ຫຼັກການຂອງດ້າຍຢືດຈຳເບີໃນການເຕີມບ່ອນຊຸດໂຊມ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງວິທີດຶງເນື້ອເຍື່ອລະຫວ່າງດ້າຍລະລາຍແຕ່ລະຊະນິດ

ເວົ້າເຖິງການຢືດດ້ວຍດ້າຍ ຫຼາຍຄົນຈະນຶກເຖິງແຕ່ການດຶງຜິວທີ່ຢ້ອຍໃຫ້ຂຶ້ນສູງເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ໄລຍະຫຼັງນີ້ ດ້າຍທີ່ໃຊ້ເຕີມບ່ອນທີ່ຊຸດໂຊມ ເຊັ່ນ ຮ່ອງແກ້ມ ຫຼື ໃຕ້ຕາ ກໍ່ມີໃຫ້ເລືອກຫຼາຍຂຶ້ນ. ດ້າຍຈຳເບີແມ່ນໜຶ່ງໃນນັ້ນ.

ດ້າຍຈຳເບີມີໜ້າຕາແຕກຕ່າງຈາກດ້າຍໜາມແບບເດີມຕັ້ງແຕ່ຫຼັງ. ຜິວດ້ານນອກບໍ່ມີໜາມຮູບຕະຂໍ ແຕ່ຕົວດ້າຍເອງຖືກມ້ວນເປັນສະປຣິງແໜ້ນໆແທນ. ມາເບິ່ງກັນວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງມີຮູບຊົງແບບນີ້ ແລະ ຫຼັກການຈັບເນື້ອເຍື່ອຂອງມັນແຕກຕ່າງຈາກດ້າຍລະລາຍຊະນິດອື່ນແນວໃດ.

ດ້າຍຈຳເບີແມ່ນດ້າຍລະລາຍແບບໃດ?

ດ້າຍຈຳເບີເຮັດຈາກ PDO (polydioxanone, ວັດສະດຸດ້າຍທາງການແພດທີ່ລະລາຍເອງໃນຮ່າງກາຍ ນຳໃຊ້ໃນການເຢັບແຜຫຼັງຜ່າຕັດນຳ). ຈຸດເດັ່ນທີ່ສຸດຄືຕົວດ້າຍຖືກມ້ວນເປັນຂົດແໜ້ນຄືກັບສະປຣິງ.

ຍ້ອນຮູບຊົງແບບນີ້ ດ້າຍເສັ້ນດຽວກໍ່ມີປະລິມາດພໍສົມຄວນ. ດ້າຍທີ່ມ້ວນເປັນສະປຣິງກິນເນື້ອທີ່ຫຼາຍກວ່າດ້າຍເສັ້ນນ້ອຍທຳມະດາ ດັ່ງນັ້ນເມື່ອໃສ່ໃນບ່ອນທີ່ຊຸດໂຊມ ເຊັ່ນ ແກ້ມ ຫຼື ໃຕ້ຕາ ມັນຈຶ່ງເຮັດໜ້າທີ່ເຕີມຊ່ອງຫວ່າງນັ້ນເອງ. ດັ່ງນັ້ນດ້າຍຈຳເບີຈຶ່ງເນັ້ນການເຂົ້າໄປນັ່ງຢູ່ບ່ອນນັ້ນ ຫຼາຍກວ່າການດຶງເນື້ອເຍື່ອ.

ໂຄງສ້າງສະປຣິງແບບນີ້ຄ້າຍຄືກັບດ້າຍທີ່ເອີ້ນວ່າດ້າຍສະກຣູ ຫຼື ດ້າຍທໍເນໂດ ເຊິ່ງໃຊ້ຫຼັກການຄ້າຍກັນ. ດ້າຍນ້ອຍໆໜຶ່ງຫຼືສອງເສັ້ນຖືກບິດເປັນຂົດ ເຮັດໃຫ້ລະຫວ່າງຂົດມີຊ່ອງຫວ່າງເຫຼືອຢູ່ ແທນທີ່ຈະແໜ້ນທຶບໝົດ. ຊ່ອງຫວ່າງນີ້ເອງທີ່ເປັນຈຸດສຳຄັນ ເພາະເນື້ອເຍື່ອສາມາດແຊກຊອນເຂົ້າໄປໄດ້ຕາມທຳມະຊາດ ແລະ ຈະມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຈັບຍຶດເນື້ອເຍື່ອພາຍຫຼັງ.

