Ellanse: Cơ chế tạo hiệu quả, thời gian duy trì theo từng loại và tác dụng phụ dựa trên bằng chứng

Khi má bắt đầu hơi hóp lại hoặc rãnh mũi má lộ rõ, nhiều người tìm đến những phương pháp có thể duy trì hiệu quả lâu dài. Ellanse là cái tên thường được nhắc đến trong những trường hợp này. Ngay sau khi tiêm, thành phần gel lấp đầy thể tích tức thì, và theo thời gian, collagen mới được sinh ra trong da giúp hiệu quả kéo dài tiếp. Khác với các phương pháp kích thích collagen khác, Ellanse có đặc điểm là thấy thay đổi ngay từ ngày tiêm nhưng vẫn duy trì trên 1 năm. Tuy nhiên, một điều cần biết trước khi thực hiện là Ellanse không thể tan bằng hyaluronidase. Bài viết tổng hợp từ các tài liệu đã được kiểm chứng về cơ chế hoạt động của Ellanse, mức độ hiệu quả và thời gian duy trì đã được xác nhận qua bằng chứng, cũng như những điểm khác biệt so với các chất làm đầy khác.

Ellanse được cấu tạo từ những thành phần nào?

Ellanse là chất làm đầy được tạo thành từ vi cầu PCL (polycaprolactone) trộn với gel CMC. Trong toàn bộ thành phần, vi cầu chiếm khoảng 30%, phần còn lại khoảng 70% là gel CMC. Kích thước mỗi vi cầu rất nhỏ, chỉ khoảng 25–50µm.

Sản phẩm này do công ty Sinclair của Anh sản xuất. Khác với chất làm đầy hyaluronic acid (HA) chỉ đơn thuần lấp đầy vị trí tiêm, Ellanse thuộc nhóm chất kích thích sinh học (chất làm đầy kích thích collagen), tức là kích thích da tự sinh ra collagen mới. Tuy nhiên, thành phần này không tồn tại vĩnh viễn mà sẽ phân hủy dần trong cơ thể theo thời gian.

Có một điều cần lưu ý. Hyaluronidase là enzyme dùng để làm tan chất làm đầy HA nhưng không có tác dụng với thành phần PCL. Điều này có nghĩa là sau khi tiêm Ellanse, nếu đổi ý thì cũng không có cách nào đảo ngược ngay lập tức. Tại Hàn Quốc, sản phẩm này đã được Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm (MFDS) cấp phép sử dụng, nhưng vẫn chưa được FDA Hoa Kỳ phê duyệt.

Ellanse chủ yếu được dùng ở những vùng cần tạo thể tích như má, thái dương, rãnh mũi má, đường viền hàm. Vì ở dạng gel nên được tiêm vào lớp bì sâu hoặc lớp mỡ dưới da bằng kim hoặc cannula tùy vị trí. Dù thành phần khác với chất làm đầy HA, nhưng quy trình thực hiện cũng tương tự, có thể tiến hành ngay sau khi tư vấn tại phòng khám.

Thể tích và collagen được lấp đầy theo trình tự nào?

Hiệu quả của Ellanse được chia thành hai giai đoạn. Trước tiên, ngay sau khi tiêm, gel CMC lấp đầy thể tích ngay tại chỗ, tạo cảm giác đầy đặn tức thì. Đây là lý do có thể cảm nhận sự thay đổi ngay từ ngày thực hiện.

Sau đó, trong khoảng vài tuần đến 3 tháng, gel CMC dần được hấp thụ và biến mất. Trong giai đoạn này, vi cầu PCL còn lại đóng vai trò là khung nâng đỡ, kích thích nguyên bào sợi trong da. Kết quả là collagen loại 1 bắt đầu được sinh ra mới.

Quá trình sinh collagen tăng dần theo thời gian và đạt mức hoạt động mạnh nhất vào khoảng tuần thứ 12 (3 tháng). Một nghiên cứu đã sinh thiết mô sau 6 tháng thực hiện và xác nhận collagen loại 1 thực sự tăng lên. Vì collagen mới hình thành sẽ thay thế cho phần gel đã tan, nên ngay cả trong giai đoạn thể tích ban đầu giảm đi, hiệu quả cũng không bị sụt giảm đột ngột.

