Bakit Lalo Kumakalat ang Flat Wart sa Mukha Kapag Pinipiga o Kinukuskos?

Minsan habang tumitingin ka sa salamin, may napapansin kang mga maliliit na butlig sa noo, likod ng kamay, o palibot ng leeg, parang mga munting butil na magkakalapit. Karaniwang una mong iisipin, pimple ito, kaya pipigain mo. Pero kahit gaano mo pa ito pigain, wala namang lumalabas na parang nana, at pagkalipas pa ng 2 hanggang 4 na linggo, may lumalabas ka pang ilan sa tabi nito.

Kapag ganito ang nangyari, isa sa dapat mong pagdudahan ay flat wart. Talagang ibang klaseng skin lesion ito kumpara sa pimple o breakout, kaya kung pipigain o kukuskusin mo ito gaya ng ginagawa sa pimple, hindi lang ito hindi mawawala, pwede pa itong lumaganap sa mas malawak na bahagi. Bakit nga ba nangyayari ito, at paano mo ito maiiba sa nunal o pimple? Sunud-sunod nating tingnan sa ibaba.

Ano Ba Talaga ang Flat Wart?

Ayon mismo sa pangalan nito, ang flat wart ay maliit na lesion na patag ang ibabaw kapag lumitaw sa balat. Ang laki nito ay parang butil ng bigas hanggang munggo, at karaniwang kulay flesh-tone o kayumangging-kayumanggi.

Kadalasan, hindi lang isa o dalawa ang lumalabas, kundi bumubukol nang sampu-sampu sa noo, likod ng kamay, at paligid ng leeg. Dahil sa dami nitong lumalabas nang sabay-sabay, madalas itong akalaing pimple o clogged pores ng sinumang unang makakakita nito. Pero ang totoo, dulot ito ng viral infection, kaya ganap na ibang approach ang kailangan dito kumpara sa pimple.

Kapag hinipo mo, hindi ito matulis tulad ng pimple, at kapag hinaplos ng daliri, halos patag ang nararamdaman mo, kaya nga tinawag itong "flat" wart. Dahil maliit ang bawat isa pero marami ang bilang, madalas itong basta ituring na pagiging magaspang lang ng balat noong una, at saka pa lang napapansin nang dumami na ito nang husto pagkalipas ng 4 hanggang 8 linggo, saka na lang pupunta sa dermatologist.

Madalas itong naiuulat sa mga bata at mga batang adulto, at karaniwang paliwanag dito ay dahil mas madalas ang skin contact nila at hindi pa gaanong sanay ang immune system sa bagong virus sa yugtong ito ng buhay. May mga kaso ring kusang nawawala habang tumatanda, pero kung pababayaan hanggang doon, pwedeng lumawak pa ang saklaw ng paglaganap nito. Kaya makakatulong nang malaki na maunawaan agad ang katangian nito sa maagang yugto.

Bakit Kaya Virus ang Dahilan?

Ang lumilikha ng flat wart ay ang human papillomavirus, mas kilala sa tawag na HPV. Maraming uri ang HPV, at may partikular na klase nito na pumapasok sa mga cell sa pinakaibabaw na layer ng balat, ang epidermis, at doon nabubuo ang flat wart.

Kapag pumasok na ang virus sa loob ng cell, patuloy itong nagpapadala ng maling signal na dapat mas mabilis lumaki at dumami ang cell kaysa normal. Parang may lihim na nagpapatong ng paa sa gas pedal ng kotse nang walang tigil. Ang resulta, mas makapal at mas mabilis na nagtatambak ang mga cell kaysa normal, at lumalabas itong bukol na nakausli sa ibabaw ng balat.

Kaiba sa bacteria o fungus na nagdudulot ng pimple, hindi maalis ng antibiotic ang virus. Kung ang bacteria ay puwedeng patayin ng gamot na inilalapat sa labas, ang virus naman ay nagtatago na sa loob mismo ng cell mo at ginagamit ang makinarya ng cell na iyon para dumami. Kaya para maalis ang flat wart, sa halip na gamot na direktang pumapatay lang sa virus, mas ginagamit ang paraan na alisin ang mismong infected na cell, o tulungan ang immune system mong tuklasin at alisin ito nang mag-isa.

Bakit Lalo Itong Kumakalat Kapag Pinipiga o Kinukuskos?

