Lifting kawasan mata, kenapa dibuat jauh lebih cetek daripada wajah?

Pernah tak anda perasan kelopak mata terasa lebih berat semasa membuka mata di depan cermin, berbanding dahulu? Solekan pun jadi susah melekat, dan dalam gambar wajah kelihatan lebih penat daripada usia sebenar. Kawasan mata memang bahagian wajah yang paling cepat menunjukkan tanda penuaan, tetapi caranya dirawat selalu disamakan begitu sahaja dengan lifting pipi atau dagu.

Sebenarnya, kulit di kawasan mata memang berbeza daripada bahagian lain. Itulah sebabnya walaupun teknologi lifting yang sama digunakan, kekuatan dan kedalaman rawatan perlu ditetapkan dengan cara yang jauh berbeza untuk kawasan mata. Dalam artikel ini, kita akan lihat satu persatu kenapa lifting khusus mata berbeza daripada lifting wajah biasa, dan kenapa ia direka sebegitu.

Inilah sebab syarikat yang sama, dengan jenama alat yang sama pun, tetap menyediakan tip khas untuk kawasan mata. Kalau seluruh wajah dirawat dengan tetapan yang sama, kekuatan yang sesuai untuk pipi atau dagu boleh jadi terlalu kuat untuk kawasan mata. Sebaliknya, kekuatan yang selamat untuk mata pula terasa terlalu lembut kalau digunakan di pipi. Jadi menetapkan parameter berlainan mengikut kawasan adalah asas paling penting dalam rawatan lifting.

Kenapa kulit sekeliling mata begitu nipis?

Kulit terdiri daripada beberapa lapisan, iaitu epidermis, dermis, dan lapisan lemak di bawahnya. Ketebalan lapisan ini berbeza mengikut kawasan wajah, dan kulit di sekitar mata tergolong dalam kalangan yang paling nipis di seluruh wajah.

Jika kulit pipi atau dahi mempunyai ketebalan sekitar 1 milimeter, kulit kelopak mata dipercayai cuma separuh daripada itu. Tambahan pula, lapisan lemak di kawasan mata hampir tiada, manakala otot nipis yang melindungi bola mata serta saluran darah terletak sangat rapat di bawah permukaan kulit. Ringkasnya, bahagian paling sensitif dan paling nipis pada wajah ini terletak tepat mengelilingi mata.

Atas sebab ini, kalau kekuatan lifting yang digunakan untuk pipi atau dagu diaplikasikan terus ke kawasan mata, risiko kesan sampingan seperti kelecuran atau perubahan warna kulit akan meningkat. Inilah asal usul kenapa lifting khusus mata diperlukan secara berasingan.

Sebagai analogi, pipi dan dagu ibarat mempunyai lapisan lemak tebal seperti selimut yang menapis haba sebelum sampai ke dalam. Kawasan mata pula seperti hanya berbalut sehelai kemeja sutera nipis tanpa selimut, jadi haba yang sama akan terus meresap lebih dalam dan lebih kuat. Itulah sebabnya walaupun output alat sama, rangsangan yang dirasai oleh kulit mata jauh lebih besar.

Kenapa lifting mata dibuat cetek?

Kebanyakan rawatan lifting berfungsi dengan menumpukan tenaga haba pada kedalaman tertentu di bawah kulit, lalu haba itu merangsang kolagen (serat protein yang menjadi tiang penyokong kulit). Apabila kolagen terbentuk semula di kawasan yang terkena haba, kulit secara beransur-ansur akan mendapat semula kekenyalannya.

Dagu atau pipi mempunyai lapisan yang tebal, jadi tenaga boleh dihantar sehingga ke lapisan dermis dalam, malah ke fasia (membran nipis yang membalut otot). Namun, kawasan mata tidak mempunyai ketebalan itu. Jika rawatan dilakukan pada kedalaman yang sama, haba berisiko sampai ke tulang atau tisu berhampiran bola mata, jadi alat khusus mata direka untuk mengehadkan kedalaman penusukan hanya pada lapisan dermis yang sangat cetek, betul-betul di bawah epidermis.

Sebab itulah tip atau kartrij untuk kawasan mata direka dengan jarak fokus yang lebih pendek berbanding untuk wajah biasa. Menumpukan tenaga hanya pada kawasan cetek, sambil memastikan haba tidak bocor ke lapisan bawah, adalah inti reka bentuk lifting kawasan mata.

