InMode FX và Forma xử lý mỡ thừa và độ đàn hồi da theo hai cơ chế khác nhau như thế nào

Rất nhiều người vừa muốn giảm mỡ dưới cằm hay bắp tay, vừa lo da bị chảy xệ. Vì nếu giảm mỡ mà mất luôn độ đàn hồi, da có thể trông chảy xệ hơn trước. InMode giải quyết cả hai nỗi lo này trong cùng một thiết bị, bằng hai đầu công tác (handpiece) riêng biệt.

Nhiều người từng nghe tên FX và Forma nhưng không rõ hai đầu này khác nhau ở điểm nào. Cả hai đều dùng RF (Radiofrequency, năng lượng điện tạo nhiệt trong da), nhưng độ sâu tác động và mục tiêu lại khác nhau. Nhìn bên ngoài, cả hai handpiece đều được di chuyển trên da theo kiểu xoa nhẹ, trông khá giống nhau. Nhưng cường độ năng lượng và độ sâu tác động bên trong lại được thiết kế hoàn toàn khác biệt.

Bài viết này sẽ giải thích lần lượt lý do vì sao cần tách riêng hai thiết bị, cũng như những gì thực sự diễn ra bên trong cơ thể với mỗi loại. Khi hiểu được nguyên lý, bạn sẽ dễ dàng hiểu vì sao bác sĩ lại đổi handpiece tùy theo từng vùng điều trị.

Năng lượng RF tạo nhiệt trong da bằng cách nào?

Nói đơn giản, RF là dòng điện chạy qua khiến các phân tử nước trong mô rung động và sinh nhiệt do ma sát. Nguyên lý này gần giống với việc xoa hai bàn tay vào nhau để tạo hơi ấm.

Nhiệt này có thể tác động ở bất kỳ đâu, từ bề mặt da cho đến lớp mỡ sâu bên dưới. Vấn đề nằm ở chỗ nhiệt được tạo ra chính xác ở độ sâu nào và với cường độ ra sao. Việc kiểm soát độ sâu này chính là điểm khác biệt cốt lõi giữa FX và Forma.

Các thiết bị dòng InMode sử dụng cấu trúc lưỡng cực (bipolar, hai điện cực đối xứng chỉ làm nóng phần mô nằm giữa chúng). Vì vậy, tùy vào khoảng cách giữa hai điện cực và mức công suất, nhiệt có thể được giữ lại ở lớp trung bì nông, hoặc đi sâu xuống tận lớp mỡ.

Có thể hình dung như khi bạn dùng hai ngón tay véo nhẹ da, chỉ phần nông bị ép, nhưng nếu banh rộng ngón tay ra, phần bị ép sẽ sâu hơn. Khoảng cách điện cực hẹp thì nhiệt dừng lại ở lớp nông, khoảng cách rộng thì nhiệt lan xuống lớp sâu hơn. Do đó, dù cùng là công nghệ lưỡng cực, cách thiết kế điện cực khác nhau sẽ tạo ra lớp mô mục tiêu hoàn toàn khác nhau.

Ngoài ra, vì cấu trúc lưỡng cực chỉ cho dòng điện chạy giữa hai điện cực thay vì đi khắp cơ thể, nó cũng giúp ngăn dòng điện rò xuống các mô sâu không mong muốn. Nhờ vậy, nhiệt có thể được khoanh vùng khá chính xác trong lớp mô mục tiêu.

FX tác động vào lớp mỡ theo cơ chế nào?

FX là handpiece được thiết kế để đưa năng lượng ở mức tương đối cao xuống lớp mô sâu. Mục tiêu là nâng nhiệt độ của lớp mỡ dưới da, tức lớp tập trung các tế bào mỡ nằm bên dưới bề mặt da, lên đến một mức nhất định.

Tế bào mỡ vốn khá nhạy cảm với nhiệt. Có báo cáo cho thấy khi nhiệt độ đạt đến một ngưỡng nhất định và được duy trì trong một khoảng thời gian, tế bào mỡ sẽ xuất hiện phản ứng stress tế bào, sau đó dần dần được xử lý qua quá trình chuyển hóa của cơ thể. Nói cách khác, mỡ không tan biến ngay trong ngày điều trị, mà cơ thể sẽ tự đào thải dần trong khoảng 8 đến 12 tuần.