ໂຄງສ້າງສະປຣິງຈັບເນື້ອເຍື່ອແນວໃດ?

ດ້າຍໜາມໃຊ້ຕະຂໍຈັບເນື້ອເຍື່ອແລ້ວດຶງຂຶ້ນ. ແຕ່ດ້າຍຈຳເບີແຕກຕ່າງ. ແທນທີ່ຈະໃຊ້ຕະຂໍ ໂຄງສ້າງແບບຂົດຂອງຕົວດ້າຍເອງຈະໂອບກອດເນື້ອເຍື່ອອ້ອມຮອບແບບເປັນລູກໂຕ.

ລອງນຶກເຖິງເວລາເອົາສະປຣິງມາພັນອ້ອມນິ້ວມື. ເຖິງບໍ່ໄດ້ດຶງນິ້ວ ສະປຣິງກໍ່ບໍ່ຫຼຸດງ່າຍໆເພາະມັນໂອບອ້ອມຢູ່. ດ້າຍຈຳເບີກໍ່ຄືກັນ ໄຂມັນ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອຄ້ຳ (connective tissue) ຈະແຊກຊອນເຂົ້າໄປໃນຊ່ອງລະຫວ່າງຂົດ ເຮັດໃຫ້ດ້າຍ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອພັນກັນ. ດັ່ງນັ້ນທິດທາງແຮງຈັບຈຶ່ງບໍ່ຄືດ້າຍໜາມທີ່ດຶງໄປທາງດຽວ ແຕ່ເປັນແຮງໂອບອ້ອມຮອບດ້ານ.

ຍ້ອນແນວນີ້ ດ້າຍຈຳເບີຈຶ່ງເໝາະກັບການຄ້ຳຢູ່ບ່ອນເດີມ ຫຼາຍກວ່າການດຶງແຮງໆ. ມັນຈຶ່ງເໝາະກັບການເຕີມບ່ອນຊຸດໂຊມ ຫຼາຍກວ່າການດຶງບ່ອນທີ່ຢ້ອຍ.

ວິທີຈັບຂອງດ້າຍໜາມແຕກຕ່າງແນວໃດ?

ຕະຂໍທີ່ຢູ່ຜິວດ້ານນອກຂອງດ້າຍໜາມ ຖືກອອກແບບໃຫ້ເລື່ອນເຂົ້າໄປໄດ້ງ່າຍທາງໜຶ່ງ ແຕ່ຈະຕິດຄ້າງເມື່ອດຶງກັບຄືນ ຄືກັນກັບເບັດຕົກປາ. ຕະຂໍນີ້ຈະຈັບເນື້ອເຍື່ອໄວ້ ແລ້ວເມື່ອດຶງ ເນື້ອທີ່ຢ້ອຍກໍ່ຈະຖືກດຶງຂຶ້ນຕາມ.

ແຕ່ວິທີນີ້ ເຖິງແຮງດຶງຈະແຮງ ແຕ່ຈຸດທີ່ຕະຂໍຈັບຢູ່ຫ່າງກັນເປັນຊ່ວງໆຕາມແລວດ້າຍ. ໃນຂະນະທີ່ດ້າຍຈຳເບີບໍ່ມີຕະຂໍ ແຕ່ດ້າຍທັງເສັ້ນຖືກມ້ວນເປັນຂົດ ດັ່ງນັ້ນບໍ່ແມ່ນແຄ່ຈຸດຈັບ ແຕ່ຕະຫຼອດແລວທາງທີ່ດ້າຍຜ່ານໄປ ຈະສຳຜັດກັບເນື້ອເຍື່ອໝົດ.

