Kesan Rawatan Gelombang Mikro Onda: Berapa Sesi dan Berapa Lama Bertahan?

Ramai yang datang berunding pasal dagu berlapis, lengan atas atau pinggang yang kendur pasti pernah dengar nama alat Onda. Bila diberitahu satu alat boleh kurangkan lemak sekaligus ketatkan kulit, memang wajar timbul persoalan sama ada dua kesan itu betul-betul berlaku serentak.

Onda ialah alat yang menghantar gelombang mikro (jenis gelombang elektromagnet yang sama seperti dalam ketuhar gelombang mikro) ke dalam lapisan kulit. Tapi kenapa gelombang mikro yang dipilih, dan kenapa pengurangan lemak dengan pengetatan kulit dikatakan berlaku serentak daripada satu haba yang sama? Jawapannya terletak pada cara tisu berbeza bertindak balas terhadap haba. Kalau kita bongkar sebab-sebabnya satu persatu, senang untuk faham kenapa satu rawatan boleh bawa dua hasil sekali gus.

Bagaimana gelombang mikro Onda menghasilkan haba?

Bila mangkuk berisi air dimasukkan ke dalam ketuhar gelombang mikro, makanan jadi panas kerana gelombang mikro menggegarkan molekul air. Molekul air ini strukturnya seperti magnet kecil, satu hujung bercas positif dan satu lagi bercas negatif. Apabila gelombang mikro menukar arah beribu juta kali sesaat, molekul air turut bergegar mengikut rentak itu. Geseran daripada pergegaran inilah yang bertukar jadi haba dan menaikkan suhu. Sebaliknya, kalau hanya sekeping kertas kering diletakkan dan dipanaskan lama pun, ia tak jadi panas sangat sebab molekul air yang boleh bergegar memang sedikit. Itulah sebabnya dalam badan pun, tisu yang lebih banyak simpan air akan bertindak balas lebih baik kepada gelombang mikro.

Onda pakai prinsip yang sama. Bezanya, ia tak panaskan seluruh permukaan seperti ketuhar, tapi direka untuk memanaskan tisu pada kedalaman tertentu sahaja di bawah kulit. Setiap lapisan tisu dalam badan menyimpan kadar air yang berbeza, jadi dengan menyesuaikan frekuensi gelombang mikro dan kedalaman penembusan, boleh dipilih lapisan mana yang mahu dipanaskan lebih. Sebagai contoh, dermis yang kaya kelembapan boleh naik suhu dengan tenaga yang agak rendah, manakala lapisan lemak yang kandungan airnya lebih sedikit perlukan tenaga lebih kuat dan masa lebih lama untuk capai suhu yang sama. Perbezaan ini membolehkan tempoh dan kekuatan rawatan disesuaikan ikut lapisan.

Berbanding alat yang guna gelombang cahaya atau bunyi seperti laser atau ultrasound, gelombang mikro ada jarak gelombang yang lebih panjang, jadi ia memanaskan kawasan yang luas secara sekata berbanding satu titik yang sempit. Sebab itulah satu sesi rawatan sahaja boleh capai suhu yang seragam pada kawasan yang agak luas.

Bagaimana permukaan disejukkan sementara bahagian dalam dipanaskan?

Di hujung handpiece ada plat penyejuk yang sentiasa menekan dan menyejukkan permukaan kulit sepanjang rawatan. Dengan cara ini, walaupun gelombang mikro sedang bertindak, lapisan kulit paling luar kekal pada suhu rendah tanpa risiko lecur.

Pada masa yang sama, gelombang mikro dengan frekuensi tertentu dapat menembusi permukaan kulit hingga ke dermis (lapisan dalam yang menyokong kulit) dan lapisan lemak subkutaneus di bawahnya. Kombinasi penyejukan pada luar dan pemanasan gelombang mikro pada dalam inilah yang membolehkan haba yang cukup dihantar ke lapisan dalam sambil mengurangkan risiko lecur. Boleh diibaratkan macam meletakkan pek ais pada pemegang kuali sementara makanan di dalamnya terus dimasak. Bahagian pemegang, yang sepadan dengan permukaan kulit, dikekalkan sejuk, manakala lapisan lemak di dalam dipanaskan.

Kenapa sel lemak runtuh dahulu kerana haba?

