ຫຼັກການອອກລິດ ແລະເຫດຜົນທີ່ໄລຍະຄົງທົນຕ່າງກັນ ຂອງ 3 ສ່ວນປະກອບກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນ PLLA PCL CaHA

ການຮັກສາທີ່ຖືກເອີ້ນລວມກັນວ່າ "ຕົວກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນ" ນັ້ນມີຫຼາຍຊະນິດ. ສ່ວນປະກອບແບ່ງອອກເປັນ 3 ຊະນິດຄື PLLA (poly-L-lactic acid), PCL (polycaprolactone) ແລະ CaHA (calcium hydroxylapatite) ຊື່ຟັງແລ້ວອາດຄ້າຍກັນ ແຕ່ວິທີການເຮັດວຽກພາຍໃນຮ່າງກາຍນັ້ນຕ່າງກັນຄ່ອນຂ້າງຫຼາຍ.

ເຖິງແມ່ນຈະຢູ່ພາຍໃຕ້ຊື່ "ຕົວກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນ" ຄືກັນ ແຕ່ຄວາມໄວທີ່ຜົນລິດປະກົດ, ວອລລ້ຽມທຳອິດຈະເກີດຂຶ້ນຫຼືບໍ່ ແລະຄົງຢູ່ໄດ້ດົນປານໃດນັ້ນຕ່າງກັນຕາມແຕ່ລະສ່ວນປະກອບ. ບົດຄວາມນີ້ຈະອະທິບາຍທີ່ມາຂອງຄວາມແຕກຕ່າງນັ້ນເທື່ອລະຂັ້ນຕອນ.

ຕົວກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນແມ່ນຫຍັງແທ້?

ຟິນເລີ hyaluronic acid (HA) ທີ່ນິຍົມໃຊ້ທົ່ວໄປນັ້ນ ໂຕເຈວເອງຈະເຕີມເຕັມພື້ນທີ່ ແລະສ້າງວອລລ້ຽມຂຶ້ນມາ ຄ້າຍກັບການເອົາຟອງນ້ຳທີ່ອູ້ມນ້ຳຫຼາຍໆເຂົ້າໄປໃສ່.

ແຕ່ຕົວກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນມີວິທີການທີ່ຕ່າງອອກໄປ. ແທນທີ່ຈະໃສ່ເຈວຫຼືອະນຸພາກເຂົ້າໄປເຕີມເຕັມພື້ນທີ່ໂດຍກົງ ມັນຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ຮ່າງກາຍຮັບຮູ້ອະນຸພາກນັ້ນເປັນສິ່ງແປກປອມແລ້ວຕອບໂຕ້ ໃນຂະບວນການຕອບໂຕ້ນີ້ ເຊວ fibroblast (ເຊວພາຍໃນຜິວໜັງທີ່ຜະລິດຄໍລາເຈນ) ຈະຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ເຮັດວຽກ ແລະສ້າງຄໍລາເຈນໃໝ່ຂຶ້ນເອງ. ເວົ້າອີກແບບໜຶ່ງ ຄືການສ້າງວອລລ້ຽມບໍ່ໄດ້ອາໄສວັດຖຸດິບໂດຍກົງ ແຕ່ອາໄສການຕອບໂຕ້ຟື້ນຟູຂອງຮ່າງກາຍເອງ.

ດັ່ງນັ້ນ ຕົວກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນຈຶ່ງມັກບໍ່ໃຫ້ຜົນລິດສຸດທ້າຍທັນທີໃນມື້ທີ່ສັກ ເນື່ອງຈາກຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃຫ້ຮ່າງກາຍຕອບໂຕ້ ແລະສະສົມຄໍລາເຈນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.