ດັ່ງນັ້ນດ້າຍໜາມຈຶ່ງແຂງແຮງໃນການດຶງຕາມແລວເສັ້ນ ສ່ວນດ້າຍຈຳເບີແຂງແຮງໃນການສ້າງປະລິມານດ້ວຍການຄ້ຳແບບເປັນໜ້າ. ຈຸດປະສົງຂອງການເຮັດຢືດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການດຶງແລວທີ່ຢ້ອຍ ຫຼື ການເຕີມບ່ອນທີ່ຊຸດໂຊມ ຈຶ່ງເປັນຕົວກຳນົດວ່າຈະເລືອກໃຊ້ດ້າຍຊະນິດໃດ ຍ້ອນຄວາມແຕກຕ່າງທາງໂຄງສ້າງນີ້.

ເກີດຫຍັງຂຶ້ນເມື່ອດ້າຍລະລາຍ?

ດ້າຍຈຳເບີກໍ່ຄືກັນກັບດ້າຍ PDO ອື່ນໆ ຈະລະລາຍເປັນນ້ຳ ແລະ ອາຍແກັດຄາບອນໄດອອກໄຊຢ່າງຄ່ອຍໆພາຍໃນຮ່າງກາຍ. ໄລຍະເວລາທີ່ໃຊ້ລະລາຍໝົດແມ່ນປະມານ 6 ເດືອນ.

ໃນຊ່ວງທີ່ດ້າຍກຳລັງລະລາຍ ຮ່າງກາຍຈະຮັບຮູ້ວ່າດ້າຍເປັນສິ່ງແປກປອມ ແລ້ວເກີດປະຕິກິລິຍາຟື້ນຟູຢູ່ອ້ອມຮອບ. ຄືກັນກັບຕອນມີບາດແຜ ຮ່າງກາຍຈະສ້າງປະຕິກິລິຍາຮັກສາຕົວເອງ ບ່ອນທີ່ດ້າຍຜ່ານໄປກໍ່ຈະມີການອັກເສບເລັກນ້ອຍ ແລະ ຂະບວນການຟື້ນຟູຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນເຮັດໃຫ້ໄຟໂບຣບລາສ (fibroblast, ຈຸລັງໃນຊັ້ນຜິວທີ່ຜະລິດຄໍລາເຈນ) ມາລວມຕົວກັນ.

ຈຸດນີ້ເອງທີ່ໂຄງສ້າງສະປຣິງຂອງດ້າຍຈຳເບີມີບົດບາດອີກເທື່ອໜຶ່ງ. ຄໍລາເຈນຈະຈັບຕົວຕາມພື້ນທີ່ຜິວທີ່ກວ້າງລະຫວ່າງຂົດ ດັ່ງນັ້ນຕາມແລວທີ່ດ້າຍຜ່ານໄປ ຄໍລາເຈນຈຶ່ງບໍ່ຈັບເປັນເສັ້ນນ້ອຍໆ ແຕ່ຈັບເປັນໜ້າທີ່ມີປະລິມານພໍສົມຄວນ. ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ວ່າເຖິງດ້າຍຈະລະລາຍໝົດແລ້ວ ບ່ອນນັ້ນກໍ່ຍັງມີເນື້ອຄ້ຳຢູ່.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເໝາະກັບບ່ອນທີ່ຊຸດໂຊມ?

ບ່ອນຢ່າງຮ່ອງແກ້ມ ໃຕ້ຕາ ຫຼື ຂາງຫົວ ທີ່ເນື້ອບາງລົງ ແລະ ຊຸດໂຊມ ສ່ວນຫຼາຍປັນຫາຄືການເສຍປະລິມານ ບໍ່ແມ່ນການຢ້ອຍ. ບ່ອນແບບນີ້ ເນື້ອທີ່ຈະດຶງໃຫ້ຂຶ້ນມີໜ້ອຍ ດັ່ງນັ້ນໃຊ້ດ້າຍໜາມທີ່ດຶງດ້ວຍຕະຂໍຢ່າງດຽວ ຈຶ່ງອອກຜົນທຳມະຊາດໄດ້ຍາກ.