Chính vì trình tự này, cảm giác ngay sau khi tiêm Ellanse và cảm giác sau vài tháng sẽ có phần khác nhau. Ban đầu, do thể tích được tạo bởi gel nên gương mặt có thể trông hơi đầy, còn trong vài tháng tiếp theo khi gel tan dần và collagen dần ổn định, gương mặt sẽ chuyển sang cảm giác tự nhiên, gọn gàng hơn. Đây là phương pháp phù hợp với những ai mong muốn sự thay đổi tự nhiên diễn ra dần theo thời gian, thay vì một kết quả hoàn thiện ngay tức thì.

Hiệu quả duy trì được bao lâu?

Ellanse được chia thành bốn loại S, M, L, E, và thời gian duy trì thay đổi tùy theo độ dài chuỗi tạo nên vi cầu. Theo thông số nhà sản xuất công bố, loại S duy trì khoảng 1 năm, loại M khoảng 2 năm, loại L khoảng 3 năm và loại E lên đến khoảng 4 năm.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ rằng con số 1–4 năm này là thông số do nhà sản xuất đưa ra. Bằng chứng thực tế trên lâm sàng lại đến từ những nghiên cứu có thời gian theo dõi ngắn hơn. Trong một nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên kéo dài 24 tháng trên 40 người, tại mốc 12 tháng sau tiêm, tỷ lệ duy trì hiệu quả lần lượt là 90% và 91.4%.

Cũng trong nghiên cứu này, mức độ hài lòng ở mốc 24 tháng lần lượt là 72.4% và 81.7%. Có thể hiểu con số 1–4 năm của nhà sản xuất là mức tối đa về mặt lý thuyết tùy theo từng loại, còn khoảng thời gian thực sự có bằng chứng tích lũy là khoảng 2 năm. Dù vậy, so với các chất làm đầy khác, Ellanse vẫn thuộc nhóm có thời gian duy trì khá dài.

Việc chọn loại nào cần cân nhắc cả vị trí thực hiện lẫn thời gian duy trì mong muốn. Ví dụ, những vùng chuyển động nhiều và cần vẻ tự nhiên như má thường chọn loại có thời gian duy trì ngắn hơn, còn những vùng muốn duy trì lâu như đường viền hàm hay cạnh mũi thì chọn loại dài hơn. Dù là loại nào, hiệu quả cũng không xuất hiện toàn bộ ngay lập tức mà sẽ dần ổn định trong vài tháng.

Hiệu quả cải thiện rãnh mũi má đã được chứng minh bằng bằng chứng nào?

Trong số các nghiên cứu về hiệu quả của Ellanse, có một nghiên cứu tập trung vào rãnh mũi má. Nghiên cứu chia thành hai nhóm, mỗi nhóm 80 người, một nhóm tiêm Ellanse và nhóm còn lại tiêm chất làm đầy HA, rồi theo dõi trong 12 tháng.

Tại mốc 12 tháng, tỷ lệ cải thiện nếp nhăn ở nhóm Ellanse là 88.8%, còn nhóm HA là 23.8%. Đây là sự khác biệt rõ rệt về mặt thống kê. Nhóm HA có hiệu quả giảm dần từ khoảng tháng thứ 3 sau tiêm, trong khi nhóm Ellanse được cho là duy trì hiệu quả cải thiện lâu hơn nhờ collagen tiếp tục được sinh ra.

Một nghiên cứu khác cũng cho thấy loại M của Ellanse không thua kém so với đối chứng. Một nghiên cứu ca bệnh quy mô nhỏ trên 9 người ghi nhận thể tích tăng từ 50–150% sau 2 năm, nhưng vì số lượng người tham gia ít nên khó xem đây là giá trị trung bình mang tính tổng quát. Bằng chứng cho thấy cơ chế kích thích collagen thực sự dẫn đến cải thiện đang được tích lũy dần theo cách như vậy.

WSRS được sử dụng trong nghiên cứu về rãnh mũi má là thang đánh giá phân độ mức độ sâu của nếp nhăn để so sánh trước và sau khi thực hiện. Vì cả hai nhóm đều bắt đầu với mức độ nếp nhăn tương đương nhau trước khi tiêm, nên sự khác biệt xuất hiện sau 12 tháng có thể được xem là do chính khả năng duy trì của từng sản phẩm. HA lấp đầy thể tích nhanh ở giai đoạn đầu nhưng dần bị hấp thụ theo thời gian, còn Ellanse có thể duy trì hiệu quả cải thiện lâu hơn nhờ collagen liên tục được sinh ra mới.

Không thể đảo ngược, vậy tác dụng phụ ở mức nào?

