Nguyên lý điều trị ionzyme làm sạch lớp sừng rồi dùng điện di ion và sóng siêu âm đưa vitamin vào sâu trong da

Dù thoa sản phẩm skincare tốt đến đâu, đôi khi quá trình hấp thu vẫn bị chặn lại ngay trên bề mặt da. Khi lớp sừng dày hoặc lớp màng dầu quá chắc, dưỡng chất không chạm được tới lớp bì mà chỉ dừng lại ở bề mặt. Ionzyme là phương pháp chăm sóc da dùng sức mạnh của dòng điện và sóng siêu âm để vượt qua rào cản hấp thu này. Đây là thiết bị thường gặp ở phòng khám da liễu hoặc thẩm mỹ viện với tên gọi liệu trình vitamin, liệu trình dưỡng trắng, nhưng nguyên lý hoạt động chính xác thì ít người biết rõ. Bài viết tổng hợp quá trình và nguyên lý ionzyme đưa dưỡng chất vào sâu trong da.

Ionzyme là gì?

Ionzyme là thiết bị chăm sóc da kết hợp điện di ion (iontophoresis) và sóng siêu âm tần số thấp (sonophoresis) để đưa các dưỡng chất hữu ích như vitamin thấm sâu vào các lớp da. Trong tên gọi, phần "ion" mang nghĩa dùng điện để di chuyển dưỡng chất, còn "zyme" hàm ý kích hoạt dưỡng chất và enzyme.

Trình tự cơ bản là làm sạch lớp sừng trước, sau đó tác động đồng thời điện và sóng siêu âm để đẩy dưỡng chất vào trong. Khi thoa mỹ phẩm bằng tay, phần lớn dưỡng chất chỉ dừng lại trên bề mặt lớp sừng, nhưng ionzyme bổ sung thêm lực vật lý để đưa chúng vượt qua rào cản đó ở mức nông. Vì vậy phương pháp này thường được kết hợp khi sử dụng các thành phần như vitamin C, retinol, AHA.

Điểm khác biệt lớn nhất so với chăm sóc da thông thường nằm ở chỗ, dưỡng chất không chỉ được "đặt lên" mà được "đẩy vào". Lotion hay serum dựa vào chênh lệch nồng độ trên bề mặt da để dưỡng chất từ từ thẩm thấu, còn ionzyme bổ sung thêm ngoại lực từ điện và rung động để nâng cao tốc độ và độ sâu thấm. Đó là lý do phương pháp này thường được nhắc tới khi cần xử lý những thành phần vốn hấp thu chậm.

Vì sao phải làm sạch lớp sừng trước tiên?

Liệu trình ionzyme luôn bắt đầu bằng bước làm sạch lớp sừng. Lớp sừng ngoài cùng của da có cấu trúc gồm các tế bào sừng đã chết và lipid xếp chồng lên nhau như gạch và vữa, vốn dĩ đóng vai trò như một hàng rào bảo vệ, ngăn không cho các chất lạ tự do xâm nhập.

Nếu hàng rào này còn nguyên vẹn, dù thoa dưỡng chất tốt đến mấy phần lớn cũng bị bốc hơi hoặc trôi đi ngay trên bề mặt. Vì vậy trước đó cần dùng peel hoặc tẩy tế bào chết nhẹ nhàng để tạo những khe hở nhỏ trong cấu trúc gạch này. Có thể hình dung giống như mở một cánh cửa nhỏ trên bức tường. Chỉ khi có khe hở này, lực điện và sóng siêu âm tiếp theo mới thực sự phát huy tác dụng.

Điện di ion đẩy dưỡng chất vào da theo nguyên lý nào?

Điện di ion là phương pháp dùng dòng điện rất yếu chạy qua da để đẩy các thành phần mang tính ion theo hướng mong muốn. Vitamin C hay nhiều dưỡng chất hoạt tính khi hòa tan trong nước sẽ mang điện tích dương hoặc âm, và phương pháp này tận dụng đúng nguyên lý cơ bản của điện, cùng điện tích thì đẩy nhau, khác điện tích thì hút nhau.

Có thể hiểu dễ hơn nếu liên tưởng tới việc hai cực cùng chiều của nam châm đẩy nhau, hai cực trái chiều thì hút nhau. Khi thiết bị tạo ra điện tích cùng dấu với dưỡng chất ở phía tiếp xúc da, dưỡng chất sẽ né điện tích đó và di chuyển sang hướng ngược lại, tức là đi sâu vào bên trong da. Bằng cách này, dưỡng chất được cho là có thể di chuyển tới lớp da sâu hơn so với khi chỉ thoa bằng tay.

Cường độ dòng điện được cài đặt ở mức rất nhẹ. Khác với dòng điện kích thích co cơ, dòng điện dùng trong điện di ion chỉ đủ để đẩy nhẹ các ion di chuyển. Vì vậy trong lúc thực hiện, cảm giác thường gặp là hơi tê rần nhẹ chứ không phải châm chích. Dòng điện càng mạnh thì dưỡng chất càng được đẩy nhanh hơn, nhưng đồng thời mức kích ứng da cũng tăng theo, nên việc cân chỉnh cường độ và thời gian phù hợp là điều quan trọng.