ດ້າຍຈຳເບີແທນທີ່ຈະດຶງເນື້ອເຍື່ອ ມັນສ້າງປະລິມານຂຶ້ນມາເອງເພື່ອເຕີມ ຈຶ່ງເໝາະກັບບ່ອນແບບນີ້ຫຼາຍກວ່າ. ໂຄງສ້າງສະປຣິງເອງກໍ່ມີຄວາມໜາໃນລະດັບໜຶ່ງ ບວກກັບຄໍລາເຈນທີ່ຈະຕື່ມເຂົ້າມາພາຍຫຼັງ ບ່ອນທີ່ຊຸດໂຊມກໍ່ຄ່ອຍໆເຕັມຂຶ້ນ.

ແຕ່ຈະເຕັມຫຼາຍປານໃດ ຂຶ້ນກັບລະດັບຄວາມຊຸດໂຊມເດີມ, ຈຳນວນເສັ້ນທີ່ໃສ່ ແລະ ຄວາມເລິກ ຈຶ່ງແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍໃນແຕ່ລະຄົນ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ສາມາດຢືນຢັນຜົນເປັນຕົວເລກ ຫຼື ປະລິມານທີ່ແນ່ນອນ.

ດ້ວຍເຫດຜົນດຽວກັນ ບ່ອນທີ່ຜິວບາງ ແລະ ອ່ອນໄຫວ ຢ່າງໃຕ້ຕາ ຕ້ອງລະມັດລະວັງເລື່ອງຄວາມເລິກ ແລະ ທິດທາງໃສ່ດ້າຍໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ. ຍິ່ງຜິວບາງ ຄວາມໜາຂອງໂຄງສ້າງສະປຣິງກໍ່ຍິ່ງອາດເຫັນເປັນຮ່ອງຢູ່ຜິວດ້ານນອກ ດັ່ງນັ້ນການເລືອກຂະໜາດ ແລະ ຈຳນວນເສັ້ນທີ່ເໝາະສົມກັບແຕ່ລະບ່ອນ ຈຶ່ງມີຜົນຕໍ່ຜົນລັບຫຼາຍທີ່ສຸດ.

ໃຊ້ຮ່ວມກັບການຮັກສາອື່ນແນວໃດ?

ຫຼາຍຄັ້ງດ້າຍຈຳເບີບໍ່ໄດ້ໃຊ້ຄົນດຽວ ແຕ່ວາງແຜນຮ່ວມກັບການຮັກສາອື່ນ. ຕົວຢ່າງການປະສົມປະສານທີ່ພົບເລື້ອຍມີດັ່ງນີ້.

• ຮ່ວມກັບຟິນເລີ (filler): ຟິນເລີເຕີມປະລິມານໄດ້ທັນທີ ສ່ວນດ້າຍຈຳເບີເສີມໂຄງສ້າງຄ້ຳຢູ່ຊັ້ນລຸ່ມ. ຟິນເລີໃຫ້ຄວາມຮູ້ສຶກເຕັມທັນທີຫຼັງເຮັດ ແຕ່ຈະຄ່ອຍໆຖືກດູດຊືມໄປຕາມເວລາ ໃນຂະນະທີ່ດ້າຍຄ່ອຍໆສ້າງຄໍລາເຈນ ເຮັດໃຫ້ແຮງຄ້ຳຢູ່ດົນກວ່າ.
• ຮ່ວມກັບດ້າຍໜາມ: ບ່ອນທີ່ຢ້ອຍໃຊ້ດ້າຍໜາມດຶງ ບ່ອນທີ່ຊຸດໂຊມໃຊ້ດ້າຍຈຳເບີເຕີມ ບາງຄັ້ງກໍ່ປະສົມດ້າຍທັງສອງຊະນິດຕາມແຕ່ລະບ່ອນ. ຍ້ອນທິດທາງ ແລະ ຈຸດປະສົງການຈັບຂອງດ້າຍທັງສອງແຕກຕ່າງກັນ ຖ້າໃຊ້ດ້າຍຊະນິດດຽວແກ້ທຸກບ່ອນ ອາດເຮັດໃຫ້ຜົນອອກມາບໍ່ທຳມະຊາດ.
• ຮ່ວມກັບຄື້ນຄວາມຖີ່ວິທະຍຸ (RF): ບາງຄັ້ງໃຊ້ຮ່ວມກັບ RF ທີ່ຊ່ວຍເພີ່ມຄວາມກະຊັບຂອງຜິວ. ໃນຂະນະທີ່ດ້າຍຈຳເບີສ້າງປະລິມານ ແລະ ແຮງຄ້ຳຢູ່ຊັ້ນເລິກ RF ຈະຊ່ວຍກະຊັບຜິວຊັ້ນຕື້ນນຳກັນ.