Với chất làm đầy HA, nếu không hài lòng hoặc gặp vấn đề thì có thể tiêm hyaluronidase để đảo ngược ngay trong ngày. Ellanse thì không áp dụng được cách này. Một khi đã tiêm, sản phẩm sẽ tồn tại nguyên vẹn cho đến khi cơ thể tự phân hủy.

Vì vậy, nếu vị trí tiêm lệch một chút hoặc xảy ra nốt sần, vấn đề mạch máu thì việc điều chỉnh sẽ khó khăn hơn nhiều. Đây là lý do vì sao việc thực hiện bởi bác sĩ am hiểu giải phẫu và giàu kinh nghiệm, cùng việc cân nhắc kỹ vị trí và liều lượng tiêm, lại đặc biệt quan trọng.

Theo dữ liệu từ 1111 ca tiêm do một bác sĩ giàu kinh nghiệm thực hiện, tỷ lệ sưng kéo dài trên 2 tuần là 4.5%, bầm tím là 2.7%. Phù nề vùng má xuất hiện ở 0.72% và nốt sần tạm thời ở 0.45%, không ghi nhận vấn đề mạch máu, u hạt hay nhiễm trùng. Tuy nhiên, vì đây là kết quả của một bác sĩ nhiều kinh nghiệm nên khó khẳng định tỷ lệ nốt sần luôn thấp như vậy. Cũng có báo cáo hiếm gặp về nốt sần hoặc phản ứng dị vật xuất hiện muộn, như sau 9 tháng hoặc thậm chí 3 năm kể từ khi tiêm, nên việc tái khám định kỳ sau khi thực hiện vẫn rất cần thiết.

Việc nắm rõ cấu trúc mạch máu vùng mặt trong quá trình tư vấn, cũng như không tiêm quá nhiều một lúc, cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo kết quả an toàn. Vì đây là chất làm đầy không thể đảo ngược, nên thay vì quyết định vội vàng về vị trí và liều lượng, tốt hơn hết nên nghe tư vấn kỹ càng trước khi đưa ra quyết định.

Khác biệt với Sculptra, Radiesse và chất làm đầy HA là gì?

Trong nhóm chất làm đầy kích thích collagen, Ellanse, Sculptra và Radiesse cũng có những đặc điểm khác nhau. Bảng dưới đây tổng hợp các điểm khác biệt.

Phân loại	Ellanse (PCL)	Sculptra (PLLA)	Radiesse (CaHA)	Chất làm đầy HA
Thể tích tức thì	Có	Không	Có	Có
Cơ chế hoạt động	Vi cầu PCL kích thích sinh collagen mới	PLLA chỉ kích thích sinh collagen mới	Thể tích tức thì kết hợp kích thích collagen	Lấp đầy thể tích, không kích thích
Thời gian duy trì	1–4 năm	Khoảng 24 tháng	12–18 tháng	6–18 tháng
Khả năng đảo ngược	Không	Không	Không	Có

Radiesse với thành phần CaHA cũng tạo thể tích tức thì ngay sau khi tiêm giống như Ellanse và đồng thời kích thích sinh collagen, nhưng thời gian duy trì 12–18 tháng ngắn hơn Ellanse. Sculptra với thành phần PLLA không có hiệu quả tạo thể tích tức thì, nên ngay sau khi tiêm gần như không có thay đổi rõ rệt, mà collagen sẽ dần được lấp đầy trong vài tuần sau đó. Đây là phương pháp thiên về chờ đợi kết quả lâu dài hơn là thay đổi ngay trong ngày.

Chất làm đầy HA không kích thích collagen mà tập trung vào việc lấp đầy vị trí tiêm nên thời gian duy trì thường chỉ 6–18 tháng, nhưng có ưu điểm an toàn là có thể đảo ngược bất cứ lúc nào bằng hyaluronidase. Nếu muốn cảm nhận thay đổi ngay từ đầu và duy trì lâu dài thì Ellanse hoặc Radiesse phù hợp hơn, nếu muốn thể tích được lấp đầy tự nhiên và từ từ thì Sculptra là lựa chọn thích hợp, còn nếu muốn giữ khả năng thay đổi ý định thì chất làm đầy HA có thể đảo ngược sẽ phù hợp hơn. Ellanse có ưu điểm là tạo thể tích tức thì, duy trì lâu và có thể điều chỉnh theo từng loại, nhưng đặc điểm rõ ràng nhất là không thể đảo ngược, vì vậy nên hiểu rõ điều này trước khi lựa chọn.