Kapag pinipiga o kinukuskos mo ng kuko ang flat wart, ang mga virus particle na nasa loob nito ay lumalabas at dumidikit sa kamay o kapaligirang balat. Kung sa ganitong kalagayan ay hinipo mo naman ang ibang bahagi ng mukha, o dumaan ang blade ng razor sa ibabaw nito habang nag-aahit, mailipat ang virus sa bagong lugar at doon ito muling mag-uugat.

Ang phenomenon na ito, kung saan sunud-sunod na sumusulpot ang bagong lesion sa nairitang balat, ay tinatawag sa dermatology na autoinoculation. Katulad ito ng kapag may pintura ang kamay mo at hinipo mo ang iba't ibang bahagi, may bahid na maiiwan sa bawat lugar na nahipo mo. Sa lugar na may sugat o gasgas, mas manipis ang epidermal barrier, kaya mas madaling makapasok doon ang virus.

Kaya kapag pinigaan o kinuskos mo ang lugar na may flat wart, sa halip na mawala ang orihinal na lesion, mas madalas na sunud-sunod pang lumitaw ang bagong lesion sa paligid nito. Kapag umaahit ka naman at dumaan ang blade sa ibabaw ng lesion, madalas na sunud-sunod na lumalabas ang mga bagong lesion sa parehong direksyon ng pag-ahit, dahil mismo dito sa dahilan.

Kung pimple, kapag pinigaan mo, lalabas lang ang sebo at nana sa loob, at doon na matatapos ang kuwento. Pero sa flat wart, hindi ganoon kadaling lumabas ang virus kasabay ng nilalaman kapag pinigaan mo. Ang totoo, kumakalat pa ang virus sa kamay at kapaligirang balat, at parang naghahasik ka na lang ng bagong buto. Kahit magkamukhang kilos ang pagpiga sa dalawa, ganap na kabaligtaran ang resulta, at doon nagmumula ang problema.

Paano Ito Iba sa Nunal o Pimple?

Madalas mapagkamalang nunal o pimple ang flat wart dahil medyo hindi malinaw ang porma nito. Pero dahil iba talaga ang prinsipyo kung paano ito nabubuo, may ilang katangian na makakatulong para makilala ang kaibhan.

• Ang nunal ay nabubuo kapag nagsama-sama sa isang lugar ang mga cell na gumagawa ng melanin pigment, kaya hindi biglang dumarami ang bilang nito kahit tumagal, at karaniwang matingkad na kayumanggi o itim ang kulay. Dahil hindi virus ang dahilan, hindi rin ito nahahawa sa ibang tao.
• Ang pimple naman ay inflammatory lesion na nabubuo dahil sa pagtambak ng sebo, patay na balat, at bacteria sa loob ng pores, kaya karaniwang namamaga ito at masakit kapag hinipo. Sa kabilang banda, halos walang inflammatory reaction ang flat wart, kaya walang sakit kapag pinindot at manipis lang ang pamumula.
• Ang flat wart naman ay biglang lumalabas nang marami sa maikling panahon, at patag at makinis ang porma sa ibabaw. Ang biglaang pagdami na ito ay siya ring ebidensya na kumakalat ang virus sa pamamagitan ng autoinoculation.

Kung mahirap kilalanin base lang sa symptoms, may paraan din sa dermatology na gamitin ang dermatoscope para tingnan ang pattern sa ibabaw ng balat, o gawin ang biopsy kung kailangan para makumpirma. Sa halip na hipuin mo ang lesion gamit ang exfoliant o extraction tool base sa sariling paghusga, mas ligtas na kumonsulta muna sa doktor kapag hindi malinaw ang klase ng lesion.

Lalo na kung inakala mong pimple ito at pinigaan gamit ang extraction tool pero pareho pa rin o mas dumami pa, iyon mismo ang senyales na dapat mong pagdudahan itong flat wart. Kasi kapag pinigaan ang pimple, umaasang bumabawas ang laki dahil lumalabas ang nilalaman nito, pero sa flat wart, halos walang pagbabagong nararamdaman mo kahit pigain mo ito.

Bakit Madalas Itong Kumakalat sa Mukha at Likod ng Kamay?

Ang flat wart ay lalong madalas lumitaw sa mga bahaging madalas ilantad at maiirita gaya ng mukha, likod ng kamay, at binti. Ito ay dahil sa mga bahaging ito, madalas nagkakaroon ng friction dahil sa paghipo ng kamay, pag-ahit, o paghuhugas ng mukha, kaya madalas nagkakaroon ng maliliit na sugat na hindi mo namamalayan.