Sel lemak mempunyai struktur unik kerana ia dipenuhi dengan titisan minyak di dalamnya. Struktur inilah yang menyebabkan membran sel lemak dikatakan lebih sensitif kepada rangsangan haba berbanding sel lain. Berbeza dengan sel otot atau sel kulit yang banyak menyimpan air, sel lemak hampir sepenuhnya diisi minyak, jadi membrannya relatif nipis dan lebih rapuh. Itulah sebabnya pada suhu yang sama, membran sel lemak lebih mudah rosak terlebih dahulu.

Apabila suhu tertentu dikekalkan untuk tempoh masa tertentu, membran sel lemak akan rosak dan proses kematian sel secara semula jadi (apoptosis) pun bermula. Sel lemak yang mati tidak terus hilang begitu sahaja, tetapi disingkirkan secara perlahan-lahan melalui sistem limfa (laluan pembuangan sisa badan) dalam tempoh 6 hingga 12 minggu. Sebab itulah kesan pengurangan lemak dikatakan tidak muncul pada hari rawatan itu sendiri, tetapi secara beransur-ansur dalam tempoh 6 hingga 12 minggu berikutnya. Sama seperti mentega yang baru dikeluarkan daripada peti sejuk beku akan cair perlahan-lahan bila terdedah pada suhu bilik, isi padu sel lemak juga tidak hilang serta-merta tetapi susut secara beransur mengikut masa.

Bagaimana kolagen berubah apabila terkena haba?

Kolagen ialah gentian protein yang berfungsi seperti tiang penyokong kulit. Gentian ini mempunyai sifat mengecut secara fizikal apabila terdedah kepada julat suhu tertentu, hampir sama seperti mi rebus yang mengeriting. Pengecutan segera inilah yang menyebabkan kulit terasa lebih kencang sejurus selepas rawatan. Ia serupa dengan getah gelang yang mengecut serta-merta apabila direndam dalam air panas.

Rangsangan haba tidak berhenti di situ sahaja. Tisu dermis yang terkena haba dianggap mengalami kerosakan, dan untuk membaikinya, fibroblast (sel yang menghasilkan kolagen) akan diaktifkan. Fibroblast ini menghasilkan kolagen baharu dalam tempoh 4 hingga 12 minggu, satu proses yang dipanggil regenerasi kolagen. Pengecutan fizikal yang berlaku serta-merta bertindih dengan regenerasi kolagen yang mengambil masa, dan gabungan inilah yang menyambung kesan peningkatan ketegangan kulit. Sama seperti luka yang sembuh dan tumbuh kulit baharu, dermis yang menerima rangsangan haba juga melalui proses pemulihan sehingga menjadi tisu yang lebih kukuh.

Kenapa lemak berkurang dan kekenyalan bertambah serentak?

Dua tindak balas yang diterangkan tadi, iaitu kematian sel lemak dan proses kolagen mengecut lalu tumbuh semula, sebenarnya bermula serentak daripada satu rangsangan haba yang sama. Ini kerana apabila gelombang mikro memanaskan kawasan berhampiran lapisan lemak subkutaneus, haba itu turut dihantar kepada sel lemak dan kolagen dermis yang mengelilinginya. Ibarat acuan kek waffle yang diisi dengan doh dan inti bersama, kedua-duanya masak serentak, begitu juga di dalam kulit, lapisan lemak dan lapisan kolagen yang terletak berdekatan turut bertindak balas serentak dengan satu haba sahaja.

• Sel lemak mempunyai membran yang lebih rapuh, jadi suhu tindak balasnya lebih rendah, dan tindak balas apoptosis boleh bermula walaupun dengan pendedahan haba yang agak singkat.
• Gentian kolagen pula dikatakan mengalami pengecutan dan regenerasi pada suhu yang sedikit lebih tinggi berbanding sel lemak.
• Oleh sebab kedua-dua tisu ini terletak berdekatan di dalam kulit, satu haba yang dihantar ke satu kawasan boleh merangsang lemak dan kolagen pada masa yang sama.

Atas sebab inilah Onda dikatakan tidak membezakan antara rawatan pengurangan lemak dengan rawatan pengetatan kulit, sebaliknya menyasarkan kedua-dua tindak balas ini dalam satu sesi rawatan.

Apa beza tetapan untuk wajah dan badan?

