Punca kedutan menegak bibir dan rawatan filler, tempoh tahan dan penjagaan

Garis-garis halus menegak di atas dan bawah bibir dipanggil kedutan menegak bibir. Ia turut dikenali sebagai smoker's lines, namun garis ini turut kerap muncul pada orang yang langsung tidak merokok. Sebahagian besar puncanya datang daripada perubahan yang berlaku pada kulit dan otot sekitar mulut seiring usia.

Kedutan ini tidak terbentuk kerana satu sebab sahaja. Tekanan daripada pergerakan berulang otot sekitar mulut bertindih dengan penurunan volum bibir itu sendiri. Merokok pula ialah tabiat yang mempercepatkan kedua-dua perubahan ini secara serentak, itulah sebabnya nama garis ini sering dikaitkan dengan tabiat merokok. Mari kita lihat satu demi satu bagaimana filler bertindak terhadap kedutan ini.

Kenapa kedutan sekitar bibir paling dalam?

Otot yang mengelilingi mulut secara bulat dipanggil orbicularis oris. Berbeza daripada otot muka lain, otot ini tidak melekat pada tulang tetapi hampir terus bersambung dengan kulit. Oleh itu, setiap kali otot ini bergerak, tekanannya terus disalurkan ke kulit tanpa diserap oleh tulang atau lapisan lemak di bawahnya.

Bayangkan pergerakan mengumpul dan membuka bibir, bercakap, minum, dan makan yang berulang beribu kali sehari. Kawasan yang sama terus dilipat berulang kali. Ia hampir sama seperti kertas yang dilipat pada garis yang sama setiap kali, lama-kelamaan garis lipatan itu semakin jelas. Ditambah pula kulit di sekitar bibir jauh lebih nipis dan mempunyai lebih sedikit kelenjar minyak berbanding bahagian muka lain, jadi lipatan yang sama meninggalkan kesan yang lebih mudah kelihatan.

Apabila pendedahan sinar UV bertambah, kolagen dan serat elastin dalam dermis turut berkurangan secara perlahan-lahan. Kolagen berfungsi seperti tiang yang menyokong kulit dari bawah. Apabila tiang ini melemah, garis lipatan yang terbentuk tidak dapat kembali licin dan kekal di situ. Itulah sebabnya kedutan sekitar bibir sering muncul lebih awal dan lebih ketara berbanding bahagian muka yang lain apabila usia meningkat.

Kesan merokok pada kedutan bibir

Merokok menambah dua tekanan serentak pada kawasan ini. Pertama, dari segi pergerakan. Untuk menyedut asap rokok, bibir perlu dikumpulkan dan disedut dengan kuat berulang kali, dan pergerakan ini melipat garis kedutan yang sama sehingga berpuluh kali sehari. Ini bermakna kawasan yang sama dilipat jauh lebih kerap berbanding orang lain, jadi kedutan terbentuk lebih cepat dan lebih dalam.

Kedua, dari segi peredaran darah. Nikotin dalam rokok menyempitkan pembuluh darah. Apabila pembuluh darah menyempit, bekalan oksigen dan nutrien ke kulit berkurangan, dan aktiviti sel yang menghasilkan kolagen turut menjadi perlahan. Ia sedikit sebanyak seperti daun tumbuhan dalam pasu yang bekalan airnya berkurangan, daun yang paling awal layu ialah yang paling jauh daripada punca air. Kulit yang kekurangan bekalan darah juga menjadi lebih perlahan untuk pulih daripada sebarang kerosakan.

Kerana lipatan berulang akibat pergerakan dan penurunan keupayaan pemulihan akibat peredaran darah yang lemah berlaku serentak di kawasan yang sama, kedutan sekitar bibir pada perokok dilaporkan cenderung muncul lebih awal dan lebih ketara berbanding bukan perokok. Namun begitu, kedutan ini bukan eksklusif untuk perokok sahaja, kerana bukan perokok pun akan mengalami perubahan yang sama mengikut tahap masing-masing apabila usia meningkat.

Adakah kedutan lebih ketara bila bibir menipis?

Apabila usia meningkat, volum bibir itu sendiri turut berkurangan. Lapisan lemak dan kolagen di dalam bibir berkurangan secara beransur-ansur, menyebabkan bibir menjadi lebih nipis dan garis sempadan bibir semakin kabur. Perubahan ini tidak secara langsung mencipta kedutan, tetapi ia membuatkan kedutan yang sedia ada kelihatan jauh lebih ketara.

Contoh kusyen boleh membantu memahaminya dengan lebih mudah. Kusyen yang penuh berisi mempunyai jahitan luar yang tertarik ketat sehingga tidak mudah kelihatan. Namun apabila isi dalamnya berkurangan dan kusyen menjadi kempis, jahitan yang sama akan kelihatan lebih dalam dan lebih jelas berlipat. Bibir juga sama, apabila volum yang menyokong dari bawah berkurangan, kedutan pada permukaan kulit menjadi terdedah tanpa apa-apa sokongan.

