ແສງສີຟ້າ: ຝ້າ ແລະ ຄໍລາເຈນເສຍຫາຍ, ສາເຫດ ແລະ ວິທີດູແລ

ໃນຍຸກທີ່ເວລາຢູ່ໜ້າຈໍສະມາດໂຟນ ແລະ ຄອມພິວເຕີຍາວນານຂຶ້ນ, ຄຳວ່າແສງສີຟ້າ (Blue Light) ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງແປກອີກຕໍ່ໄປ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນມັນຖືກຮັບຮູ້ວ່າເປັນສາເຫດເຮັດໃຫ້ຕາລ້າ, ແຕ່ໃນໄລຍະຫຼັງມານີ້ມີການສຶກສາເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າມັນສົ່ງຜົນຕໍ່ຜິວໜັງເຊັ່ນກັນ. ເຖິງແມ່ນວ່າແສງສີຟ້າຈະບໍ່ເຮັດໃຫ້ຜິວໄໝ້ຄືກັບລັງສີ UV, ແຕ່ຈຸດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຄື ຍ້ອນຄື້ນຍາວກວ່າ ມັນຈຶ່ງສາມາດແຊກຊຶມເຂົ້າໄປໃນຊັ້ນຜິວທີ່ເລິກກວ່າໄດ້. ບົດຄວາມນີ້ຈະອະທິບາຍວ່າມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນຢູ່ພາຍໃນຊັ້ນເລິກນັ້ນ ແລະ ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງສາມາດນຳໄປສູ່ການເກີດຝ້າ ແລະ ຄວາມຢືດຢຸ່ນຂອງຜິວທີ່ຫຼຸດລົງ.

ແສງສີຟ້າຜ່ານແກ້ວໄດ້ບໍ?

ແສງສີຟ້າແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແສງທີ່ຕາເບິ່ງເຫັນໄດ້ ຊຶ່ງມີຄື້ນຍາວລະຫວ່າງ 400 ຫາ 490 ນາໂນແມັດ. ມັນມີຢູ່ໃນແສງແດດຕາມທຳມະຊາດເຊັ່ນກັນ, ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນຄົນເຮົາໃຊ້ເວລາສຳຜັດກັບແສງສີຟ້າທຽມທີ່ອອກມາຈາກຈໍສະມາດໂຟນ, ຄອມພິວເຕີ, ແທັບເລັດ ແລະ ໄຟ LED ຫຼາຍກວ່າແຕ່ກ່ອນຫຼາຍ.

ຖ້າໃຜຕ້ອງໃຊ້ເວລາສ່ວນຫຼາຍໃນແຕ່ລະມື້ຢູ່ໜ້າຈໍ, ຕໍ່ໃຫ້ທາຄີມກັນແດດ ແລະ ຢູ່ໃນຫ້ອງກໍ່ຍັງບໍ່ພົ້ນຈາກການສຳຜັດແສງສີຟ້າ. ລັງສີ UV-B ໂດຍປົກກະຕິຈະຜ່ານແກ້ວທົ່ວໄປໄດ້ຍາກ, ແຕ່ລັງສີ UV-A ແລະ ແສງສີຟ້າສາມາດຜ່ານແກ້ວໄດ້ໂດຍກົງ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ບໍ່ວ່າຈະຢູ່ໃກ້ປ່ອງຢ້ຽມໃນຫ້ອງ, ຢູ່ໃນລົດ ຫຼືແມ່ນແຕ່ໃນມື້ທີ່ຟ້າມົວ ການສຳຜັດແສງນີ້ກໍ່ຍັງດຳເນີນຕໍ່ໄປໄດ້.

ເປັນຫຍັງແສງສີຟ້າຈຶ່ງລົງເຖິງຊັ້ນຜິວແທ້?

ຄື້ນແສງຍິ່ງສັ້ນເທົ່າໃດ ຍິ່ງຖືກດູດຊຶມຢູ່ຜິວໜັງຊັ້ນນອກ, ແລະ ຍິ່ງຄື້ນຍາວເທົ່າໃດ ຍິ່ງແຊກຊຶມເຂົ້າໄປໄດ້ເລິກຂຶ້ນ. ລັງສີ UV-B (280–320 ນາໂນແມັດ) ມີຄື້ນສັ້ນ ຈຶ່ງຖືກດູດຊຶມສ່ວນຫຼາຍຢູ່ຊັ້ນໜັງກຳພ້າ (Epidermis). ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ລັງສີ UV-A (320–400 ນາໂນແມັດ) ມີຄື້ນຍາວກວ່າ ຈຶ່ງສາມາດຜ່ານຊັ້ນໜັງກຳພ້າ ໄປເຖິງຊັ້ນໜັງແທ້ (Dermis) ໄດ້, ດັ່ງນັ້ນມັນຈຶ່ງຖືກຈັດວ່າເປັນສາເຫດຫຼັກຂອງການແກ່ກ່ອນໄວອັນເນື່ອງມາຈາກແສງແດດ (Photoaging) ເຊັ່ນ ຮອຍຫ່ຽວ ແລະ ຄວາມຢືດຢຸ່ນທີ່ຫຼຸດລົງ. ແສງສີຟ້າມີຄື້ນຍາວກວ່າລັງສີ UV-A ອີກ, ດັ່ງນັ້ນມັນຈຶ່ງສາມາດຜ່ານຊັ້ນໜັງກຳພ້າ ໄປເຖິງຊັ້ນໜັງແທ້ໄດ້ຄືກັນ. ຊັ້ນໜັງແທ້ແມ່ນບ່ອນທີ່ຄໍລາເຈນ ແລະ ອີລາສຕິນຢູ່, ສະນັ້ນການທີ່ແສງສາມາດສ່ອງເຖິງບ່ອນນີ້ໄດ້ກໍ່ຖືວ່າເປັນບັນຫາຢູ່ແລ້ວ.

