Parut ice pick, kesan TCA CROSS, jarak sesi dan tempoh pemulihan

Ada kalanya walaupun jerawat sudah lama sembuh, parutnya masih tertinggal di pipi seolah-olah ditusuk jarum. Parut sebegini dipanggil parut jarum atau dalam bahasa Inggerisnya ice pick scar. Seperti namanya, ciri khasnya ialah lubang yang sempit tetapi dalam. Namun parut jenis ini sering didengari lebih sukar hilang berbanding parut jerawat lain. Realitinya, rawatan biasa seperti laser atau filler sering tidak memberikan hasil seperti yang diharapkan. Jadi kita perlu fahami sebabnya, dan rawatan apa yang benar-benar sesuai untuk parut ini, dari segi prinsip mahupun kaedah rawatan sebenar. Bila kita faham dahulu kenapa bentuk parut ini boleh jadi begitu sempit dan dalam, barulah jelas rawatan mana yang benar-benar mampu mencapai bahagian dalamnya.

Kenapa parut ice pick sempit dan dalam?

Parut jarum ialah parut yang lebarnya kurang daripada 2mm, tetapi kedalamannya menembusi hingga ke lapisan lemak subkutan di bawah dermis. Sepintas lalu ia kelihatan seperti liang pori yang melebar, tetapi jika disentuh dengan jari, perbezaannya jelas terasa. Bentuknya seperti lubang sempit yang tembus lurus ke bawah, macam kesan tusukan objek tajam pada permukaan kulit.

Bentuk sebegini terbentuk kerana keradangan meresap jauh ke dalam dermis dan merosakkan kolagen serta struktur penyokong di kawasan tersebut. Selepas keradangan reda, jika tisu yang rosak itu tidak terisi semula, parut akan kekal dalam bentuk laluan yang sama. Parut jenis ini sering muncul di kawasan pipi, terutamanya berhampiran hidung atau rahang.

Beza boxcar dan rolling dari segi struktur

Parut boxcar berbentuk kotak dengan tepi tajam dan dasar rata, manakala parut rolling mempunyai dasar yang luas dengan bentuk bergelombang lembut. Parut jarum pula sangat berbeza strukturnya, kerana kedalamannya jauh melebihi lebarnya, seperti terowong sempit yang menghala ke bawah.

Perbezaan struktur inilah yang menentukan tahap kesukaran rawatan. Parut boxcar dan rolling mempunyai dasar yang luas, jadi kaedah mengikis permukaan atau mengangkat bahagian bawah sudah memadai untuk memberi kesan. Tetapi parut jarum mempunyai laluan yang sempit dan dalam, sehingga pendekatan yang tertumpu pada permukaan sahaja tidak mampu mencapai bahagian dalamnya. Ia seperti cuba membaiki dinding dalam perigi tetapi hanya menggosok bahagian mulut perigi sahaja. Kelihatan serupa dari luar, tetapi pendekatan yang diperlukan sebenarnya jauh berbeza.

Kenapa laser dan filler sukar mengisinya?

Laser fraksional bekerja dengan menghasilkan pelbagai titik kerosakan halus pada permukaan kulit untuk merangsang regenerasi, dan ia terutamanya bertindak pada epidermis serta dermis cetek. Oleh itu, kulit di sekitar mulut parut menjadi lebih licin, tetapi tenaga tidak sampai mencukupi ke dasar laluan yang dalam.

Filler pun serupa. Kerana teksturnya yang lembut seperti gel, apabila dimasukkan ke dalam laluan yang sempit dan dalam, ia sukar untuk kekal di situ dan cenderung tersebar ke tisu sekeliling. Subcision, iaitu prosedur memotong jalur fibrosis di bawah kulit menggunakan jarum untuk mengangkat parut yang tertarik ke bawah, pada asalnya berkesan untuk parut rolling yang mempunyai jalur fibrosis penarik. Namun parut jarum bukan disebabkan oleh jalur penarik, sebaliknya hanya lubang sempit semata-mata, jadi selalunya tiada jalur fibrosis untuk dipotong. Itulah sebabnya ketiga-tiga kaedah ini sukar memberi hasil yang memuaskan terhadap parut jarum.

Bagaimana TCA CROSS mengisi parut?

TCA CROSS ialah teknik yang menggunakan trichloroacetic acid, singkatan bagi chemical reconstruction of skin scars, iaitu membina semula tisu parut menggunakan bahan kimia. Kaedahnya agak mudah. Hujung alat kecil berbentuk seperti pencungkil gigi dicelup dengan TCA berkepekatan tinggi, biasanya antara 65% hingga 100%, kemudian ditotol tepat ke dalam lubang parut sahaja.

Yang penting di sini ialah larutan hanya disapu tertumpu di dalam lubang sempit itu, dan hampir tidak menyentuh kulit normal di sekelilingnya. Kawasan yang terkena asid berkepekatan tinggi akan bertukar putih, satu fenomena yang dipanggil frosting. Ini menandakan kerosakan terkawal telah berlaku pada tisu sehingga ke kedalaman tersebut.

