ຫຼັກການທີ່ສະກິນອໍຣາບູສເຕີເຕີມຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ຄໍລາເຈນໃສ່ໃຫ້ຜິວລຽບງາມ ພ້ອມການດູແລຕາມໄລຍະທີ່ຜົນຄົງຢູ່

ເມື່ອໄດ້ຍິນຊື່ສະກິນອໍຣາບູສເຕີ ຫຼາຍຄົນອາດຄິດວ່າເປັນຫັດຖະການທີ່ເພີ່ມແສງເປັ່ງປັ່ງໃສ່ໃບໜ້າອີກຊັ້ນໜຶ່ງ. ແຕ່ສິ່ງທີ່ຫັດຖະການນີ້ເລັງໃສ່ແທ້ໆບໍ່ແມ່ນຄວາມເປັ່ງປັ່ງເອງ ແຕ່ແມ່ນພື້ນຜິວທີ່ແສງນັ້ນສະທ້ອນອອກມາ ນັ້ນກໍຄືໂຄງສ້າງຂອງຜິວໜັງ. ຖ້າພື້ນຜິວຂຸ່ນຂຸ່ະ ແສງຈະກະຈາຍໄປທົ່ວທຸກທິດທາງເຮັດໃຫ້ຜິວເບິ່ງໝົ່ນໝົວ ແຕ່ຖ້າພື້ນຜິວລຽບສະໝ່ຳສະເໝີ ແສງຈະສະທ້ອນໄປທາງດຽວກັນຢ່າງນຸ້ມນວນເຮັດໃຫ້ຜິວເບິ່ງໃສສະອາດ.

ເວົ້າອີກຢ່າງໜຶ່ງ ສະກິນອໍຣາບູສເຕີແມ່ນວິທີການປັບພື້ນຜິວໜັງ ແລະ ຊັ້ນທີ່ຢູ່ໃຕ້ມັນໃຫ້ລຽບຂຶ້ນ ເພື່ອໃຫ້ແສງສະທ້ອນອອກມາຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວມັກຈະປະກອບດ້ວຍສານໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ສານກະຕຸ້ນເຊວພ້ອມກັນ. ບົດຄວາມນີ້ຈະອະທິບາຍທີລະຂັ້ນຕອນວ່າເປັນຫຍັງຕ້ອງໃຊ້ທັງສອງຢ່າງນີ້ຮ່ວມກັນ ແລະ ຜົນນັ້ນເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ.

ສະກິນອໍຣາບູສເຕີແມ່ນຫັດຖະການທີ່ໃສ່ຫຍັງເຂົ້າໄປແທ້ໆ?

ເປັນຫັດຖະການທີ່ໃຊ້ເຂັມນ້ອຍ ສັກສານທີ່ມີຄວາມຊຸ່ມສູງ ແລະ ຄວາມໜືດຕ່ຳ ໃຫ້ກະຈາຍຕື້ນໆ ແລະ ກວ້າງໆ ຕັ້ງແຕ່ຊັ້ນໜັງແທ້ຕອນເທິງຈົນເຖິງໃຕ້ໜັງກຳພ້າໂດຍກົງ. ຖ້າຟິນເລີທີ່ໃສ່ເພື່ອເພີ່ມປະລິມານແມ່ນສະສົມແໜ້ນ ແລະ ເລິກຢູ່ຈຸດດຽວ ສະກິນອໍຣາບູສເຕີກໍແມ່ນການແຜ່ກະຈາຍບາງໆໃນເນື້ອທີ່ກວ້າງແທນ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ຜົນທີ່ໄດ້ຈຶ່ງແຕກຕ່າງກັນ. ຟິນເລີເຮັດໃຫ້ຈຸດໃດໜຶ່ງນູນຂຶ້ນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ໃນຂະນະທີ່ບູສເຕີເຮັດໃຫ້ຜິວໜ້າທັງໝົດຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ໂຄງສ້າງຜິວເບິ່ງລຽບງາມຂຶ້ນຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ. ເຖິງແມ່ນຈະເປັນການສັກຄືກັນ ແຕ່ຖ້າຄວາມໜືດ ແລະ ວິທີແຜ່ກະຈາຍຂອງສານແຕກຕ່າງກັນ ຜົນທີ່ເຫັນດ້ວຍຕາກໍແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ.

ເປັນຫຍັງໂຄງສ້າງຜິວຈຶ່ງກາຍເປັນຫຍາບ?