Sóng siêu âm hỗ trợ hấp thu bằng cách nào?

Ionzyme sử dụng sóng siêu âm tần số thấp song song với điện di ion. Sóng siêu âm là những rung động cực nhanh mà mắt thường không nhìn thấy được, và chính rung động này tạo ra những khe hở li ti trong lớp lipid nằm giữa các tế bào sừng.

Khi phát sóng siêu âm trong môi trường nước, sẽ xuất hiện hiện tượng các bong bóng nhỏ hình thành rồi vỡ ra, gọi là hiện tượng xâm thực (cavitation), và lực này làm rung nhẹ cấu trúc lipid trên bề mặt da. Có thể liên tưởng giống như độ rung của máy giặt giúp giũ bụi ra khỏi từng kẽ vải. Nếu điện là lực đẩy dưỡng chất, thì sóng siêu âm đóng vai trò mở rộng con đường để dưỡng chất đó đi qua. Hai lực này cần cùng tác động thì hiệu quả hấp thu mới tăng lên.

Đây cũng là lý do người ta cho rằng kết hợp cả hai lực sẽ giúp hấp thu tốt hơn so với dùng riêng lẻ. Nếu chỉ dùng điện, con đường vẫn hẹp trong khi cố đẩy dưỡng chất vào nên hiệu quả giảm, còn nếu chỉ dùng sóng siêu âm, con đường được mở rộng nhưng lại thiếu lực đẩy nên dưỡng chất phải tự chờ để thấm vào. Khi kết hợp cả hai theo đúng trình tự, vừa mở rộng con đường vừa đẩy dưỡng chất đi qua con đường đó, hai giai đoạn hoàn thiện cùng lúc.

Nên kết hợp với thành phần nào?

Không có danh sách cố định các thành phần có thể đưa vào bằng ionzyme, nhưng thường được chọn là những dưỡng chất vừa mang tính ion vừa có lợi cho da.

• Vitamin C: khi hòa tan trong nước sẽ mang điện tích nên phù hợp với điện di ion, được cho là giúp làm sáng và đều màu da. Ngoài ra còn có tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ các tế bào bị tổn thương.
• Retinol (vitamin A): kích thích tái tạo tế bào, nhưng vì phân tử lớn nên vốn hấp thu chậm. Nhờ điện di ion đưa vào sâu hơn, tốc độ hấp thu chậm này có thể được bù đắp phần nào.
• AHA (alpha hydroxy acid): là thành phần axit giúp làm mềm và bong nhẹ tế bào sừng, khớp tốt với bước làm sạch lớp sừng đã thực hiện trước đó. Khi đưa vào lúc lớp sừng đã mỏng bớt, hiệu quả có thể tăng mà không gây kích ứng.
• Vitamin E, beta caroten: là các thành phần chống oxy hóa giúp bảo vệ hàng rào da, thường được phối hợp cùng các dưỡng chất khác.

Mỗi thành phần có điện tích và kích thước phân tử khác nhau, nên việc lựa chọn kết hợp thành phần nào cần dựa theo tình trạng da. Ví dụ, nếu mục tiêu là cải thiện tông da thì ưu tiên vitamin C, còn nếu da sần và cần tái tạo thì tăng tỷ lệ retinol, việc điều chỉnh tổ hợp thành phần theo từng vấn đề da như vậy khá phổ biến.

Ionzyme phù hợp với vấn đề da nào và cần lưu ý gì?

Ionzyme thường được lựa chọn khi da xỉn màu, có nám hoặc đốm sắc tố, cũng như khi da khô và giảm độ đàn hồi. Vì dưỡng chất chạm được tới lớp sâu hơn bề mặt, phương pháp này thường được giới thiệu như một cách cải thiện dần tình trạng da từ bên trong, chứ không chỉ tạo cảm giác ẩm mượt tạm thời trên bề mặt. Do dưỡng chất không chỉ dừng ở bề mặt mà đi sâu hơn, nhiều nơi cho biết nếu chăm sóc đều đặn thì hiệu quả cảm nhận được sẽ tích lũy theo thời gian.

Tuy nhiên vì đây là liệu trình kết hợp cả điện và sóng siêu âm, nên cần kiểm tra trước những điểm sau.

• Người đang mang thiết bị điện tử cấy ghép như máy tạo nhịp tim: cần tránh vì liệu trình có sử dụng dòng điện.
• Người đang mang thai, hoặc da có vết thương, viêm nhiễm nặng: nên trao đổi trước với chuyên viên để đảm bảo an toàn.
• Da ửng đỏ hoặc nhạy cảm ngay sau liệu trình: có thể xuất hiện tạm thời do vừa làm sạch lớp sừng và thường sẽ dịu đi sau một thời gian.

Sau liệu trình nên chú ý chống nắng kỹ hơn thường ngày. Vì lớp sừng lúc này hơi mỏng đi nên da có thể nhạy cảm hơn với các tác động bên ngoài. Khoảng cách giữa các lần chăm sóc tùy thuộc vào tình trạng da, nhưng phần lớn cần chừa ra vài ngày trở lên để lớp sừng có thời gian phục hồi lại trước khi lặp lại liệu trình.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).