ຈະປະສົມສູດໃດ ຂຶ້ນກັບລະດັບຄວາມຊຸດໂຊມ, ລະດັບການຢ້ອຍ, ອາຍຸ ແລະ ສະພາບຜິວຂອງແຕ່ລະຄົນ ດັ່ງນັ້ນສ່ວນຫຼາຍຈຶ່ງຕັດສິນຫຼັງຈາກປຶກສາກັບແພດ.

ຫຼັງເຮັດຄວນເບິ່ງແຍງແນວໃດ?

ໃນຊ່ວງທຳອິດທີ່ດ້າຍກຳລັງລົງທີ່ ຄວນລະມັດລະວັງບາງຢ່າງ.

• ຫຼາຍມື້ທຳອິດຫຼັງເຮັດ ຄວນຫຼີກລ່ຽງການກົດແຮງ ຫຼື ນວດໜ້າ. ເພາະໂຄງສ້າງສະປຣິງຍັງບໍ່ທັນພັນກັບເນື້ອເຍື່ອຢ່າງແໜ້ນໜາ ການກົດແຮງອາດເຮັດໃຫ້ດ້າຍເລື່ອນທີ່ໄດ້.
• ອາການບວມ ແລະ ຟົກຊ້ຳ ສ່ວນຫຼາຍຈະຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນຕາມເວລາ. ຄວາມໄວໃນການຟື້ນຕົວແຕກຕ່າງກັນຕາມບ່ອນ ແລະ ຕາມແຕ່ລະຄົນ.
• ຄວນຫຼີກລ່ຽງຫ້ອງອົບໄອນ້ຳ ຫຼື ຊາວນາທີ່ຮ້ອນຈັດໃນຊ່ວງທຳອິດ ເພາະຄວາມຮ້ອນເຮັດໃຫ້ເນື້ອເຍື່ອບວມ ແລະ ຫຼວມ ອາດເຮັດໃຫ້ດ້າຍທີ່ກຳລັງລົງທີ່ຖືກຍູ້ອອກໄດ້.

ຂໍ້ລະມັດລະວັງເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເພື່ອໃຫ້ດ້າຍມີເວລາພັນກັບເນື້ອເຍື່ອ ແລະ ລົງທີ່ໃຫ້ໝັ້ນຄົງ. ຖ້າຜ່ານຊ່ວງນີ້ໄປໄດ້ດີ ຂະບວນການສ້າງຄໍລາເຈນຕໍ່ໄປກໍ່ຈະດຳເນີນຢ່າງທຳມະຊາດໂດຍບໍ່ຕ້ອງເປັນຫ່ວງຫຍັງພິເສດ. ແທນທີ່ຈະຮີບຮ້ອນເບິ່ງຜົນ ໃນຊ່ວງອາທິດທຳອິດທີ່ດ້າຍກຳລັງລົງທີ່ ໃຫ້ຄິດວ່າເປັນເວລາທີ່ຮ່າງກາຍກຳລັງຟື້ນຟູຕົວເອງ ແລ້ວຄ່ອຍໆເບິ່ງຜົນ ຈະໄດ້ຜົນລັບທີ່ທຳມະຊາດກວ່າ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).