Badan akan mengiktiraf kerosakan ini sebagai luka dan mengaktifkan tindak balas penyembuhan. Hasilnya, fibroblast, iaitu sel dalam kulit yang menghasilkan kolagen, akan berkumpul di dasar laluan tersebut untuk mengisi kolagen baharu, dan lama-kelamaan dasar yang cekung itu akan terangkat naik secara beransur-ansur. Justeru, kesempitan lubang itu sendiri yang membolehkan asid ini terperangkap dengan tepat di dalamnya, dan inilah teras kepada keberkesanan kaedah ini.

Ibaratnya seperti mengisi tanah semula ke dalam pasu yang sempit. Jika mulut pasu luas, tanah yang dituang akan tertumpah dan bertaburan ke tepi, tetapi jika mulutnya sempit, tanah yang dituang akan terus tertimbun di dalamnya. TCA juga bertindak serupa, iaitu tindak balasnya tertumpu hanya di dalam laluan sempit itu, jadi ia mampu merangsang penyembuhan pada dasar parut tanpa merosakkan kulit normal secara meluas.

Berapa minggu jarak antara sesi?

Rawatan dijalankan dengan menotolkan hujung alat pada setiap parut satu demi satu. Oleh itu, semakin banyak bilangan parut, semakin lama masa yang diperlukan, tetapi setiap sesi sendiri tidaklah mengambil masa yang lama.

Walau bagaimanapun, satu sesi rawatan tidak cukup untuk mengisi dasar laluan sepenuhnya. Pembentukan kolagen baharu memerlukan masa, dan satu rangsangan sahaja selalunya tidak mencukupi untuk mengisi kedalaman tersebut sepenuhnya. Oleh itu, rawatan biasanya diulang beberapa kali dengan jarak 4 hingga 6 minggu antara setiap sesi.

Satu kajian melaporkan penambahbaikan yang ketara pada sekitar 82% pesakit yang dirawat dengan kepekatan 65%, dan sekitar 94% bagi kepekatan 100%. Satu analisis yang menggabungkan beberapa kajian pula mendapati bahawa selepas 4 sesi rawatan, majoriti pesakit mengalami penambahbaikan parut melebihi 70%. Namun angka ini boleh berbeza mengikut individu, bergantung kepada kedalaman dan bilangan parut serta keadaan kulit masing-masing.

Kerak selepas rawatan dan tempoh pemulihan

Sejurus selepas rawatan, kudis akan terbentuk pada setiap kawasan yang dirawat. Kudis ini biasanya akan tanggal secara semula jadi dalam masa 5 hingga 7 hari. Sepanjang tempoh ini, penting untuk tidak mengoyak kudis secara paksa. Tisu baharu sedang membentuk di bawahnya, dan jika ditanggalkan secara paksa, proses tersebut boleh terganggu.

Kawasan yang kudisnya baru tanggal mungkin kemerahan atau berubah warna kecoklatan buat seketika, dan ia boleh bertahan lebih lama bagi individu yang berkulit lebih gelap. Oleh sebab itu, pemakaian pelindung matahari yang lebih teliti daripada biasa amat digalakkan selepas rawatan.

Penambahbaikan yang kelihatan tidak berakhir sebaik sahaja kudis tanggal. Kerana kadar pembentukan kolagen yang perlahan, perubahan pada dasar laluan yang beransur-ansur terangkat naik biasanya berlaku dalam tempoh 4 hingga 12 minggu. Malah selepas keseluruhan siri rawatan selesai, penambahbaikan yang berterusan sedikit demi sedikit masih boleh dilihat sehingga 6 hingga 12 bulan kemudian.

Bagaimana jika parut bercampur jenis?

Jika hanya parut jarum sahaja yang wujud, TCA CROSS mungkin sudah memadai dengan sendirinya. Namun realitinya, pelbagai jenis parut sering bercampur pada satu wajah yang sama. Oleh itu, kaedah lain kadangkala digabungkan bergantung kepada situasi.

• Digabungkan dengan laser fraksional: Laser menangani tekstur kulit keseluruhan dan parut yang cetek, manakala TCA CROSS menangani parut jarum yang dalam, jadi pembahagian tugas ini boleh saling melengkapi kelemahan masing-masing.
• Digabungkan dengan subcision: Sekiranya turut wujud jalur fibrosis yang menarik kulit seperti pada parut rolling, urutan yang lebih sesuai ialah memotong jalur tersebut dahulu, kemudian menerapkan TCA CROSS pada lubang sempit yang tinggal.
• Digabungkan dengan teknik punch: Bagi sebahagian parut yang laluannya luar biasa luas dan dalam, teknik punch untuk mengangkat atau membuang bahagian tersebut secara kecil-kecilan boleh digunakan terlebih dahulu, kemudian TCA CROSS diterapkan pada parut sempit yang tinggal.

Dengan membezakan jenis parut dan membahagikan pendekatan sedemikian, hasil keseluruhan selalunya lebih sekata berbanding jika berpegang kepada satu kaedah rawatan sahaja. Namun kombinasi mana yang paling sesuai perlu ditentukan berdasarkan pemeriksaan sebenar terhadap bentuk parut tersebut.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).