Ketebalan kulit dan kedalaman lapisan lemak berbeza antara wajah dan badan, jadi walaupun prinsip yang sama digunakan, cara aplikasinya berlainan.

• Pada wajah, saraf dan salur darah terletak rapat dan kulit relatif nipis, jadi kedalaman penembusan ditetapkan cetek dan tenaga direndahkan, dengan fokus kepada kawasan sempit dan halus seperti dagu berlapis atau garis nasolabial.
• Pada badan, lapisan lemak lebih tebal dan kawasannya lebih luas, jadi kedalaman penembusan dan tenaga dinaikkan berbanding wajah supaya haba dapat mencapai lapisan yang lebih dalam, meliputi kawasan luas seperti perut, pinggang atau paha.
• Saiz handpiece (kawasan aplikasi) yang digunakan juga berbeza, handpiece untuk wajah dibuat sempit dan tepat, manakala handpiece untuk badan dibuat lebih luas supaya dapat merawat kawasan besar dengan lebih pantas.

Sebagai contoh, kalau handpiece badan yang luas digunakan pada kawasan sempit seperti dagu berlapis, haba akan merebak lebih daripada yang diperlukan ke kawasan sekeliling. Sebaliknya, kalau handpiece wajah yang sempit digunakan pada kawasan luas seperti perut, ia hanya membuang masa dan sukar untuk memanaskan secara sekata. Inilah sebab tetapan disesuaikan ikut bahagian walaupun prinsip gelombang mikro yang digunakan sama.

Berapa sesi dan selang berapa minggu?

Oleh sebab masa yang diperlukan untuk sel lemak mati dan disingkirkan berbeza dengan masa yang diperlukan untuk kolagen baharu terbentuk, satu sesi rawatan sahaja tidak dapat menyelesaikan semua perubahan. Rawatan biasanya dijalankan dalam 4 hingga 5 sesi pada selang 4 minggu, dengan memberi masa kepada badan untuk bertindak balas sebelum rangsangan seterusnya diberikan. Sama seperti otot yang tidak terus menjadi lebih kuat sehari selepas bersenam tetapi pulih dan mengukuh dalam tempoh 2 hingga 3 hari, kolagen di dalam kulit juga menebal secara perlahan melalui kitaran rangsangan dan pemulihan yang berulang.

Apabila rawatan diulang pada selang 4 minggu, rangsangan baharu dikatakan ditambah di atas kolagen yang sudah terbentuk semula daripada rawatan sebelumnya, sehingga perubahan itu terkumpul. Kalau rawatan diulang dengan selang yang terlalu singkat, rangsangan boleh bertindih dengan tisu yang masih dalam proses pemulihan dan menyebabkan bengkak atau kerengsaan berterusan, jadi selang masa sekurang-kurangnya 4 minggu amat digalakkan.

Tempoh ketahanan kesan dan cara penjagaan

Kolagen yang baharu terbentuk pun akan susut secara perlahan-lahan seiring dengan proses penuaan semula jadi. Faktor seperti pendedahan sinar UV, merokok dan perubahan berat badan yang kerap dikatakan boleh mempercepatkan kadar susutan kolagen. Sama seperti pasu bunga yang perlu disiram air secara berterusan untuk kekal segar, kolagen juga memerlukan penjagaan berterusan seperti perlindungan daripada sinar UV dan berhenti merokok supaya jumlah yang baharu terbentuk dapat bertahan lebih lama.

Oleh itu, lebih realistik untuk menganggap bahawa kesan rawatan pertama tidak kekal selamanya, sebaliknya secara perlahan-lahan kembali kepada keadaan semula jadi seiring dengan masa. Sebab itulah kaedah penjagaan dengan menerima rawatan tambahan setiap 6 hingga 12 bulan untuk merangsang semula regenerasi kolagen sering disyorkan bersama.

Menyediakan pelindung matahari secara rutin dan mengelakkan perubahan berat badan yang drastik juga dikatakan membantu memanjangkan tempoh kesan bertahan. Kesimpulannya, Onda bukanlah rawatan sekali sahaja tamat, tetapi lebih tepat difahami sebagai rawatan yang mengambil kira kadar tindak balas berbeza antara lemak dan kolagen, iaitu 4 hingga 5 sesi pada selang 4 minggu, diikuti penjagaan setiap 6 hingga 12 bulan selepas itu.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).