Ia lebih mudah difahami dengan analogi seterika baju. Seluar jean yang tebal boleh diseterika pada suhu tinggi dan ditekan lama tanpa masalah, tetapi baju sutera nipis akan cepat terbakar jika kena suhu yang sama. Lifting kawasan mata pun begitu, suhu dan masa sentuhan sama-sama diturunkan supaya sesuai dengan tisu yang nipis.

Ultrabunyi dan RF untuk kawasan mata

Tenaga yang digunakan dalam rawatan lifting secara umumnya terbahagi kepada dua, iaitu ultrasound (HIFU, singkatan bagi high intensity focused ultrasound, iaitu tenaga bunyi yang ditumpukan pada satu titik untuk menghasilkan haba) dan radio frequency (RF, tenaga elektrik yang bertukar menjadi haba apabila bertemu rintangan tisu).

Ultrasound menumpukan gelombang bunyi pada satu titik seperti kanta pembesar, menghasilkan haba secara titik demi titik. Ketepatannya tinggi, tetapi untuk kawasan nipis seperti mata, tip khas dengan kedalaman fokus yang diturunkan secara terperinci perlu digunakan supaya selamat.

RF pula bersifat menyebarkan haba secara perlahan-lahan merentasi kawasan yang lebih luas. Oleh sebab haba tidak tertumpu pada satu titik tetapi tersebar, di kawasan mata output diturunkan dan bilangan laluan alat disesuaikan supaya kekal dalam had selamat. Persamaan kedua-dua kaedah ini ialah keduanya menggunakan protokol khas untuk mata, dengan kekuatan dikurangkan dan kedalaman diturunkan.

Jika ultrasound diumpamakan seperti kanta pembesar yang mengumpulkan cahaya matahari, sedikit sahaja perubahan jarak antara kanta dan kertas boleh mengubah kedudukan titik fokus dengan ketara. Tip khas mata menetapkan jarak fokus ini pada kedalaman yang sangat cetek, secara fizikal menghalang fokus daripada terjatuh ke arah bola mata atau tulang.

RF pula lebih dekat dengan selimut elektrik. Prinsipnya sama, iaitu apabila suhu ditetapkan rendah rasanya lembut, tetapi apabila dinaikkan rasanya panas menyengat. Di kawasan mata, tetapan suhu ini diturunkan, dan masa alat berhenti di satu titik juga dipendekkan secara berperingkat supaya haba tidak terkumpul.

Prinsip kelopak mata kendur menjadi kencang

Terdapat dua sebab utama kelopak mata melendut. Pertama, kekenyalan kulit itu sendiri berkurangan. Kedua, kekuatan otot yang mengangkat kelopak mata menjadi lemah.

Apabila rangsangan haba cetek daripada lifting sampai ke dermis, tubuh bertindak balas dengan membentuk kolagen baharu untuk memperbaiki kawasan yang terjejas, manakala serat kolagen sedia ada turut tersusun semula dengan lebih padat. Proses ini berlangsung selama 4 hingga 12 minggu selepas rawatan, dan sepanjang tempoh itu ketegangan kulit meningkat sedikit demi sedikit.

Pada masa yang sama, rangsangan haba turut sampai secara lembut ke lapisan otot nipis di bawah kulit. Otot orbicularis oculi (otot bulat mata) yang mengelilingi mata seperti gelang dan berfungsi menutup mata terletak pada lapisan ini. Dilaporkan bahawa serat otot ini mengalami pengecutan halus, menyebabkan ketegangan keseluruhan kulit kawasan mata turut meningkat. Sebagai maklumat tambahan, otot yang sebenarnya mengangkat kelopak mata untuk membuka mata ialah levator palpebrae superioris, iaitu otot yang terletak jauh lebih dalam di bahagian dalam bola mata. Tenaga daripada alat lifting tidak sampai ke kedalaman itu secara selamat, jadi tindak balas otot pada lifting kawasan mata terhad kepada peningkatan kekenyalan otot orbicularis oculi sahaja. Namun begitu, perubahan ini tidak berlaku serta-merta seperti pembedahan, sebaliknya muncul secara beransur-ansur dari semasa ke semasa.

