Filler bahu bukan sekadar isi volum, tapi bentuk semula sudut garis bahu dan tempoh tahannya

Bahu bukan bahagian yang selalu kita ambil berat berbanding wajah. Tapi bila memakai baju off-shoulder atau semasa fitting gaun perkahwinan, bahu tiba-tiba jadi perhatian utama. Sebab kalau bahagian bawah tulang selangka cengkung dan bonjol bahu menonjol bersudut, potongan baju kelihatan berbeza sama sekali.

Filler bahu ialah rawatan yang dicari untuk melembutkan garis sebegini. Ramai yang menyangka ia sekadar isi volum macam filler wajah, tapi sebenarnya ia lebih kepada mengubah sudut yang dibentuk oleh otot dan kulit di atas tulang. Mari kita huraikan satu persatu, sebab garis bahu jadi rata dan bagaimana filler membentuk semula garis itu di situ.

Filler bahu ini sebenarnya untuk apa?

Filler bahu ialah rawatan yang memasukkan filler ke bahagian cengkung di bawah tulang selangka, sekitar bonjol bahu, atau garis permulaan otot trapezius, untuk melembutkan lekukan yang ada. Berbeza dengan filler wajah yang berulang kali digunakan pada kawasan tertentu seperti garis senyum atau pipi, struktur tulang dan jumlah otot bahu berbeza banyak antara individu, jadi lokasi dan jumlah yang dimasukkan jauh lebih spesifik mengikut orang.

Tujuannya pun berbeza-beza. Ada yang memang bahunya sempit dan bersudut sejak awal lalu mahukan volum, ada juga yang tulangnya menonjol selepas lemak sekitar bahu berkurang seiring usia. Kedua-duanya berakhir dengan garis bahu yang kelihatan bersudut berbanding lengkung yang lembut, dan filler mendekati masalah ini dengan mengisi bahagian bersudut itu sebagai bahan pelapik untuk mengembalikan lengkung asal.

Kenapa garis bahu jadi rata?

Beberapa sebab boleh bertindih menyebabkan garis bahu kelihatan turun atau rata. Dan sejauh mana filler membantu pun bergantung pada punca sebenar.

• Penurunan lemak dan jisim otot: Bila usia meningkat atau berat badan turun, lapisan lemak nipis di bawah tulang selangka dan sekitar bahu adalah antara yang mula-mula hilang. Lapisan lemak ini berperanan sebagai pelapik antara tulang dan kulit, jadi bila ia hilang, kontur tulang selangka dan tulang bahu terus terserlah di permukaan kulit.
• Struktur rangka semula jadi: Kalau tulang bahu dan tulang selangka memang sempit dan rata sejak lahir, kesan bersudut boleh kekal walaupun otot atau lemak mencukupi. Bentuk tulang itu sendiri sukar diubah dengan senaman atau kawalan berat badan.
• Postur dan tabiat penggunaan otot: Kalau bahu sentiasa membongkok ke depan atau otot trapezius tegang berlebihan untuk tempoh lama, keseimbangan garis bahu boleh kelihatan senget ke satu arah. Bila ketegangan otot berbeza, lokasi lekukan yang terserlah di permukaan kulit turut berubah.

Selalunya ketiga-tiga faktor ini bertindih, jadi sebelum rawatan, langkah pertama yang perlu ialah mengenal pasti punca mana yang paling dominan.

Bagaimana filler mencipta volum di bahu?

Prinsipnya tidak jauh berbeza daripada filler wajah. Asasnya, bahan berbentuk gel dimasukkan ke lapisan yang dikehendaki, dan volum bahan itu menolak permukaan naik. Cuma kulit dan fascia di bahu lebih tebal berbanding wajah, dan pergerakannya juga lebih besar, jadi bahan yang lebih tegar dan tahan lama lebih kerap digunakan.

Bahan yang popular ialah calcium hydroxylapatite (CaHA), sebatian kalsium yang sama seperti komponen tulang dan gigi manusia. Ia berbentuk zarah halus yang bercampur dalam gel. Bila dimasukkan ke badan, zarah ini menetap di tempatnya dan kolagen badan sendiri tumbuh masuk mengisi celah antara zarah tersebut. Ibarat batu kerikil saliran dalam pasu bunga, zarah itu berfungsi sebagai rangka, dan tisu baharu mengisi ruang di celah-celahnya.

Ada juga yang menggunakan filler hyaluronic acid (HA). Jenis yang dipilih untuk bahu biasanya lebih tegar dan berzarah kasar berbanding yang digunakan pada wajah, dengan rantaian hyaluronic acid yang terjalin rapat seperti jaringan menahan air untuk mengekalkan volum. Kelebihan HA ialah ia boleh dilarutkan semula dengan enzim hyaluronidase jika perlu.

Kenapa calcium hydroxylapatite tahan lebih lama?