Trong quá trình này, FX không chỉ đơn thuần tạo nhiệt mà còn hướng đến việc làm săn nhẹ lớp mô phía trên, song song với việc giảm thể tích lớp mỡ. Tuy nhiên, mục tiêu chính của FX vẫn luôn là lớp mỡ, còn việc cải thiện độ đàn hồi bề mặt da chỉ là hiệu quả phụ đi kèm.

Một trong những lý do khiến lớp mỡ dễ phản ứng với nhiệt hơn các mô khác là lượng máu lưu thông. Cơ và trung bì có mạng lưới mạch máu dày đặc nên nhiệt sinh ra sẽ được máu vận chuyển đi và làm nguội nhanh chóng. Ngược lại, lớp mỡ có mạch máu thưa hơn nên nhiệt một khi đã tăng lên sẽ khó nguội và lưu lại lâu hơn. Điều này cũng giống như nước trong nồi nguội rất nhanh, trong khi một khối thịt dày lại giữ nóng bên trong rất lâu. Vì vậy, dù cùng một mức nhiệt, lớp mỡ vẫn dễ đạt đến nhiệt độ mục tiêu hơn và giữ nhiệt lâu hơn.

Vì sao Forma được nói là làm nóng lớp trung bì để phục hồi độ đàn hồi?

Forma nhắm vào lớp nông hơn so với FX, đó là lớp trung bì, nơi tập trung collagen và các sợi đàn hồi trong da. Thiết bị này giảm mức công suất nhưng làm nóng liên tục trên một diện tích rộng.

Yếu tố cốt lõi ở đây là collagen. Collagen giống như những cột trụ nâng đỡ da từ bên trong, nhưng khi tuổi tác tăng lên, số lượng collagen giảm dần và cấu trúc sắp xếp cũng trở nên lỏng lẻo. Có báo cáo cho thấy khi nhiệt độ trung bì tăng đến một ngưỡng nhất định, cấu trúc của các sợi collagen sẵn có sẽ biến đổi tạm thời và co lại, đồng thời nguyên bào sợi (fibroblast, tế bào tạo ra collagen mới) được kích thích để tăng sản sinh collagen mới.

Có thể ví von đơn giản là dùng nhiệt để siết lại những cột trụ cũ kỹ, chảy xệ, đồng thời kích thích dựng thêm những cột trụ mới. Phản ứng này được cho là không xuất hiện ngay sau điều trị, mà diễn ra từ từ trong khoảng 4 đến 12 tuần.

Sợi collagen vốn có cấu trúc protein xoắn lại như cuộn chỉ. Giống như khi hơi nước từ bàn ủi làm sợi vải co lại nhẹ và làm phẳng nếp nhăn trên quần áo, khi nhiệt độ trung bì đạt đến một ngưỡng nhất định, các sợi collagen đang xoắn sẽ co ngắn lại và tạo hiệu ứng săn chắc tức thì. Đây chính là lý do vì sao da trông căng bóng hơn ngay sau khi điều trị. Còn quá trình nguyên bào sợi dệt thêm collagen mới trong 4 đến 12 tuần sau đó giống như việc đan lại một chiếc áo len đã bị giãn cho khít trở lại, và phản ứng thứ hai này mới thực sự là yếu tố cốt lõi giúp cải thiện độ đàn hồi.

Forma thường sử dụng cách đo nhiệt độ da theo thời gian thực và điều chỉnh công suất liên tục để giữ nhiệt ổn định. Nếu nhiệt độ quá thấp, việc kích thích collagen sẽ không đủ, còn nếu quá cao thì có nguy cơ bỏng, nên việc duy trì ổn định ngưỡng nhiệt này là điều rất quan trọng.

Vì sao phải tách riêng hai handpiece để sử dụng?

Bởi vì lớp mỡ và lớp trung bì cần cường độ năng lượng và độ sâu khác nhau. Để xử lý mỡ, cần năng lượng mạnh và tác động sâu, còn để kích thích collagen ở trung bì, cần nhiệt nhẹ, nông và lặp lại nhiều lần.

