ເປັນຫຍັງພິງພີວຈຶ່ງບໍ່ໜັກຜິວແພ້ງ່າຍ ແລະ ຫຼັກການເຮັດວຽກຂອງໄອໂຊຟລາໂວນຈາກຮາກກຸດຊູຕໍ່ຄໍລາເຈນຊັ້ນຜິວ

ເມື່ອເວົ້າເຖິງການລອກຜິວ ຫຼາຍຄົນອາດນຶກເຫັນພາບໜ້າລອກແດງ ຫຼື ລະຄາຍເຄືອງ. ແຕ່ພິງພີວ (Pink Peel) ຕາມຊື່ຂອງມັນ ແມ່ນການລອກຜິວແບບອ່ອນໂຍນ. ເນື່ອງຈາກໃຊ້ສານສະກັດຈາກການໝັກຂອງຮາກກຸດຊູ (kudzu) ພືດຕະກຸນຖົ່ວ ເປັນສ່ວນປະກອບຫຼັກ ແທນທີ່ຈະໃຊ້ອາຊິດແຮງ. ດັ່ງນັ້ນ ນອກຈາກຈະຊ່ວຍລອກຂີ້ໄຄຜິວແລ້ວ ຍັງກະຕຸ້ນໃຫ້ຄໍລາເຈນໃນຊັ້ນຜິວສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ໄປພ້ອມກັນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຜິວແພ້ງ່າຍໃຫ້ຄວາມສົນໃຈເປັນພິເສດ.

ຄຳວ່າ "ພິງ (pink)" ໃນຊື່ ກໍ່ມາຈາກສີແດງອ່ອນໆທີ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ຜິວຫຼັງເຮັດຫັດຖະການ. ອາການແດງນີ້ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຮ້ອນລົ້ວແບບການລອກຜິວດ້ວຍອາຊິດແຮງ ແຕ່ເປັນສີແດງອ່ອນໆທີ່ເກີດຈາກການໄຫຼວຽນຂອງເລືອດເພີ່ມຂຶ້ນເລັກນ້ອຍ. ເພື່ອເຂົ້າໃຈຄວາມແຕກຕ່າງນີ້ ຕ້ອງມາເບິ່ງກ່ອນວ່າສານປະກອບເຮັດວຽກຢູ່ໃນຮ່າງກາຍແນວໃດ.

ພິງພີວເຮັດຈາກສານປະກອບໃດ?

ສ່ວນປະກອບຫຼັກຂອງພິງພີວ ແມ່ນສານສະກັດເຂັ້ມຂຸ້ນຈາກການໝັກຮາກກຸດຊູ. ໃນຮາກກຸດຊູມີສານທີ່ເອີ້ນວ່າ ໄອໂຊຟລາໂວນ (isoflavone) ເຊິ່ງເປັນສານກຸ່ມດຽວກັບທີ່ພົບໃນຖົ່ວເຫຼືອງ ແຕ່ວ່າໃນຮາກກຸດຊູມີປະລິມານຫຼາຍກວ່າ.

ໄອໂຊຟລາໂວນມີໂຄງສ້າງໂມເລກຸນຄ້າຍຄືກັບຮໍໂມນເພດຍິງ ຄື ເອສໂຕຣເຈນ (estrogen). ຖ້າປຽບທຽບເປັນກຸນແຈກັບແມ່ກຸນແຈ ຈະເຂົ້າໃຈງ່າຍຂຶ້ນ. ຮູແມ່ກຸນແຈທີ່ປົກກະຕິແມ່ນເອສໂຕຣເຈນສຽບເຂົ້າ ໄອໂຊຟລາໂວນທີ່ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍກັນກໍ່ສາມາດສຽບເຂົ້າໄດ້ພໍດີ ແລ້ວເປີດປະຕູໄດ້ຄືກັນ.