ໂຄງສ້າງຜິວທີ່ຫຍາບຂຶ້ນເລີ່ມຈາກຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຂອງຊັ້ນເຄຣາຕິນທີ່ປົກຄຸມພື້ນຜິວແຫ້ງລົງ. ໃນຊັ້ນເຄຣາຕິນມີສານນ້ອຍໆທີ່ເອີ້ນວ່າປັດໄຈໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຕາມທຳມະຊາດ ເຊິ່ງມີໜ້າທີ່ຈັບນ້ຳໄວ້ ແຕ່ເມື່ອອາຍຸເພີ່ມຂຶ້ນ ຫຼືຖືກແສງແດດເລື້ອຍໆ ສານນີ້ຈະຫຼຸດລົງ. ເມື່ອເຊວເຄຣາຕິນເສຍນ້ຳ ມັນຈະບໍ່ຮຽບຕົວແປນລົງ ແຕ່ຈະຍົກຂອບຊ້ອນທັບກັນ ເຮັດໃຫ້ພື້ນຜິວຂຸ່ນຂຸ່ະຢ່າງລະອຽດ.

ນອກຈາກນີ້ ຖ້າຄໍລາເຈນ ແລະ ເສັ້ນໄຍຢືດຢຸ່ນໃນຊັ້ນໜັງແທ້ຫຼຸດລົງນຳ ບັນຫາກໍຈະເລິກຂຶ້ນອີກ. ຄໍລາເຈນເປັນໂປຣຕີນທີ່ຄ້າຍເສົາຄ້ຳຢູ່ໃຕ້ຜິວໜັງ ເມື່ອເສົານີ້ບາງລົງ ແຮງທີ່ຄ້ຳຢູ່ພື້ນຜິວກໍອ່ອນລົງໄປພ້ອມກັນ. ຜົນຄື ຮູຂຸມຂົນຈະເບິ່ງເດັ່ນຂຶ້ນ ແລະ ຮອຍຍົ່ນນ້ອຍໆກໍເລີ່ມປາກົດ. ເວົ້າອີກຢ່າງໜຶ່ງ ໂຄງສ້າງຜິວທີ່ຫຍາບຂຶ້ນແມ່ນເກີດຈາກບັນຫາຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຢູ່ພື້ນຜິວ ບວກກັບບັນຫາແຮງຄ້ຳຂອງຊັ້ນທີ່ຢູ່ໃຕ້ນັ້ນພ້ອມກັນ.

ຫຼັກການເຕີມຄວາມຊຸ່ມຊື່ນເພື່ອປັບໂຄງສ້າງຜິວ

HA (hyaluronic acid) ຊຶ່ງມັກຖືກໃຊ້ໃນສະກິນອໍຣາບູສເຕີ ເປັນສານທີ່ສາມາດຈັບນ້ຳໄດ້ຫຼາຍກວ່ານ້ຳໜັກຂອງມັນເອງຫຼາຍຮ້ອຍເທົ່າ. ໃຫ້ນຶກເຖິງຟອງນ້ຳແຫ້ງທີ່ພໍດູດນ້ຳເຂົ້າໄປແລ້ວພອງຂຶ້ນ ພື້ນຜິວກໍລຽບຂຶ້ນ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍຂຶ້ນ. ຊັ້ນເຄຣາຕິນເຮັດໜ້າທີ່ຄືກັບຟອງນ້ຳນັ້ນເອງ.

ແຕ່ HA ທີ່ໃຊ້ໃນບູສເຕີມີຄຸນສົມບັດຕ່າງຈາກ HA ໃນຟິນເລີ. HA ສຳລັບຟິນເລີຖືກເຊື່ອມຕໍ່ກັນແໜ້ນໜາ (cross-linking) ຈຶ່ງຄົງຮູບໄດ້ດົນ ໃນຂະນະທີ່ HA ສຳລັບບູສເຕີແທບບໍ່ຖືກເຊື່ອມຕໍ່ ຫຼືເຊື່ອມພຽງເລັກນ້ອຍ ຈຶ່ງແຜ່ກະຈາຍໄດ້ນຸ້ມນວນກວ່າຫຼາຍ. ເນື່ອງຈາກເປົ້າໝາຍຫຼັກຂອງມັນບໍ່ແມ່ນການຄົງຮູບຮ່າງ ແຕ່ແມ່ນການສະໜອງນ້ຳໃຫ້ກວ້າງໆ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ໃບໜ້າຈຶ່ງບໍ່ນູນຂຶ້ນ ແຕ່ພື້ນຜິວທັງໝົດຈະເບິ່ງຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ລຽບງາມ.