CaHA kerap dipilih untuk kawasan luas dan aktif seperti bahu bukan semata-mata kerana ia tegar. Bila zarah CaHA menetap dalam tisu, fibroblast (sel penghasil kolagen) berkumpul di sekitarnya lalu menghasilkan kolagen dan elastin baharu, satu tindak balas yang berlaku serentak.

Proses ini dipanggil biostimulasi. Bahan yang dimasukkan mengisi volum secara terus, sekaligus merangsang badan untuk menghasilkan tisu baharu sendiri, dua peringkat tindakan dalam satu masa. Walaupun zarah itu perlahan-lahan diserap seiring masa, kolagen baharu yang terbentuk di tempat itu kekal untuk meneruskan sebahagian daripada volum tersebut.

Jadi bila garis bahu diisi dengan CaHA, pada mulanya volum bahan yang dimasukkan itulah yang menyokong bentuk, tapi selepas beberapa bulan, kekenyalan kolagen baharu pula yang mengambil alih peranan menyokong garis. Ini agak sama seperti thread lifting, di mana kekuatan tarikan benang dan kekuatan pengisian kolagen menyambung silih berganti mengikut masa.

Kawasan rawatan dan kedalaman suntikan

Kedalaman suntikan sangat menentukan hasil filler bahu. Kalau terlalu cetek, kesan tidak rata boleh timbul di permukaan kulit, tapi kalau terlalu dalam, volum yang diharapkan tidak akan kelihatan.

Untuk kawasan seperti bawah tulang selangka yang konturnya menonjol, kaedah yang kian popular ialah meletakkan filler tepat di atas periosteum (lapisan nipis yang membalut tulang). Bila dimasukkan pada lapisan berhampiran tulang, kebarangkalian filler beranjak akibat pergerakan otot berkurang. Untuk kawasan seperti bonjol bahu yang otot dan kulit bergerak serentak, filler dimasukkan dalam kuantiti kecil pada lapisan yang lebih cetek secara berperingkat untuk membentuk lengkung yang natural.

Mengelak laluan saluran darah dan saraf juga penting. Kawasan sekitar bahu tidak sepadat wajah dari segi saluran darah besar, tapi kalau lokasi tidak disahkan dengan tepat sebelum suntikan, lebam atau bengkak boleh berlarutan lebih lama daripada dijangka.

Faktor yang menentukan tempoh tahan filler

Berapa lama filler bahu bertahan tidak ditentukan oleh satu faktor sahaja. Jenis bahan, lokasi suntikan, dan kadar metabolisme individu semuanya berperanan bersama.

• Kadar penyerapan bahan: CaHA, berkat kesan biostimulasinya, masih ditampung sebahagian oleh kolagen walaupun volum asalnya berkurang, manakala HA cenderung mengekalkan volum setakat air yang ditahannya sahaja, lalu susut terus apabila diserap.
• Pergerakan di kawasan suntikan: Kawasan seperti bonjol bahu yang banyak bergerak boleh menyebabkan filler diserap lebih cepat berbanding lapisan yang agak tetap seperti atas periosteum. Bila tisu kerap meregang dan tertekan, zarah filler turut terkena rangsangan yang sama.
• Metabolisme dan tahap aktiviti individu: Orang yang metabolismenya laju atau kerap bersenam cenderung menyerap filler lebih cepat. Bila aliran darah dan peredaran tisu lebih aktif, kadar bahan itu terurai dan tersingkir pun turut lebih pantas.

Secara keseluruhan, jenis CaHA sering dilaporkan bertahan sekitar setahun, manakala jenis HA lebih singkat daripada itu, tapi perbezaan antara individu boleh sangat besar bergantung pada faktor-faktor di atas.

Kesan sampingan dan penjagaan

Lebam dan bengkak lazim berlaku sejurus selepas rawatan. Ini reaksi biasa akibat saluran darah kecil tertekan atau tergesel semasa jarum lalu, dan kebanyakannya reda dalam beberapa hari hingga seminggu.

Jarang berlaku, tapi filler kadang boleh beranjak dari tempat asal atau membentuk ketulan yang teraba. Dalam beberapa hari pertama selepas rawatan, tekanan kuat atau urutan pada kawasan tersebut boleh menolak filler yang belum menetap sepenuhnya, jadi disyorkan mengelak senaman berat atau tekanan kuat dalam tempoh ini.

Kesan sampingan yang paling perlu diberi perhatian ialah filler tersalah masuk ke dalam saluran darah. Ini jarang berlaku, tapi jika kesakitan teruk atau perubahan warna kulit menjadi pucat berlaku selepas suntikan, klinik perlu dimaklumkan dengan segera. Bagi filler HA, kelebihannya ialah ia boleh dilarutkan semula dengan hyaluronidase sebagai langkah keselamatan. Sebab itu, bagi yang baru mempertimbangkan filler bahu buat kali pertama, ramai yang disyorkan mencuba HA dahulu, dan apabila berpuas hati dengan hasilnya, barulah beralih kepada bahan yang lebih tahan lama.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).