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄອໂຊຟລາໂວນເຂົ້າໄປຈັບກັບຕົວຮັບເອສໂຕຣເຈນ (receptor) ຢູ່ໜ້າຈຸລັງຜິວ ຈຸລັງກໍ່ຈະຕອບສະໜອງຄືກັບວ່າເອສໂຕຣເຈນແທ້ໆມາເຖິງ. ປະຕິກິລິຍານີ້ຈະນຳໄປສູ່ການສ້າງຄໍລາເຈນທີ່ຈະອະທິບາຍຕໍ່ໄປ.

ແຕ່ວ່າ ໄອໂຊຟລາໂວນບໍ່ແມ່ນເອສໂຕຣເຈນແທ້ ມັນເປັນພຽງສານຈາກພືດທີ່ມີໂຄງສ້າງຄ້າຍກັນເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ແຮງໃນການເປີດແມ່ກຸນແຈຈຶ່ງອ່ອນກວ່າກຸນແຈແທ້ ແຕ່ກໍ່ຍ້ອນແບບນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ໜັກຮ່າງກາຍຫຼາຍ ໃນຂະນະທີ່ຍັງສາມາດສົ່ງສັນຍານໄປໃນທິດທາງດຽວກັນໄດ້ ນີ້ຄືຈຸດເດັ່ນຂອງພິງພີວ.

ໄອໂຊຟລາໂວນເຮັດຫຍັງຢູ່ໃນຊັ້ນຜິວ?

ເອສໂຕຣເຈນເປັນຮໍໂມນໜຶ່ງທີ່ກະຕຸ້ນໄຟບຣໍໂປຼໂຕລາສ (fibroblast, ຈຸລັງໃນຊັ້ນຜິວທີ່ຜະລິດຄໍລາເຈນ ແລະ ອີລາສະຕິນ) ຢູ່ແລ້ວໂດຍທຳມະຊາດ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອແມ່ຍິງເຂົ້າສູ່ໄວໝົດປະຈຳເດືອນ ແລ້ວເອສໂຕຣເຈນຫຼຸດລົງ ຄໍລາເຈນໃນຜິວກໍ່ມີແນວໂນ້ມຫຼຸດລົງໄປພ້ອມກັນ ຕາມທີ່ໄດ້ມີການລາຍງານໄວ້.

ນີ້ຄືຈຸດທີ່ພິງພີວມຸ້ງໝາຍ. ເມື່ອໄອໂຊຟລາໂວນກະຕຸ້ນຕົວຮັບເອສໂຕຣເຈນ ໄຟບຣໍໂປຼໂຕລາສຈະຄືນມາເຮັດວຽກຢ່າງແຂງແຮງອີກຄັ້ງ ແລ້ວຜະລິດຄໍລາເຈນ ແລະ ອີລາສະຕິນຂຶ້ນໃໝ່.

ຄໍລາເຈນອາດປຽບໄດ້ຄືເສົາທີ່ຄ້ຳໜ້າຜິວຢູ່ຂ້າງລຸ່ມ ສ່ວນອີລາສະຕິນຄືເສັ້ນຢາງທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງເສົາເຫຼົ່ານັ້ນ. ເມື່ອທັງເສົາ ແລະ ເສັ້ນຢາງຖືກເຕີມເຕັມຄືນມາພ້ອມກັນ ຜິວກໍ່ຈະຄືນຄວາມຢືດຫຍຸ່ນ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ຄວາມຫຍ້ອນຄ້ອຍລົງເບິ່ງໜ້ອຍລົງໄປນຳ.

ນອກຈາກນັ້ນ ສັນຍານກຸ່ມເອສໂຕຣເຈນຍັງມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກັບການສ້າງກົດໄຮອາລູໂຣນິກ (hyaluronic acid) ທີ່ຊ່ວຍກັກເກັບຄວາມຊຸ່ມຊື້ນໄວ້ໃນຊັ້ນຜິວອີກດ້ວຍ. ໝາຍຄວາມວ່າ ບໍ່ພຽງແຕ່ເສົາ ແລະ ເສັ້ນຢາງຈະຖືກສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ ແຕ່ຄວາມຊຸ່ມຊື້ນທີ່ຢູ່ລະຫວ່າງກາງກໍ່ຈະເພີ່ມຂຶ້ນນຳ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຜິວຮູ້ສຶກຊຸ່ມຊື່ນຂຶ້ນຫຼາຍໆເທື່ອ.