Itulah sebabnya apabila menangani kedutan menegak, bukan sahaja kedutan itu sendiri yang diberi perhatian, tetapi berapa banyak volum bibir yang masih tinggal turut dinilai bersama. Bibir yang kehilangan banyak volum sukar mendapat hasil yang natural jika hanya kedutan sahaja yang diisi, jadi dalam kebanyakan kes volum perlu diisi semula terlebih dahulu supaya kedutan turut menjadi kurang ketara.

Bagaimana filler mengisi kedutan?

Filler yang digunakan untuk kedutan menegak kebanyakannya berasaskan asid hyaluronic (HA). Asid hyaluronic mempunyai sifat menarik dan menyimpan air jauh melebihi beratnya sendiri, jadi walaupun disuntik dalam jumlah kecil pada kawasan kedutan, kawasan itu akan terisi dan mengembang dari dalam. Prinsipnya sedikit sebanyak seperti mengisi air ke dalam perigi yang cekung, permukaannya menjadi rata semula.

Pada masa yang sama, gel asid hyaluronic mempunyai kekenyalan dan kelikatan tertentu, jadi kawasan yang telah diisi menjadi lebih tahan terhadap tekanan lipatan daripada otot berbanding sebelumnya. Malah terdapat laporan yang menunjukkan aktiviti elektromiografi otot orbicularis oris berubah selepas filler disuntik ke bibir, menunjukkan bahawa filler bukan sekadar mengisi ruang, tetapi turut membantu meredakan sedikit sebanyak lipatan yang dihasilkan oleh otot itu sendiri.

Sekiranya volum bibir turut berkurangan, filler tambahan boleh disuntik pada bibir itu sendiri untuk menyokong dari bawah. Sama seperti analogi kusyen tadi, apabila isi dalam diisi semula, kedutan pada permukaan luar turut menjadi lebih kurang ketara secara natural. Bergantung pada keperluan, botulinum toxin dalam dos yang sangat kecil turut boleh digunakan bersama untuk mengurangkan sedikit kekuatan otot bahagian atas bibir, tetapi dos ini perlu dikawal dengan teliti supaya tidak menjejaskan fungsi bercakap dan makan.

Kaedah rawatan filler dan tempoh masa

Kawasan ini mempunyai kulit yang nipis dan banyak pembuluh darah, jadi jumlah yang disuntik jauh lebih sedikit berbanding kawasan lain dan disuntik secara berhati-hati sedikit demi sedikit. Kebanyakan produk filler sudah dicampur dengan lidocaine, iaitu bahan anestetik tempatan, jadi rasa perit semasa prosedur biasanya hanya berlangsung sekejap.

Teknik yang biasa digunakan ialah menyuntik dalam garisan halus mengikut arah kedutan, atau menyuntik dalam jumlah yang sangat kecil secara berulang pada jarak yang rapat. Kawasan ini boleh kelihatan berketul atau tidak natural jika terlalu banyak filler disuntik sekaligus, jadi teknik menyuntik sedikit demi sedikit secara berulang dilaporkan menghasilkan rupa yang lebih natural.

Masa yang diperlukan biasanya dalam lingkungan 20 minit sahaja, terhitung singkat. Namun begitu, sejurus selepas prosedur, bengkak dan lebam ringan mungkin timbul di sepanjang laluan jarum, dan bengkak ini boleh membuatkan hasil kelihatan lebih besar daripada sebenar. Oleh itu, hasil akhir sebaiknya dinilai semula selepas bengkak reda sepenuhnya.

Berapa lama filler bertahan dan bagaimana menjaganya?

Filler asid hyaluronic akan terurai secara perlahan-lahan oleh enzim dalam badan seiring masa. Kawasan sekitar bibir mempunyai pergerakan otot yang kerap, jadi kadar penguraiannya lebih cepat berbanding kawasan lain. Umumnya, kesan filler dilaporkan semakin pudar secara beransur-ansur dalam tempoh 6 hingga 12 bulan. Tempoh sebenar berbeza mengikut jenis produk yang digunakan dan kadar metabolisme setiap individu.

Beberapa langkah penjagaan berikut boleh membantu selepas prosedur.

• Elakkan mengumpul bibir dengan kuat atau menghisap penyedut minuman terlalu bertenaga dalam beberapa hari pertama selepas prosedur. Filler yang belum lagi mantap pada kedudukannya boleh tersasar akibat tekanan berulang.
• Elakkan tempat yang panas seperti sauna atau bilik wap kira-kira seminggu selepas prosedur. Haba boleh menyebabkan tisu bengkak dan longgar, membuatkan filler lebih mudah beralih daripada kedudukan asal.
• Penggunaan pelindung matahari dan lip balm secara berterusan turut membantu. Sinar UV merupakan salah satu punca utama kerosakan kolagen, jadi penjagaan berterusan diperlukan untuk mengekalkan hasil yang telah dicapai.
• Mengurangkan tabiat merokok juga dilaporkan membantu mengekalkan hasil rawatan. Pergerakan berulang dan peredaran darah yang lemah seperti yang dijelaskan sebelum ini turut bertindak dengan cara yang sama selepas prosedur, dan boleh mempercepatkan proses penguraian filler.

Kesan satu sesi rawatan tidak kekal selama-lamanya, jadi kebanyakan orang menjaganya dengan mengisi semula sedikit demi sedikit dari semasa ke semasa mengikut sejauh mana kesan itu semakin pudar.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).