Prinsip penjagaan Ionzyme, bahan yang digunakan dan keadaan yang perlu dielak

Ada kalanya produk penjagaan kulit yang paling bagus pun sukar diserap oleh permukaan kulit. Apabila lapisan sel mati terlalu tebal atau lapisan minyak terlalu padat, bahan aktif tidak dapat mencapai dermis dan hanya tinggal di permukaan sahaja. Ionzyme ialah kaedah rawatan yang cuba menembusi halangan penyerapan ini dengan bantuan tenaga elektrik dan ultrasound. Alat ini biasa ditemui di klinik dermatologi atau pusat estetika dengan nama rawatan vitamin atau rawatan pencerahan, tetapi prinsip sebenar cara ia berfungsi tidak banyak diketahui ramai. Berikut adalah huraian tentang proses dan prinsip bagaimana ionzyme menolak nutrien masuk ke dalam kulit.

Ionzyme itu penjagaan jenis apa?

Ionzyme ialah alat rawatan kulit yang menggabungkan iontoforesis elektrik (iontophoresis) dan ultrasound frekuensi rendah (sonophoresis) untuk menolak bahan aktif seperti vitamin masuk ke lapisan kulit yang lebih dalam. Perkataan "ion" dalam namanya membawa maksud pergerakan bahan menggunakan tenaga elektrik, manakala "zyme" merujuk kepada pengaktifan nutrien dan enzim.

Urutan asasnya bermula dengan membersihkan lapisan sel mati, kemudian tenaga elektrik dan ultrasound digunakan serentak untuk menolak bahan aktif masuk. Apabila produk disapu dengan tangan, kebanyakan bahan hanya berhenti di permukaan lapisan sel mati. Namun ionzyme menambah daya fizikal untuk membantu bahan itu menembusi halangan tersebut walaupun secara cetek sahaja. Sebab itulah ia sering digunakan bersama bahan seperti vitamin C dan AHA yang berpecah menjadi ion apabila larut dalam air.

Perbezaan paling ketara berbanding penjagaan kulit biasa ialah bahan tidak hanya "diletakkan" di permukaan tetapi "ditolak" masuk. Losyen atau ampoule bergantung kepada perbezaan kepekatan pada permukaan kulit dan menunggu bahan meresap secara perlahan, manakala ionzyme menambah daya luaran iaitu tenaga elektrik dan getaran untuk mempercepatkan kelajuan serta kedalaman penyerapan itu. Oleh sebab itu ia sering disebut sebagai pilihan bagi bahan yang biasanya lambat diserap kulit.

Kenapa kulit mati dibersihkan dahulu?

Rawatan ionzyme sentiasa bermula dengan langkah membersihkan sel mati. Lapisan sel mati di permukaan kulit tersusun seperti bata dan simen, iaitu sel kulit mati dan lipid yang bertindih lapis demi lapis, dan struktur ini asalnya berfungsi sebagai perisai untuk menghalang bahan luar daripada masuk sesuka hati.

Jika perisai ini dibiarkan utuh, betapa bagus sekalipun bahan yang disapu, kebanyakannya hanya akan menyejat atau tertanggal apabila dibasuh. Sebab itu proses pengelupasan halus atau eksfoliasi lembut dilakukan terlebih dahulu untuk membuka sedikit ruang pada struktur bata ini. Ibaratnya seperti membuka satu pintu kecil pada dinding. Hanya dengan adanya ruang inilah tenaga elektrik dan ultrasound yang menyusul kemudian benar-benar memberi kesan.

Bagaimana elektrik menolak bahan masuk?

Iontoforesis elektrik mengalirkan arus elektrik yang sangat lemah pada kulit untuk menolak bahan bersifat ion ke arah yang dikehendaki. Vitamin C dan pelbagai bahan aktif lain akan membawa cas positif atau negatif apabila larut dalam air, dan prinsip asas elektrik iaitu cas yang sama saling menolak manakala cas berlawanan saling menarik itulah yang digunakan sepenuhnya.

Prinsip ini mudah difahami jika dibayangkan seperti magnet, di mana kutub yang sama saling menolak manakala kutub berlainan saling tarik-menarik. Apabila alat mengenakan cas yang sama dengan bahan aktif pada permukaan kulit, bahan itu akan bergerak menjauhi cas tersebut, iaitu ke arah dalam kulit. Dengan cara ini, dipercayai bahan boleh bergerak lebih dalam berbanding jika hanya disapu dengan tangan.

Kekuatan arus yang digunakan ditetapkan pada tahap yang sangat lemah. Berbeza daripada rangsangan elektrik yang mengecutkan otot, arus yang digunakan dalam iontoforesis hanya cukup untuk menolak ion secara halus sahaja. Sebab itulah semasa rawatan biasanya hanya terasa kesemutan lembut, bukannya rasa terbakar atau tercucuk. Memang benar semakin kuat arus, semakin pantas bahan tertolak masuk, tetapi rangsangan pada kulit juga akan turut meningkat. Jadi penting untuk menyesuaikan kekuatan dan tempoh masa dengan sewajarnya.

Apa peranan ultrabunyi dalam penyerapan?

Ionzyme turut menggunakan ultrasound frekuensi rendah bersama iontoforesis elektrik. Ultrasound ialah getaran yang sangat pantas dan tidak dapat dilihat mata, dan getaran ini berperanan mewujudkan ruang halus pada lapisan lipid di antara sel-sel mati.