ພິງພີວແຕກຕ່າງຈາກການລອກຜິວທົ່ວໄປແນວໃດ?

ການລອກຜິວທົ່ວໄປທີ່ຄົນຮູ້ຈັກກັນດີ ມັກໃຊ້ສານກຸ່ມອາຊິດ ເຊັ່ນ AHA (ເຊັ່ນ glycolic acid ຫຼື lactic acid ທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳ ຊ່ວຍລອກຂີ້ໄຄ), BHA (ເຊັ່ນ salicylic acid ທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳມັນໄດ້ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປເຖິງໃນຮູຂຸມຂົນ), ຫຼື TCA (trichloroacetic acid ອາຊິດແຮງທີ່ລອກໜ້າຜິວດ້ວຍວິທີເຄມີ) ເພື່ອລອກຊັ້ນຂີ້ໄຄອອກໃຫ້ບາງລົງ. ເປັນວິທີການທີ່ເຮັດໃຫ້ໜ້າຜິວລຽບກ້ຽງຂຶ້ນ.

ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ພິງພີວມີສັດສ່ວນອາຊິດໜ້ອຍ ແລ້ວໃຫ້ສານສະກັດຈາກການໝັກພືດເປັນຕົວຫຼັກແທນ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມສາມາດໃນການລອກຂີ້ໄຄຈຶ່ງອ່ອນກວ່າ ແຕ່ການລະຄາຍເຄືອງຈາກການລອກຜິວກໍ່ໜ້ອຍລົງໄປພ້ອມກັນ.

ເວົ້າສັ້ນໆ ຄື ພິງພີວເນັ້ນໜັກໄປທາງການເຕີມເຕັມຢູ່ຂ້າງໃນ ຫຼາຍກວ່າການລອກອອກຂ້າງນອກ. ແຕ່ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າບໍ່ມີຜົນໃນການລອກຂີ້ໄຄເລີຍ. ສານສະກັດຈາກການໝັກເອງກໍ່ມີການລອກຂີ້ໄຄແບບອ່ອນໆຢູ່ນຳ ເຖິງຈະບໍ່ແຮງ ແຕ່ກໍ່ຊ່ວຍໃຫ້ຜິວຮູ້ສຶກລຽບກ້ຽງຂຶ້ນໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

ເປັນຫຍັງພິງພີວຈຶ່ງເໝາະກັບຜິວແພ້ງ່າຍ?

ຜິວແພ້ງ່າຍ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີເກາະປ້ອງກັນຜິວ ຫຼື ເກາະຜິວທີ່ຊັ້ນຂີ້ໄຄສ້າງຂຶ້ນ ອ່ອນແອກວ່າປົກກະຕິ. ເມື່ອເກາະນີ້ບາງ ພຽງແຕ່ໄດ້ຮັບການລະຄາຍເຄືອງເລັກນ້ອຍ ກໍ່ຈະແດງ ຫຼື ຮູ້ສຶກແສບໄດ້ງ່າຍ.

ການລອກຜິວດ້ວຍອາຊິດແຮງ ແມ່ນວິທີການທີ່ລອກເກາະນີ້ອອກໄປອີກຊັ້ນໜຶ່ງ ຈຶ່ງອາດເປັນພາລະໜັກສຳລັບຜິວແພ້ງ່າຍ. ສ່ວນພິງພີວ ບໍ່ໄດ້ລອກຂີ້ໄຄແຮງໆ ແຕ່ໃຫ້ສານສະກັດຈາກການໝັກຊຶມເຂົ້າໜ້າຜິວແທນ. ເວົ້າໄດ້ວ່າ ໃກ້ຄຽງກັບການເຕີມສານເຂົ້າໄປຂ້າງໃນກຳແພງ ຫຼາຍກວ່າການຂູດກຳແພງອອກ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ຜິວທີ່ມີອາການແດງ ຫຼື ຜິວທີ່ອ່ອນໄຫວ ຈຶ່ງມັກຖືກແນະນຳວ່າສາມາດລອງພິງພີວໄດ້ຄ້ອນຂ້າງງ່າຍ. ແຕ່ເຖິງຈະເປັນຜິວແພ້ງ່າຍ ກໍ່ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຈະບໍ່ມີການລະຄາຍເຄືອງເລີຍ ດັ່ງນັ້ນ ຂັ້ນຕອນການກວດເບິ່ງສະພາບຜິວກ່ອນເຮັດຫັດຖະການຈຶ່ງຍັງຈຳເປັນຢູ່.

ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງທີ່ເກາະປ້ອງກັນຜິວບາງລົງຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ ເຊັ່ນ ຫຼັງໄດ້ຮັບຫັດຖະການອື່ນມາໃໝ່ໆ ຫຼື ຢູ່ໃນສະພາບທີ່ມີການອັກເສບ ຄືພະຍາດຜື່ນຄັນອາໂຕປິກ (atopic dermatitis) ຕໍ່ໃຫ້ເປັນການລອກຜິວທີ່ອ່ອນໂຍນປານໃດ ກໍ່ອາດຮູ້ສຶກລະຄາຍເຄືອງໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ຍິ່ງເປັນການລອກຜິວທີ່ອ່ອນໂຍນເທົ່າໃດ ຂັ້ນຕອນການກວດເບິ່ງສະພາບຜິວກ່ອນ ຈຶ່ງຍິ່ງສຳຄັນຫຼາຍຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ.

ຫັດຖະການດຳເນີນໄປແນວໃດ?

ຂັ້ນຕອນຂອງພິງພີວ ຄ້ອນຂ້າງງ່າຍດາຍ. ອັນທຳອິດ ໝໍຈະກວດເບິ່ງສະພາບຜິວ ແລ້ວລ້າງໜ້າເພື່ອກຳຈັດນ້ຳມັນ ແລະ ສິ່ງເປື້ອນອອກ. ຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງທາສານພິງພີວທົ່ວໃບໜ້າ ຫຼື ສະເພາະບໍລິເວນທີ່ຕ້ອງການ ພ້ອມສັງເກດວ່າຜິວຕອບສະໜອງແນວໃດ. ສຸດທ້າຍຈຶ່ງຈົບດ້ວຍຂັ້ນຕອນປອບປະໂລມ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື້ນ.

ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວ ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງມີຂັ້ນຕອນການລ້າງລະງັບອາຊິດ (neutralization) ຄືການລອກຜິວດ້ວຍອາຊິດແຮງ ດັ່ງນັ້ນ ໄລຍະເວລາເຮັດຫັດຖະການຈຶ່ງສັ້ນກວ່າ. ຫຼັງເຮັດຫັດຖະການໃໝ່ໆ ອາດຮູ້ສຶກຕຶງຊຸ່ມຊື້ນຢູ່ຜິວຊົ່ວຄາວ ເຊິ່ງອະທິບາຍວ່າເປັນຍ້ອນສານສະກັດຈາກການໝັກໄປກະຕຸ້ນການຈັບຕົວຂອງຄວາມຊຸ່ມຊື້ນຢູ່ໜ້າຜິວ.

ຜົນລັບຈະເຫັນໄດ້ຕອນໃດ?

ພິງພີວບໍ່ແມ່ນການລອກຜິວທີ່ຄາດຫວັງໃຫ້ປ່ຽນແປງໃຫຍ່ພາຍໃນເທື່ອດຽວ ແຕ່ເປັນການເຮັດຫຼາຍໆເທື່ອ ແລ້ວຄ່ອຍໆເບິ່ງຜົນລັບ. ຄວາມຕຶງກະທັດຫຼັງເຮັດຫັດຖະການໃໝ່ໆ ແມ່ນຜົນຈາກຄວາມຊຸ່ມຊື້ນທີ່ຖືກເຕີມເຂົ້າໄປຊົ່ວຄາວ ສ່ວນການສ້າງຄໍລາເຈນ ແລະ ອີລາສະຕິນຂຶ້ນໃໝ່ຢ່າງແທ້ຈິງ ຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍກວ່ານັ້ນ.