PLLA ແມ່ນວິທີທີ່ຮ່າງກາຍຄ່ອຍໆເຕີມເຕັມດ້ວຍຕົນເອງ

PLLA ຢູ່ໃນຮູບແບບອະນຸພາກລະອຽດແຫ້ງ ກ່ອນສັກຈະຖືກລະລາຍໃນນ້ຳ. ເມື່ອສັກອະນຸພາກນີ້ເຂົ້າໄປໃນຊັ້ນໜັງແທ້ ເຊວ macrophage (ເຊວພູມຕ້ານທານທີ່ກິນ ແລະຈັດການສິ່ງແປກປອມ) ພາຍໃນຮ່າງກາຍຈະຫໍ່ຫຸ້ມ ແລະຈັດການອະນຸພາກນັ້ນ ໃນຂະບວນການນີ້ຈະດຶງເຊວ fibroblast ເຂົ້າມາຊ່ວຍສ້າງຄໍລາເຈນໃໝ່.

ຈຸດສຳຄັນຄື PLLA ເອງບໍ່ແມ່ນສານປະເພດເຈວ ແຕ່ເປັນອະນຸພາກທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳ ດັ່ງນັ້ນທັນທີຫຼັງສັກຈຶ່ງບໍ່ຄ່ອຍເຫັນວອລລ້ຽມທີ່ຊັດເຈນ. ຄ້າຍກັບການປູກແກ່ນພືດ ໃນຊ່ວງທຳອິດທີ່ປູກ ໜ້າດິນອາດເບິ່ງຄືວ່າບໍ່ມີຫຍັງ ແຕ່ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ເນື້ອເຍື່ອໃໝ່ຈະຄ່ອຍໆເກີດຂຶ້ນຢູ່ບ່ອນນັ້ນ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ PLLA ຈຶ່ງມັກຖືກສັກແບ່ງເປັນຫຼາຍຄັ້ງ ໂດຍມີໄລຍະຫ່າງກັນເປັນອາທິດ ແທນທີ່ຈະສັກຄັ້ງດຽວແລ້ວຈົບ ເນື່ອງຈາກເຊື່ອວ່າການແບ່ງການກະຕຸ້ນໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມໄວທີ່ຄໍລາເຈນສະສົມນັ້ນຈະຊ່ວຍໃຫ້ຮ່າງກາຍຕອບໂຕ້ໄດ້ສະໝ່ຳສະເໝີກວ່າ.

PCL ແມ່ນວິທີທີ່ໃຫ້ວອລລ້ຽມທັນທີ ພ້ອມກັບການກະຕຸ້ນໄປພ້ອມກັນ

PCL ມີໂຄງສ້າງເປັນອະນຸພາກຮູບແທງກົມນ້ອຍໆລອຍຢູ່ໃນເຈວທີ່ເປັນຕົວນຳພາ (carrier). ຕົວເຈວເອງຈະເຕີມເຕັມວອລລ້ຽມໃນລະດັບໜຶ່ງທັນທີຫຼັງສັກ ຈຶ່ງແຕກຕ່າງຈາກ PLLA ຄືມັກຮູ້ສຶກເຖິງວອລລ້ຽມໄດ້ຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ່ຮັກສາ.

ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ ເຈວນີ້ຈະຄ່ອຍໆຖືກດູດຊຶມ ແລະຫາຍໄປ ສ່ວນອະນຸພາກ PCL ທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ຈະຄ່ອຍໆສະຫຼາຍຕົວຢູ່ບ່ອນນັ້ນ ພ້ອມກັບສືບຕໍ່ກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນໄປເລື້ອຍໆ. ຄ້າຍກັບການກໍ່ກຳແພງອິດ ໃນຊ່ວງທຳອິດປູນຊີມັງ (ເຈວ) ຈະເຕີມເຕັມຊ່ອງລະຫວ່າງອິດເພື່ອຂຶ້ນຮູບ ແລ້ວຕໍ່ມາອິດ (ອະນຸພາກ PCL) ເອງຈະເປັນຕົວຄ້ຳໂຄງສ້າງໄວ້ຢ່າງຍາວນານ.