ຂະບວນການທີ່ໂຄງສ້າງຜິວແໜ້ນຂຶ້ນຈາກການກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນ

ມີບາງສ່ວນທີ່ອະທິບາຍດ້ວຍຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຢ່າງດຽວບໍ່ໄດ້. ເຫດຜົນທີ່ໂຄງສ້າງຜິວຍັງເບິ່ງດີຢູ່ເຖິງແມ່ນເວລາຜ່ານໄປ ແມ່ນເພາະເຊວທີ່ຜະລິດຄໍລາເຈນ ຫຼືທີ່ເອີ້ນວ່າໄຟໂບຣບລາສ (fibroblast) ຖືກກະຕຸ້ນໄປພ້ອມກັນ. ສານທີ່ເປັນຕົວແທນໃນໜ້າທີ່ນີ້ກໍຄື PDRN (polydeoxyribonucleotide) ຊຶ່ງເປັນສານຟື້ນຟູທີ່ໄດ້ຈາກຕັດຕອນ DNA ຂອງປາແຊນມອນ ຫຼືປາເທຣາວ.

PDRN ອອກລິດໂດຍການເກາະຕິດກັບຕົວຮັບສັນຍານ (receptor) ຈຳເພາະທີ່ຢູ່ໜ້າເຊວ ຄືປະຕູທີ່ຮັບສັນຍານເຂົ້າ ແລ້ວປຸກໄຟໂບຣບລາສໃຫ້ເຮັດວຽກ. ຄ້າຍກັບການສົ່ງສັນຍານວິທະຍຸໄປຫາໄຊງານກໍ່ສ້າງ ເພື່ອເອີ້ນຄົນງານທີ່ກຳລັງພັກຢູ່ໃຫ້ອອກມາເຮັດວຽກ. ເມື່ອໄຟໂບຣບລາສໄດ້ຮັບສັນຍານແລ້ວ ມັນຈະເລີ່ມສ້າງຄໍລາເຈນ ແລະ ເສັ້ນໄຍຢືດຢຸ່ນໃໝ່ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອເຫຼົ່ານີ້ຈະຄ້ຳຢູ່ໃຕ້ພື້ນຜິວອີກຄັ້ງ ເຮັດໃຫ້ໂຄງສ້າງຜິວແໜ້ນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.

ຂະບວນການນີ້ຊ້າກວ່າການສະໜອງນ້ຳຫຼາຍ ເພາະຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍອາທິດກວ່າເຊວຈະໄດ້ຮັບສັນຍານ ຕອບສະໜອງ ແລະ ຜະລິດຄໍລາເຈນອອກມາແທ້ໆ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຜົນຂອງສະກິນອໍຣາບູສເຕີຈຶ່ງມາເປັນສອງໄລຍະ: ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນທັນທີຫຼັງສັກ ແລ້ວຄ່ອຍໆຕາມມາດ້ວຍໂຄງສ້າງຜິວທີ່ດີຂຶ້ນຫຼັງຈາກຜ່ານໄປສອງສາມອາທິດ.

ການສັກນ້ອຍໆເອງກໍເປັນການກະຕຸ້ນຢ່າງໜຶ່ງ

ນອກຈາກສານທີ່ໃສ່ແລ້ວ ການທີ່ເຂັມແທງຜ່ານກໍເປັນການກະຕຸ້ນຢ່າງໜຶ່ງເຊັ່ນກັນ. ເຖິງແມ່ນຈະເປັນເຂັມນ້ອຍປານໃດ ກໍຍັງເຮັດໃຫ້ເກີດບາດແຜນ້ອຍໆຢູ່ພື້ນຜິວ ຮ່າງກາຍຈຶ່ງເປີດປະຕິກິລິຍາອັກເສບ ແລະ ການຟື້ນຟູໄລຍະສັ້ນເພື່ອຮັກສາບາດແຜນັ້ນ. ຄືກັນກັບເວລາທີ່ໜາມນ້ອຍໆຕຳປາຍນິ້ວມື ບໍລິເວນອ້ອມຂ້າງຈະແດງເລັກໜ້ອຍ ແລ້ວການຟື້ນຟູກໍເລີ່ມຂຶ້ນເອງ ພຽງແຕ່ໃນຫັດຖະການບູສເຕີ ຄວາມແຮງຈະອ່ອນກວ່າຫຼາຍ ແລະ ກະຈາຍໄປໃນເນື້ອທີ່ກວ້າງກວ່າ.