Apabila ultrasound dipancarkan di dalam air, fenomena yang dipanggil kavitasi (cavitation) berlaku, iaitu buih-buih kecil terbentuk lalu pecah, dan daya ini menggoyangkan sedikit struktur lipid pada permukaan kulit. Ia agak serupa dengan getaran mesin basuh yang menggugurkan habuk halus dari celah-celah kain. Jika elektrik bertindak sebagai daya yang menolak bahan aktif, ultrasound pula berperanan meluaskan laluan yang dilalui bahan itu. Kedua-dua daya ini perlu bertindak bersama supaya kecekapan penyerapan dapat meningkat.

Ini juga sebab kenapa gabungan kedua-dua kaedah didapati lebih berkesan berbanding jika digunakan berasingan. Jika hanya elektrik digunakan, bahan ditolak masuk sedangkan laluan masih sempit sehingga kecekapan berkurangan, manakala jika hanya ultrasound digunakan, laluan menjadi lebih luas tetapi tiada daya menolak sehingga bahan perlu menunggu untuk masuk dengan sendirinya. Apabila kedua-duanya digunakan mengikut turutan, laluan diluaskan sambil bahan turut ditolak masuk, dan kedua-dua langkah ini saling melengkapi.

Bahan apa yang boleh dimasukkan?

Tiada senarai tetap untuk bahan yang boleh digunakan bersama ionzyme, namun bahan yang bersifat ion dan memberi manfaat kepada kulit biasanya menjadi pilihan utama.

• Vitamin C: Membawa cas ion apabila larut dalam air sehingga sesuai untuk iontoforesis, dan dipercayai membantu mencerahkan warna kulit. Sifat antioksidannya juga melindungi sel yang rosak.
• Retinol (vitamin A): Bahan yang merangsang penjanaan semula sel. Berat molekulnya sekitar 286, tergolong kecil, jadi ia sebenarnya sudah mudah diserap kulit. Cuma retinol ialah bahan bukan ion, walaupun larut dalam air ia tidak membawa sebarang cas, jadi prinsip iontoforesis yang menolak ion menggunakan elektrik tidak terpakai sepenuhnya padanya. Jika retinol digunakan bersama rawatan ionzyme, kesannya lebih bergantung kepada laluan halus yang dicipta oleh ultrasound berbanding daya elektrik.
• AHA (alpha hydroxy acid): Bahan asid yang melembutkan sel mati, sesuai digabungkan dengan langkah pembersihan sel mati yang dilakukan terlebih dahulu. Apabila digunakan ketika lapisan sel mati sudah menipis, kesannya boleh dipertingkatkan tanpa menyebabkan rangsangan berlebihan.
• Vitamin E dan beta-carotene: Bahan antioksidan yang membantu melindungi perisai kulit, dan sering digabungkan bersama bahan lain.

Setiap bahan mempunyai cas dan saiz molekul yang berbeza, jadi gabungan yang digunakan sebaiknya disesuaikan dengan keadaan kulit masing-masing. Sebagai contoh, jika matlamatnya untuk memperbaiki warna kulit, vitamin C boleh menjadi fokus utama, manakala jika tekstur kulit kasar dan memerlukan penjanaan semula, kandungan retinol boleh ditambah. Kombinasi bahan sering diselaraskan mengikut masalah kulit yang ingin ditangani.

Masalah kulit yang sesuai dan keadaan yang perlu dielak

Ionzyme sering dipilih untuk masalah kulit kusam, kesan bintik hitam atau kelim, serta kulit kering dan kurang kenyal. Oleh sebab bahan aktif dapat mencapai lapisan lebih dalam berbanding sekadar permukaan, rawatan ini sering diperkenalkan bukan sekadar memberi kesan lembap pada permukaan, tetapi turut memperbaiki keadaan kulit itu sendiri secara beransur-ansur. Memandangkan bahan tidak hanya tinggal di permukaan tetapi masuk lebih dalam, kesan yang dirasai selalunya dilaporkan berkembang seiring dengan rawatan yang dilakukan secara konsisten.

Namun begitu, oleh sebab rawatan ini menggabungkan tenaga elektrik dan ultrasound, perkara berikut sebaiknya disemak terlebih dahulu.

• Bagi yang menggunakan alat elektronik terpasang seperti alat pacu jantung, rawatan ini perlu dielakkan kerana ia melibatkan penggunaan arus elektrik.
• Bagi yang sedang hamil atau mempunyai luka serta keradangan kulit yang teruk, adalah lebih selamat untuk berbincang dahulu dengan pengamal sebelum menjalani rawatan.
• Kemerahan atau kepekaan sejurus selepas rawatan boleh berlaku secara sementara kerana lapisan sel mati baru sahaja dibersihkan, dan biasanya reda sendiri selepas beberapa waktu.

Selepas rawatan, sebaiknya perlindungan daripada cahaya matahari diberi perhatian lebih daripada biasa. Ini kerana lapisan sel mati sedikit menipis sehingga kulit menjadi lebih peka terhadap rangsangan luar. Jarak antara rawatan berbeza mengikut keadaan kulit setiap individu, tetapi biasanya diberi jarak beberapa hari agar lapisan sel mati sempat kembali stabil sebelum rawatan seterusnya dijalankan.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).