PCL ມີຄວາມໄວໃນການສະຫຼາຍຕົວຊ້າທີ່ສຸດໃນບັນດາສາມສ່ວນປະກອບນີ້ ດັ່ງນັ້ນໄລຍະທີ່ກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນຈຶ່ງອະທິບາຍວ່າຍາວກວ່າຄູ່ໄປນຳກັນ ຍ້ອນອະນຸພາກຄ່ອຍໆສະຫຼາຍໄປຊ້າໆ ການຕອບໂຕ້ຟື້ນຟູໃນບໍລິເວນນັ້ນຈຶ່ງຄົງຢູ່ໄດ້ດົນຕາມໄປນຳ.

CaHA ແມ່ນການຕອບໂຕ້ທີ່ເກີດຈາກສານປະກອບແຄວຊຽມ

CaHA ຜະລິດຈາກອະນຸພາກລະອຽດຂອງສານປະກອບແຄວຊຽມທີ່ຢູ່ໃນກຸ່ມດຽວກັນກັບສ່ວນປະກອບຂອງກະດູກ ແລະແຂ້ວ ປະສົມກັບເຈວທີ່ເປັນຕົວນຳພາ. ຄ້າຍກັບ PCL ຄືເຈວຈະສ້າງວອລລ້ຽມທັນທີຫຼັງສັກ.

ຫຼັງຈາກເຈວຖືກດູດຊຶມໄປແລ້ວ ອະນຸພາກແຄວຊຽມທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ຈະສືບຕໍ່ກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນ ອະນຸພາກນີ້ຈະຄ່ອຍໆສະຫຼາຍກາຍເປັນແຄວຊຽມ ແລະຟອສຟໍຣັດທີ່ຮ່າງກາຍມີຢູ່ແລ້ວດັ້ງເດີມ ເນື່ອງຈາກບໍ່ແມ່ນສານແປກປອມທັງໝົດ ແຕ່ກັບຄືນສູ່ວັດຖຸດິບທີ່ຮ່າງກາຍມີຢູ່ແລ້ວ ຈຶ່ງອະທິບາຍວ່າການຕອບໂຕ້ຂອງຮ່າງກາຍຄ່ອນຂ້າງຄາດເດົາໄດ້.

CaHA ມີຄວາມໜາແໜ້ນຂອງເຈວສູງກວ່າ ຈຶ່ງມີແຮງຄົງທີ່ດີ ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງມັກຖືກເລືອກໃຊ້ໃນບໍລິເວນທີ່ຕ້ອງການວອລລ້ຽມແບບຂຶ້ນໂຄງສ້າງ ເຊັ່ນ ປາຍດັງ ຫຼືຄາງ ເນື່ອງຈາກຕົວເຈວເອງສາມາດຄົງຮູບຮ່າງໄດ້ໃນລະດັບໜຶ່ງ.

ເປັນຫຍັງໄລຍະທີ່ຜົນລິດປະກົດຈຶ່ງຕ່າງກັນ?

ຄວາມແຕກຕ່າງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງທັງສາມສ່ວນປະກອບເລີ່ມຈາກການມີເຈວເປັນຕົວນຳພາຫຼືບໍ່. PCL ແລະ CaHA ມີໂຄງສ້າງແບບ 2 ຂັ້ນຕອນ ຄືເຈວເຕີມເຕັມວອລລ້ຽມທັນທີ ແລ້ວອະນຸພາກມາກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນພາຍຫຼັງ ສ່ວນ PLLA ນັ້ນເກືອບບໍ່ມີສ່ວນເຈວທີ່ເຕີມເຕັມວອລລ້ຽມແຕ່ຕົ້ນ ຜົນລິດຈຶ່ງຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມໄວການສະສົມຄໍລາເຈນຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຈົນຈົບ.

ຄວາມແຕກຕ່າງນີ້ສົ່ງຜົນຕໍ່ຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຄົນທີ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາໂດຍກົງ. PCL ແລະ CaHA ຈະຮູ້ສຶກເຖິງການປ່ຽນແປງໄດ້ໃນລະດັບໜຶ່ງຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ່ຮັກສາ ໃນຂະນະທີ່ PLLA ຕ້ອງລໍຖ້າຫຼາຍອາທິດຈຶ່ງຈະຄ່ອຍໆເຫັນການປ່ຽນແປງຊັດເຈນຂຶ້ນ. ບໍ່ແມ່ນວ່າຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງດີກວ່າ ແຕ່ຄວນເບິ່ງວ່າແມ່ນເຄື່ອງມືທີ່ເໝາະກັບໄລຍະ ແລະຮູບແບບຜົນລິດທີ່ຕ້ອງການຕ່າງກັນ.