Kung babalikan ang prinsipyo ng autoinoculation na naunang naipaliwanag, madaling maintindihan kung bakit ganito. Kung may ugali kang madalas hipuin ang mukha, o kapag dumaan ang blade ng razor sa lesion habang nag-aahit, mailipat ang virus sa parehong daan na iyon. Kaya kapag may flat wart ka, mas mabuting iwasan ang paghipo sa apektadong bahagi hangga't maaari, at gumamit ng ibang paraan sa halip na razor, dahil kilala itong nakakatulong para mabawasan ang paglaganap nito.

Sa kabaligtaran, sa mga bahaging bihirang mahipo at kaunti lang ang friction gaya ng talampakan o likod, medyo bihira ang flat wart. Ibig sabihin, kahit parehong virus, mas madali itong mag-ugat sa lugar na madalas naiirita ang balat. Ang ugali ring kuskusin nang malakas ang towel sa mukha, o kuskusin nang malakas gamit ang kamay kapag naglilinis ng makeup, ay pwedeng mag-iwan ng maliliit na sugat na hindi mo namamalayan, kaya kailangan mag-ingat dito.

Ano ang Prinsipyo sa Likod ng Pag-alis?

Ang paggamot sa flat wart ay bumababa sa dalawang direksyon: alisin ang cell kung saan nag-ugat ang virus, o hikayatin ang immune system mong mismo ang mag-alis nito.

• Ang cryotherapy ay gumagamit ng liquid nitrogen para bigla-biglang i-freeze ang lugar ng lesion at sirain ang cell sa loob nito. Kapag nagyelo at natunaw ang cell at nasira ito, mawawala mismo ang espasyo kung saan nakatira ang virus.
• Ang laser treatment naman ay gumagamit ng heat energy para sunugin at alisin ang lesion tissue, kaya ang benepisyo nito, ayon sa mga ulat, ay puwede itong maging tumpak hanggang sa layo na desired lang na alisin ang tissue.
• Ang topical immunotherapy ay paglalapat ng gamot para tawagin ang immune cells sa lugar na iyon. Kapag dumagsa ang mga immune cell, tinutulungan nito ang katawan mong mismo ang kikilanlan at aalisin sa mga cell na infected ng virus.

Kahit anong paraan ang piliin mo, kung mairita muli ang lugar ng lesion, pwede pa ring lumitaw ang bagong lesion. Kaya kahit matapos ang treatment, kailangan pa ring iwasan ang paghipo o pagkuskos dito.

Sa katunayan, iisa lang ang layunin ng tatlong paraan: alisin ang cell kung saan nagtatago ang virus. Pero dahil iba-iba ang paraan, iba-iba rin ang intensity ng irritation at ang tagal ng recovery. Kaya karaniwang isinasaalang-alang ang bilang, lokasyon ng lesion, at kondisyon ng balat mo bago pagpasyahan kung aling paraan ang bagay sa iyo, sa proseso ng konsultasyon.

Bakit Madalas Itong Bumabalik, at Paano Ito Aalagaan?

Kilala rin ang flat wart bilang isang bagay na madalas bumalik kahit maalis na ang nakikitang lesion. Ang dahilan, posibleng nakalat na rin ang virus sa balat na mukhang okay pa naman sa paligid ng lesion. Hindi pa lang ito lumaki para maging lesion, pero potensyal na kaya nitong lumikha ng bagong lesion anumang oras.

Kaya hindi dapat magtapos ang pag-aalaga sa pag-alis lang ng nakikitang lesion, kailangan itong sabayan ng mga habit na iiwas sa muling paglaganap. Ang hindi paghipo o pagkuskos sa lesion, ang paggamit ng sariling gamit gaya ng razor at towel na hindi ibinabahagi sa iba, at ang agarang pagkonsulta sa doktor kapag may nakita kang bagong lesion sa halip na pababayaan ito ay kilala bilang mga bagay na talagang nakakatulong. May mga ulat ring nagsasabing may kinalaman ang kondisyon ng immune system mo sa pagsupress sa virus, kaya sapat na tulog at regular na routine ay pwede ring makatulong sa paggaling, at ito rin ay bagay na dapat mong isaalang-alang.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).