ໃນປະຕິກິລິຍາການຟື້ນຟູນີ້ກໍມີຂະບວນການສ້າງຄໍລາເຈນໃໝ່ຢູ່ນຳ. ດັ່ງນັ້ນ ການກະຕຸ້ນທາງເຄມີຈາກສານທີ່ປຸກເຊວ ແລະ ການກະຕຸ້ນທາງກາຍະພາບຈາກເຂັມ ຈຶ່ງອອກລິດໄປໃນທິດທາງດຽວກັນ. ເມື່ອທັງສອງການກະຕຸ້ນນີ້ຊ້ອນກັນ ຈຶ່ງອະທິບາຍໄດ້ວ່າເປັນຫຍັງໂຄງສ້າງຜິວຈຶ່ງດີຂຶ້ນເຫັນໄດ້ຊັດກວ່າການໃຊ້ຜະລິດຕະພັນບຳລຸງຜິວທີ່ມີສານດຽວ.

ເປັນຫຍັງບູສເຕີແຕ່ລະຊະນິດຈຶ່ງໃຫ້ຜົນຕ່າງກັນ?

ເຖິງແມ່ນຈະເປັນສະກິນອໍຣາບູສເຕີຄືກັນ ແຕ່ຜົນທີ່ຮູ້ສຶກໄດ້ຈະຕ່າງກັນ ຂຶ້ນກັບວ່າໃຊ້ສານໃດ ໃນອັດຕາສ່ວນໃດ. ຕົວຢ່າງສູດປະສົມທີ່ພົບເຫັນເລື້ອຍໆມີດັ່ງນີ້.

• ສູດ HA ຢ່າງດຽວ: ເປັນສູດທີ່ເນັ້ນສະໜອງຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ. ໃຫ້ຜົນໄວ ແຕ່ເນື່ອງຈາກການກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນອ່ອນ ໄລຍະທີ່ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຄົງຢູ່ຈຶ່ງສັ້ນກວ່າ ເພາະມີແຕ່ສານຈັບນ້ຳຢ່າງດຽວ.
• ສູດປະສົມ HA ກັບ PDRN ຫຼື PN: ເປັນສູດທີ່ເນັ້ນທັງຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ການກະຕຸ້ນເຊວພ້ອມກັນ. ຖືກອອກແບບໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຊ່ວງຕົ້ນ ແລະ ໂຄງສ້າງຜິວທີ່ດີຂຶ້ນຊ່ວງຫຼັງເຊື່ອມຕໍ່ກັນ ຜົນຈຶ່ງມາເປັນສອງຄັ້ງຫ່າງກັນ.
• ສູດຜະສົມ exosome (ຖົງນ້ອຍໆທີ່ບັນຈຸສານສັນຍານທີ່ເຊວໃຊ້ຕິດຕໍ່ກັນ): ເປັນສູດທີ່ກະຕຸ້ນການສົ່ງສັນຍານລະຫວ່າງເຊວໃຫ້ແໜ້ນຂຶ້ນ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກເປັນຂົງເຂດການຄົ້ນຄວ້າທີ່ຫາກໍເລີ່ມຕົ້ນບໍ່ດົນມານີ້ ຫຼັກຖານທີ່ຢືນຢັນໄດ້ຈຶ່ງຍັງມີໜ້ອຍກວ່າສານອື່ນ.

ເມື່ອສ່ວນປະສົມຂອງສານແຕກຕ່າງກັນ ເສັ້ນທາງການກະຕຸ້ນກໍແຕກຕ່າງກັນ ດັ່ງນັ້ນເຖິງຈະໃຊ້ຊື່ຫັດຖະການດຽວກັນ ແຕ່ຜົນທີ່ຮູ້ສຶກໄດ້ຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍລະຫວ່າງໂຮງໝໍ ຫຼືຜະລິດຕະພັນແຕ່ລະຊະນິດ ຈຶ່ງເປັນເລື່ອງທຳມະດາ.

ຜົນຈະຄົງຢູ່ດົນປານໃດ?

ໄລຍະທີ່ຜົນຄົງຢູ່ຖືກກຳນົດໂດຍນາລິກາສອງເຂັມທີ່ເດີນຕ່າງກັນ. ອັນທຳອິດ ສານ HA ເອງຈະຖືກຍ່ອຍສະຫຼາຍລົງເທື່ອລະໜ້ອຍໂດຍເອນໄຊ hyaluronidase (ເອນໄຊທີ່ຍ່ອຍສະຫຼາຍ HA) ໃນຮ່າງກາຍ ຊຶ່ງໂດຍທົ່ວໄປຈະດຳເນີນໄປຢ່າງຫຼວງຫຼາຍພາຍໃນສອງສາມອາທິດ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນທັນທີຫຼັງສັກຈຶ່ງເລີ່ມຈາງລົງເທື່ອລະໜ້ອຍຕັ້ງແຕ່ໄລຍະຕົ້ນໆ.

ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ເນື້ອເຍື່ອທີ່ເກີດຈາກການກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນຈະຄົງຢູ່ດົນກວ່າ. ຄໍລາເຈນ ແລະ ເສັ້ນໄຍຢືດຢຸ່ນທີ່ສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ຈະຄົງຢູ່ຊ້າໆຕາມອັດຕາການເຜົາຜານປົກກະຕິຂອງຮ່າງກາຍ ດັ່ງນັ້ນເຖິງແມ່ນຜົນຈາກຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຈະໝົດໄປແລ້ວ ຄວາມຮູ້ສຶກວ່າໂຄງສ້າງຜິວດີຂຶ້ນເລັກນ້ອຍກໍຍັງຈະຄົງຢູ່ຕໍ່ອີກດົນກວ່າ. ແຕ່ຄໍລາເຈນເອງກໍເປັນໂປຣຕີນທີ່ຖືກຍ່ອຍສະຫຼາຍລົງໄດ້ຕາມການເວລາ ສຸດທ້າຍກໍຈະກັບຄືນສູ່ອັດຕາເດີມ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ໄລຍະທີ່ຮູ້ສຶກໄດ້ຈິງໆຈຶ່ງມີໄລຍະຫ່າງກວ້າງ ຂຶ້ນກັບສູດປະສົມຂອງສານ ຄວາມເລິກ ແລະ ປະລິມານທີ່ສັກ ພ້ອມທັງອັດຕາການເຜົາຜານຜິວຂອງແຕ່ລະຄົນ. ນີ້ບໍ່ແມ່ນການປ່ຽນແປງທີ່ຄົງຢູ່ຖາວອນຈາກການສັກຄັ້ງດຽວ ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນຈະສັກຊ້ຳເປັນໄລຍະ ແລ້ວຄ່ອຍໆຫ່າງໄລຍະການສັກອອກໄປ.

ຫຼັງການສັກຄວນດູແລແນວໃດ?

ໃນຂະນະທີ່ປະຕິກິລິຍາການຟື້ນຟູກຳລັງດຳເນີນໄປ ໃຈກາງຂອງການດູແລແມ່ນການບໍ່ໄປລົບກວນຂະບວນການນັ້ນ.

• ໃນສອງສາມມື້ທຳອິດຫຼັງສັກ ຄວນຫຼີກລ່ຽງການຖູແຮງ ຫຼືນວດໃບໜ້າແຮງໆ ເພາະສານທີ່ຫາກໍສັກເຂົ້າໄປ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອທີ່ຖືກກະຕຸ້ນຍັງບໍ່ທັນລົງໂຕ ຖ້າຖືກແຮງກົດທາງກາຍະພາບ ອາດເຮັດໃຫ້ກະຈາຍບໍ່ສະໝ່ຳສະເໝີ.
• ຄວນຫຼີກລ່ຽງບ່ອນທີ່ມີຄວາມຮ້ອນສູງ ເຊັ່ນ ຊາວນາ ຫຼືຫ້ອງອົບ ໄປອີກສອງສາມມື້ ເພາະຄວາມຮ້ອນອາດເຮັດໃຫ້ເນື້ອເຍື່ອບວມ ແລະ ອ່ອນຕົວ ຈົນປະຕິກິລິຍາການຟື້ນຟູສັບສົນ.
• ຄວນປ້ອງກັນແສງແດດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ເພາະລັງສີ UV ເຮັດໃຫ້ຄໍລາເຈນຖືກຍ່ອຍສະຫຼາຍໄວຂຶ້ນ ຊຶ່ງອາດທຳລາຍຜົນຂອງໂຄງສ້າງຜິວທີ່ດີຂຶ້ນທີ່ຫາໄດ້ຍາກ.
• ອາການບວມ ຫຼືແດງເລັກນ້ອຍໃນຊ່ວງຕົ້ນມັກຈະຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນເອງຕາມເວລາ ແຕ່ຄວາມໄວໃນການຟື້ນຟູແຕກຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະຄົນ.

ການດູແລເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໃຫຍ່ໂຕຫຍັງ ແຕ່ແມ່ນການປ່ອຍໃຫ້ຮ່າງກາຍໄດ້ຟື້ນຟູຕົນເອງ ແລະ ສ້າງຄໍລາເຈນຢ່າງບໍ່ຖືກລົບກວນ ໃຫ້ຜ່ານໄປຕາມທຳມະຊາດ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).