Nếu dùng chung một mức cài đặt để nhắm đến cả hai mục tiêu cùng lúc, một trong hai sẽ khó đạt hiệu quả đầy đủ, hoặc ngược lại, lớp nông có thể phải nhận quá nhiều năng lượng gây áp lực không cần thiết. Vì vậy, vai trò của hai handpiece thường được phân chia như sau.

• Dùng FX trước (ưu tiên xử lý lớp mỡ): tiếp cận từ lớp sâu trước giúp tránh việc lặp lại kích thích nhiệt không cần thiết lên lớp trung bì bề mặt.
• Tiếp theo dùng Forma (hoàn thiện độ đàn hồi trung bì): sau khi xử lý lớp mỡ, cần củng cố độ đàn hồi của lớp da phía trên để tạo ra đường nét gọn gàng, mịn màng tổng thể.
• Điều chỉnh tỷ lệ kết hợp theo từng vùng: những vùng vừa có mỡ vừa chảy xệ như đường viền hàm sẽ dùng kết hợp cả hai handpiece, còn những vùng chủ yếu là vấn đề về độ đàn hồi hơn là mỡ như vùng quanh mắt sẽ tăng tỷ lệ dùng Forma, vì phải điều chỉnh theo đặc điểm từng vùng thì mới cân bằng được giữa hiệu quả và an toàn.

Vì sao cần thực hiện nhiều liệu trình và thời gian duy trì hiệu quả kéo dài bao lâu?

Quá trình tái tạo collagen hay xử lý tế bào mỡ không phải là phản ứng hoàn tất chỉ sau một lần kích thích nhiệt. Vì tế bào và mô cần thời gian để phản ứng và phục hồi, nên phải lặp lại kích thích 4 đến 6 lần, cách nhau 1 đến 2 tuần, thì mới có thể mong đợi hiệu quả tích lũy.

Đây cũng là lý do vì sao thường được khuyến nghị thực hiện 4 đến 6 lần, cách nhau 1 đến 2 tuần. Mỗi lần điều trị sẽ gửi tín hiệu thay đổi đến mô, sau đó cơ thể cần thời gian trong giai đoạn phục hồi để phản ứng lại tín hiệu đó, rồi lần điều trị tiếp theo sẽ bổ sung thêm kích thích, tạo thành một quá trình tích lũy dần dần.

Nếu lặp lại quá nhanh, mô sẽ không đủ thời gian phục hồi và có thể trở nên kém nhạy với kích thích. Ngược lại, nếu khoảng cách quá dài, những thay đổi từ lần điều trị trước có thể lắng xuống trước khi lần tiếp theo bắt đầu, khiến hiệu quả tích lũy khó hình thành. Vì vậy, việc tuân thủ khoảng cách phù hợp giữa các lần điều trị có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả.

Ngay cả sau khi hiệu quả đã ổn định phần nào, collagen vẫn sẽ tự nhiên giảm dần theo thời gian, và tế bào mỡ cũng có thể tăng trở lại tùy theo thói quen sinh hoạt. Vì vậy, sau khoảng 6 đến 12 tháng, nhiều người thường cân nhắc điều trị bổ sung để duy trì hiệu quả. Tuy nhiên, chu kỳ duy trì có thể khác nhau tùy vào tình trạng da và thói quen sinh hoạt của mỗi người, nên khó có thể nói chung một con số cố định.

Có những điều gì nên kiểm tra trước và sau khi điều trị?

Việc năng lượng nhắm riêng vào lớp mỡ và lớp trung bì cũng đồng nghĩa với việc cả hai lớp đều nhận kích thích nhiệt. Vì vậy, cần kiểm tra trước tình trạng da, độ dày lớp mỡ và mức độ chảy xệ tại vùng điều trị, sau đó quyết định sử dụng handpiece nào với tỷ lệ ra sao.

Ngoài ra, dù cùng một thiết bị, kết quả vẫn có thể chênh lệch đáng kể tùy vào việc có theo dõi nhiệt độ theo thời gian thực hay không, cũng như tay nghề của người thực hiện. Vì đây là phương pháp điều trị sử dụng nhiệt, việc kiểm soát nhiệt độ da diễn ra ổn định hay không là điểm quan trọng cần lưu ý.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).