ປັດໄຈທີ່ກຳນົດໄລຍະຄົງທົນ

ເຖິງແມ່ນທັງສາມສ່ວນປະກອບຈະຢູ່ພາຍໃຕ້ກອບໃຫຍ່ຂອງ "ຕົວກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນ" ຄືກັນ ແຕ່ໄລຍະຄົງທົນຕົວຈິງນັ້ນຂຶ້ນຢູ່ກັບຫຼາຍປັດໄຈປະສົມກັນ.

• ຄວາມໄວການສະຫຼາຍຂອງອະນຸພາກ: ອະນຸພາກຍິ່ງສະຫຼາຍຊ້າ ໄລຍະທີ່ກະຕຸ້ນຄໍລາເຈນກໍ່ຍິ່ງຍາວຂຶ້ນຕາມໄປນຳ ເນື່ອງຈາກໃນຊ່ວງທີ່ຮ່າງກາຍກຳລັງຈັດການອະນຸພາກນັ້ນ ການຕອບໂຕ້ຟື້ນຟູຈະຍັງເຮັດວຽກຢູ່ຕະຫຼອດ.
• ບໍລິເວນ ແລະຄວາມເລິກທີ່ສັກ: ບໍລິເວນທີ່ມີການເຄື່ອນໄຫວຫຼາຍ (ເຊັ່ນ ອ້ອມປາກ) ອະນຸພາກອາດຄົງຕຳແໜ່ງໄດ້ຍາກກວ່າຍ້ອນການເຄື່ອນໄຫວຂອງກ້າມຊີ້ນ ໃນຂະນະທີ່ບໍລິເວນທີ່ເຄື່ອນໄຫວໜ້ອຍ ການກະຕຸ້ນມັກຄົງຢູ່ໄດ້ດົນ ແລະສະໝ່ຳສະເໝີກວ່າ.
• ຈຳນວນຄັ້ງ ແລະປະລິມານທີ່ສັກ: ຫຼາຍການສຶກສາລາຍງານວ່າ ການສັກແບ່ງເປັນຫຼາຍຄັ້ງ ຈະເຮັດໃຫ້ຄໍລາເຈນສະສົມໄດ້ສະໝ່ຳສະເໝີກວ່າການສັກປະລິມານຫຼາຍໃນຄັ້ງດຽວ ຍ້ອນການກະຕຸ້ນຫຼາຍຄັ້ງເຮັດໃຫ້ການຕອບໂຕ້ສະສົມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.
• ຮ່າງກາຍ ແລະສະພາບຜິວຂອງແຕ່ລະຄົນ: ອາຍຸ, ຄວາມສາມາດໃນການສ້າງຄໍລາເຈນຂອງຜິວໜັງເອງ ແລະຮູບແບບການໃຊ້ຊີວິດ ອາດເຮັດໃຫ້ໄລຍະຄົງທົນຕ່າງກັນ ເຖິງແມ່ນຈະໄດ້ຮັບການຮັກສາແບບດຽວກັນ.

ຫຼັກເກນການເລືອກຕາມບໍລິເວນ ແລະຈຸດປະສົງ

ທັງສາມສ່ວນປະກອບບໍ່ໄດ້ໃຊ້ແທນກັນໄດ້ໂດຍກົງ ແຕ່ເປັນເຄື່ອງມືທີ່ມີການໃຊ້ງານຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ. ຫາກຕ້ອງການເພີ່ມຄວາມໜາແໜ້ນຂອງຄໍລາເຈນທົ່ວໃບໜ້າຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ ວິທີການສັກແບບເຈືອຈາງໃນວົງກວ້າງ ແລະແບ່ງເປັນຫຼາຍຄັ້ງແບບ PLLA ມັກຖືກເລືອກ ຍ້ອນເໝາະສົມກັບການກະຕຸ້ນໃຫ້ຮ່າງກາຍຕອບໂຕ້ຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີໃນພື້ນທີ່ກວ້າງ.

ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ຫາກຕ້ອງການຂຶ້ນໂຄງໜ້າຢູ່ບໍລິເວນໃດໜຶ່ງ ຫຼືຕ້ອງການເຫັນການປ່ຽນແປງຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ່ຮັກສາ PCL ຫຼື CaHA ທີ່ໃຫ້ວອລລ້ຽມທັນທີກໍ່ມັກຖືກເລືອກຫຼາຍກວ່າ ເນື່ອງຈາກເຈວທີ່ເປັນຕົວນຳພາຈະຂຶ້ນຮູບໄດ້ທັນທີ ຈຶ່ງສາມາດເບິ່ງເສັ້ນທີ່ຕ້ອງການ ແລະປັບແຕ່ງໄດ້ໃນຂະນະນັ້ນເລີຍ.

ແນ່ນອນວ່າ ຈະເລືອກສ່ວນປະກອບໃດນັ້ນຂຶ້ນຢູ່ກັບສະພາບຜິວ, ຜົນລິດທີ່ຕ້ອງການ ແລະການພິຈາລະນາຂອງທ່ານໝໍຜູ້ຮັກສາ. ການເຂົ້າໃຈຫຼັກການຂອງແຕ່ລະສ່ວນປະກອບກໍ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດຖາມຄຳຖາມທີ່ຢາກຮູ້ໄດ້ຊັດເຈນຂຶ້ນໃນເວລາປຶກສາ.

ການດູແລຫຼັງຮັກສາຕ່າງກັນແນວໃດ?

ເນື່ອງຈາກແຕ່ລະສ່ວນປະກອບເຮັດວຽກພາຍໃນຮ່າງກາຍຕ່າງກັນ ວິທີການດູແລຫຼັງຮັກສາຈຶ່ງມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ.

PLLA ຕ້ອງໃຫ້ອະນຸພາກກະຈາຍຕົວສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ຈັບກັນເປັນກ້ອນ ຈຶ່ງຈະໄດ້ຮັບການຕອບໂຕ້ທຳມະຊາດ ດັ່ງນັ້ນຫຼັງສັກຈຶ່ງມັກຖືກແນະນຳໃຫ້ນວດເປັນໄລຍະໜຶ່ງ ຍ້ອນຫາກອະນຸພາກຈັບເປັນກ້ອນຢູ່ບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງ ການຕອບໂຕ້ອາດຮວມກັນຢູ່ບ່ອນນັ້ນຫຼາຍເກີນໄປ.

ສ່ວນ PCL ແລະ CaHA ນັ້ນ ຍ້ອນເຈວໄດ້ຂຶ້ນຮູບໄວ້ແລ້ວ ການນວດຈຶ່ງບໍ່ຄ່ອຍຈຳເປັນເທົ່າໃດ. ແຕ່ບໍ່ວ່າຈະເປັນສ່ວນປະກອບໃດ ຫຼັງສັກຄວນຫຼີກລ້ຽງອາກາດຮ້ອນຈັດ ຫຼືການກົດແຮງໆເປັນເລື່ອງທົ່ວໄປທີ່ແນະນຳໃຫ້ລະວັງ ຍ້ອນຄວາມຮ້ອນ ຫຼືແຮງກົດອາດເຮັດໃຫ້ເຈວ ຫຼືອະນຸພາກທີ່ຍັງບໍ່ທັນຄົງຕົວເຄື່ອນທີ່ອອກຈາກຕຳແໜ່ງເດີມ.

ອາການບວມ ແລະຮອຍຊ້ຳມັກຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນເອງຕາມເວລາ ແຕ່ຄວາມໄວໃນການຟື້ນຟູຈະຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະຄົນ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).