Pada satu hingga dua minggu pertama, perubahan yang dilihat lebih kepada bengkak yang reda sehingga bentuk mata kelihatan lebih kemas. Perubahan sebenar akibat penyusunan semula kolagen datang lebih lewat, biasanya dirasai secara beransur-ansur selepas melangkaui minggu ke-4. Oleh itu, tidak perlu kecewa jika tiada perubahan besar sehari selepas rawatan, sebaliknya lebih tepat untuk menilai hasilnya dalam tempoh 4 hingga 12 minggu selepas itu.

Apa bezanya tetapan untuk wajah dan mata?

Perbezaan ini bukan terletak pada jenis alat, tetapi pada tetapan yang digunakan.

• Kedalaman penusukan: Untuk wajah, tenaga boleh dihantar sehingga lapisan dermis dalam atau fasia, tetapi untuk kawasan mata, ia hanya sampai ke lapisan dermis cetek betul-betul di bawah epidermis. Oleh sebab kawasan ini terlalu dekat dengan bola mata, tiada sebab atau ruang untuk menurunkan kedalaman lebih daripada itu.
• Kekuatan output: Walaupun alat yang sama digunakan, output diturunkan untuk kawasan mata. Oleh sebab kulit yang nipis bertindak balas lebih kuat pada tenaga yang sama, rangsangan yang mencukupi boleh dicapai walaupun dengan kekuatan yang rendah.
• Tip dan probe khas: Kawasan mata menggunakan tip khas yang lebih kecil dan mempunyai jarak fokus yang lebih pendek. Jika tip untuk wajah digunakan terus pada kawasan mata, luas permukaan sentuhan yang lebih besar boleh menyebabkan haba tidak tersebar dengan baik dan terkumpul berlebihan pada titik tertentu.

Jenis kendur yang tidak berkesan dengan lifting mata

Ada satu perkara yang perlu diperjelaskan di sini. Oleh sebab lifting kawasan mata bergantung kepada tindak balas kolagen dan otot, kesannya agak terhad jika kulit itu sendiri sudah terlalu kendur dan berlipat dengan teruk.

Jika kulit kelopak mata sudah berlipat-lipat sehingga ke arah kening dan mengganggu penglihatan, keadaan ini sudah melangkaui tahap yang boleh diperbaiki hanya dengan menambah sedikit kolagen melalui rangsangan haba. Dalam situasi begini, blepharoplasty (pembedahan kelopak mata) yang membuang kulit berlebihan sering dicadangkan sebagai penyelesaian yang lebih menyeluruh.

Satu lagi keadaan ialah apabila lemak di bawah mata tertolak ke hadapan dan kelihatan menonjol. Ini bukan masalah kekenyalan kulit, tetapi perubahan akibat membran yang membalut lemak menjadi lemah, jadi rangsangan haba pada permukaan sahaja tidak dapat menolaknya masuk semula. Oleh itu, sebelum menjalani rawatan, penting untuk mengenal pasti dahulu sama ada punca kelendutan berpunca daripada kekenyalan kulit yang menurun, atau daripada lemak dan otot kelopak mata yang melendut.

Adakah rawatan kawasan mata sangat sakit?

Kawasan mata mempunyai banyak hujung saraf yang padat, jadi walaupun rangsangan haba yang sama, ia sering dirasai lebih pedih berbanding di pipi atau dagu. Namun, ini bukan disebabkan output yang tinggi, tetapi kerana tisu di kawasan mata itu sendiri lebih sensitif terhadap kesakitan.

Atas sebab ini, sebelum rawatan, krim anestetik biasanya disapukan lebih lama, atau alat penyejuk digunakan untuk menurunkan suhu permukaan semasa rawatan dijalankan. Tahap kesakitan berbeza bagi setiap individu, tetapi secara umumnya dilaporkan sebagai rasa cucuk singkat yang berulang.

Tempoh pemulihan selepas rawatan

Oleh sebab lifting kawasan mata hanya merangsang lapisan cetek, tempoh pemulihannya biasanya lebih singkat berbanding lifting wajah secara keseluruhan. Kemerahan ringan atau bengkak halus mungkin muncul sejurus selepas rawatan, tetapi kebanyakannya dilaporkan reda dalam masa satu hingga dua hari.

Namun, oleh sebab kulit kawasan mata sensitif terhadap rangsangan, elakkan menggosok mata dengan kuat atau membersihkan solekan mata secara kasar dalam tempoh ini. Perlindungan daripada sinar matahari juga digalakkan diberi perhatian lebih dalam tempoh ini.

Rujukan

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).