ຂະບວນການທີ່ໄຟບຣໍໂປຼໂຕລາສໄດ້ຮັບການກະຕຸ້ນ ແລ້ວຜະລິດຄໍລາເຈນອອກມານັ້ນ ຕ້ອງໄປຕາມຈັງຫວະການຟື້ນຟູຂອງຮ່າງກາຍ ຈຶ່ງບໍ່ຈົບພາຍໃນມື້ ຫຼື ສອງມື້. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ເຮັດຊ້ຳໆປະມານ 3 ຫາ 5 ຄັ້ງເປັນຮອບ ແລ້ວການກະຕຸ້ນສະສົມຂຶ້ນ ຈຶ່ງຈະຮູ້ສຶກໄດ້ຊັດເຈນວ່າຄວາມຢືດຫຍຸ່ນ ຫຼື ຮ່ອງຜິວດີຂຶ້ນ.

ຫຼັງເຮັດຫັດຖະການ ຄວນເບິ່ງແຍງແນວໃດ ແລະ ລະວັງຫຍັງແດ່?

ຫຼັງເຮັດພິງພີວແລ້ວ ຖ້າເອົາໃຈໃສ່ບາງຂໍ້ ຈະຊ່ວຍໃນການຟື້ນຟູໄດ້ດີຂຶ້ນ.

• ໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື້ນຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ. ຍ້ອນວ່າຫຼັງລອກຂີ້ໄຄແລ້ວ ເກາະປ້ອງກັນຜິວຈະບາງລົງຊົ່ວຄາວ ເຮັດໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມຊື້ນລະເຫີຍອອກໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ.
• ກັນແດດໃຫ້ລະອຽດຖີ່ຖ້ວນ. ຍ້ອນວ່າຄໍລາເຈນທີ່ຫາກໍ່ເລີ່ມສ້າງຂຶ້ນ ແລະ ຊັ້ນຂີ້ໄຄທີ່ຫາກໍ່ຖືກຈັດແຈງໃໝ່ ຈະຕອບສະໜອງກັບແສງແດດງ່າຍກວ່າປົກກະຕິ.
• ໃນວັນທີ່ເຮັດຫັດຖະການ ໃຫ້ຫຼີກລ່ຽງຫ້ອງອົບໄອນ້ຳ ຫຼື ຊາວນາ. ຍ້ອນວ່າຄວາມຮ້ອນຈະເຮັດໃຫ້ເສັ້ນເລືອດຢູ່ຜິວຂະຫຍາຍໂຕ ອາການແດງ ຫຼື ຮ້ອນລົ້ວອາດຄ້າງຢູ່ດົນຂຶ້ນ.
• ອາດຮູ້ສຶກແດງ ແຫ້ງ ຫຼື ອ່ອນໄຫວຊົ່ວຄາວ ແຕ່ສ່ວນຫຼາຍແລ້ວອາການເຫຼົ່ານີ້ຈະຄ່ອຍໆຫາຍໄປເອງຕາມເວລາ.

ຖ້າເອົາໃຈໃສ່ດູແລເຫຼົ່ານີ້ ພ້ອມກັບເວັ້ນໄລຍະຫ່າງໃນການເຮັດຊ້ຳ ຈະສາມາດສະສົມການປ່ຽນແປງໃນຊັ້ນຜິວໄດ້ຢ່າງຄ່ອຍໆ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ການລະຄາຍເຄືອງແຮງ. ແທນທີ່ຈະຮີບຮ້ອນເຮັດຫຼາຍໆເທື່ອຕິດຕໍ່ກັນ ຄວນສັງເກດການຕອບສະໜອງຂອງຜິວ ແລ້ວປັບໄລຍະຫ່າງໃຫ້ເໝາະສົມ ຈະປອດໄພກວ່າ. ເນື່ອງຈາກເຖິງຈະເປັນການລອກຜິວທີ່ອ່ອນໂຍນ ຜິວກໍ່ຍັງຕ້ອງການເວລາໃນການຟື້ນຟູຕົວເອງ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).