit-ulit ang prosesong ito, dahan-dahang nasisira ang ingredient mismo, kaya kilala ang chemical sunscreen na unti-unting bumababa ang bisa nito sa paglipas ng oras. Kung paanong nawawalan ng elastisidad ang isang spring kapag paulit-ulit itong na-compress at binitawan, ganoon din ang molecule ng chemical sunscreen, dahil daan-daang beses itong umuulit sa pagsipsip ng UV at pagpapalabas ng init sa isang araw, unti-unting nasisira ang structure nito.

At kaiba sa physical sunscreen, hindi agad nagkakaepekto ang chemical sunscreen. Kailangan munang maayos na maka-settle ang ingredient sa manipis na layer sa ibabaw ng balat bago pa talaga magsimula nang maayos ang absorption reaction, kaya inirerekomenda na i-apply ito 20 hanggang 30 minuto bago lumabas ng bahay. Kung lalabasin mo agad ito nang wala pang oras na maka-settle, parang haharapin mo ang UV habang hindi pa handa ang ingredient.

Bakit Mas Halata ang White Cast sa Physical Sunscreen?

Ang white cast ay ang kondisyon kung saan namumuti ang balat pagkatapos maglagay ng sunscreen. Sa physical sunscreen ito karaniwang nangyayari.

Nasa laki ng particle ang dahilan. May katangian ang zinc oxide at titanium dioxide particle na kasabay nilang pinapabalik ang bahagi ng visible light na nakikita ng ating mga mata, kaya kahit manipis lang ang inilagay mo, halata itong parang may puting layer sa balat. Katulad ito ng pagpinta ng manipis na layer ng puting pintura sa dingding, hindi na lumalabas ang kulay sa ilalim at parang puti na lang ang lahat ng makikita. Kapag pinabalik ng particle ang liwanag, hindi na naipapakita ang tunay na kulay ng balat sa ilalim nito, at sa halip mukhang may puting layer na lang na nakapatong.

Kamakailan, dahil dumami ang mga produktong dinurog nang napakaliit hanggang maging nano-size ang particle, nabawasan na ang white cast, pero mahirap pa ring lubusang maalis ito. Sa kabaligtaran, dahil ang chemical sunscreen ay sumisipsip lang ng liwanag at hindi ito nire-reflect, kadalasan ay malinaw at manipis itong dumidikit sa balat.

Ano ang Hinaharang ng SPF at PA?

Kapag tiningnan mo ang packaging ng sunscreen, magkasama mong makikita ang SPF at PA. Magkaiba ang batayan ng dalawang ito sa klase ng UV na hinaharangan nila.

Ang SPF (Sun Protection Factor) ay ang index na nagpapakita kung gaano kalakas ang harang sa UVB. Mas malaki ang numero, mas matagal ang oras bago mamula ang balat. Halimbawa, kung mamumula ang balat mo sa loob lang ng 10 minuto kapag walang sunscreen, teoretikal na maaantala ito ng SPF15 nang 15 beses, ibig sabihin hanggang 150 minuto. Pero madalas mas maiksi rito ang aktwal na resulta dahil sa pawis at friction, kaya huwag umasa sa numero lang at laging mag-reapply. Ipinapakita naman ng PA (Protection Grade of UVA) kung gaano kalakas ang harang sa UVA, at mas maraming + tulad ng PA+++, mas malakas ang proteksyon.

Hindi sapat kung isa lang sa dalawa ang mataas. Kung gusto mong maharangan pareho ang UVA na nakakapinsala hanggang dermis at ang UVB na nagdudulot ng sunburn, mas mainam na tingnan pareho ang SPF at PA.

Dami ng Pahid at Pagitan ng Muling Paglalagay

Para maabot talaga ang naka-label na proteksyon ng sunscreen, kailangang sundan ang tamang dami at dalas ng pag-apply. Tingnan ang mga sumusunod.

• Maglagay ng katumbas ng laki ng barya na 500-won o mas marami pa sa buong mukha: sinukat ang naka-label na SPF at PA sa product testing gamit ang thickness na ito, kaya kapag konti lang ang inilagay mo, malaki ang bagsak ng aktwal na proteksyon kumpara sa naka-label.
• Mag-reapply tuwing 2 oras kapag nasa labas: unti-unting nasisira ang ingredient ng chemical sunscreen habang sinisipsip nito ang UV, at natatanggal naman ang physical sunscreen dahil sa pawis at sebo, kaya lalong nipis ang layer nito sa paglipas ng oras.
• Mag-apply pa rin kahit maulap: hinaharang man ng ulap ang visible light na nakikita ng mata, malaking bahagi ng UV ang nakakatawid pa rin dito, kaya kahit mukhang mahina ang sikat ng araw, patuloy pa rin ang exposure ng balat sa UV.

Sa huli, malaki ang pagkakaiba ng aktwal na epekto ng sunscreen depende sa kung gaano ito kakapal at kung gaano kadalas inilalagay. Kung nakakahirap na mag-apply ulit sa ibabaw ng makeup gamit ang kamay, praktikal na opsyon din ang paggamit ng cushion o spray na may sun protection para i-layer.

Paano Pumili ng Sunscreen na Bagay sa Balat Mo?

Mahirap sabihin na mas maganda talaga ang physical o chemical sunscreen. Depende ito sa kondisyon ng balat mo kung alin ang mas bagay sa'yo.

Kung sensitive ang balat mo o madaling mamula sa irritation, mas komportable karaniwan ang physical sunscreen. Dahil physical na paraan ito ng pagharang at walang chemical reaction, mas mababa ang posibilidad na magkaroon ng breakout.

Sa kabaligtaran, kung mataba ang balat mo at ayaw mo ng white cast, mas madalas piliin ang chemical sunscreen dahil magaan at malinaw itong dumidikit sa balat. Pero may ilang ingredient sa chemical sunscreen na naiulat na nagdudulot ng contact dermatitis, kaya kung paulit-ulit kang nakakaramdam ng kati o pamumula pagkatapos mag-apply, subukan mong palitan ang ingredient na ginagamit mo.

Kamakailan, marami nang hybrid product na pinagsama ang dalawang paraan. Sabay na ginagamit ang reflection at absorption para mabawasan ang white cast habang pinapanatili ang proteksyon. May paraan din na gamitin ang magkaibang type sa magkaibang bahagi ng katawan. Marami ang gumagamit ng physical sunscreen sa mukha na madaling ma-irritate, at chemical sunscreen naman na magaan sa braso at binti na madalas ma-expose sa UV. Sa huli, walang isang sagot na laging tama dito, mas malapit itong proseso ng paghahanap ng tamang tugma habang binabantayan mo ang signal na ipinapakita ng balat mo.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).