ຖ້າປຽບທຽບໃຫ້ເຫັນພາບງ່າຍໆ, UV-B ຄືແຂກທີ່ຢືນຢູ່ໜ້າປະຕູແລ້ວຫັນກັບໄປ, ສ່ວນ UV-A ແລະ ແສງສີຟ້າຄືແຂກທີ່ເປີດປະຕູເຂົ້າມາຮອດຫ້ອງຮັບແຂກເລີຍ. ຍິ່ງເຂົ້າໄປເລິກເທົ່າໃດ ໂອກາດທີ່ຈະສົ່ງຜົນໂດຍກົງຕໍ່ຈຸລັງ ແລະ ໂປຣຕີນທີ່ຢູ່ພາຍໃນກໍ່ຍິ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ.

ຄວາມກົດດັນອົກຊິເດຊັນໃນຊັ້ນຜິວແທ້

ເມື່ອແສງສີຟ້າແຊກຊຶມເຂົ້າໄປເຖິງຊັ້ນໜັງແທ້, ມັນຈະເກີດປະຕິກິລິຍາຂຶ້ນຢູ່ໃນໄມໂຕຄອນເດຣຍ (ອະໄວຍະວະນ້ອຍພາຍໃນຈຸລັງທີ່ຜະລິດພະລັງງານ). ພາຍໃນຈຸລັງມີສານທີ່ເອີ້ນວ່າ ຟລາວິນ (Flavin), ເມື່ອສານນີ້ດູດຊຶມແສງສີຟ້າເຂົ້າໄປ ມັນຈະຜະລິດອະນຸມູນອິດສະລະ (ໂມເລກຸນອົກຊີແຊນທີ່ບໍ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ທຳລາຍຈຸລັງ) ອອກມາ.

ອະນຸມູນອິດສະລະສາມາດປຽບໄດ້ກັບສານທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຂີ້ຫິນ. ຄືກັນກັບເຫຼັກທີ່ພົບກັບອົກຊີແຊນໃນອາກາດຈົນຄ່ອຍໆເປັນຂີ້ຫິນ, ຈຸລັງເມື່ອພົບກັບອະນຸມູນອິດສະລະກໍ່ຈະຖືກທຳລາຍເຍື່ອຫຸ້ມຈຸລັງ, ດີເອັນເອ ແລະ ໂປຣຕີນເທື່ອລະໜ້ອຍ. ເມື່ອຄວາມເສຍຫາຍນີ້ສະສົມຫຼາຍຂຶ້ນ ຈຸລັງກໍ່ຈະເຮັດໜ້າທີ່ໄດ້ບໍ່ເຕັມທີ່ ແລະ ອາດເຮັດໃຫ້ຂະບວນການອັກເສບ ແລະ ການແກ່ໄວຂຶ້ນເລັ່ງໄວຂຶ້ນ.

ຈຸລັງທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບເປັນພິເສດໃນຂະບວນການນີ້ຄື ໄຟໂບຣບລາສ (Fibroblast, ຈຸລັງໃນຜິວໜັງທີ່ຜະລິດຄໍລາເຈນ). ມີບົດລາຍງານວ່າໄຟໂບຣບລາສທີ່ສຳຜັດກັບອະນຸມູນອິດສະລະຈະຜະລິດຄໍລາເຈນຊ້າລົງ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການແບ່ງຕົວກໍ່ອ່ອນລົງ. ເປັນຄືກັບໂຮງງານຜະລິດຄໍລາເຈນເອງທີ່ອ່ອນເພຍລົງ, ດັ່ງນັ້ນຍິ່ງເວລາຜ່ານໄປ ຜົນກະທົບນີ້ຈະປາກົດອອກມາເປັນການປ່ຽນແປງທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນຂຶ້ນ.

ຝ້າເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ?

ເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າໂປຣຕີນທີ່ເອີ້ນວ່າ ອອບຊິນ3 (OPN3) ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໃນຂະບວນການທີ່ແສງສີຟ້າກໍ່ໃຫ້ເກີດຝ້າ. ອອບຊິນ3 ໂດຍພື້ນຖານແລ້ວແມ່ນໂປຣຕີນທີ່ຮັບຮູ້ແສງຢູ່ໃນເຣຕິນາຂອງຕາ, ແຕ່ໜ້າສົນໃຈຄື ມັນຍັງພົບຢູ່ໃນເມລາໂນໄຊ (Melanocyte, ຈຸລັງທີ່ຜະລິດເມັດສີ) ຂອງຜິວໜັງອີກດ້ວຍ.

ເມື່ອແສງສີຟ້າກະຕຸ້ນໂປຣຕີນ OPN3 ນີ້ ເມລາໂນໄຊຈະຜະລິດເມລານິນອອກມາຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ. ນີ້ເປັນຄົນລະເສັ້ນທາງກັບການເກີດຝ້າທີ່ເກີດຈາກລັງສີ UV, ດັ່ງນັ້ນການທາຄີມກັນແດດຢ່າງດຽວຈຶ່ງບໍ່ສາມາດປ້ອງກັນໄດ້ຢ່າງສົມບູນ. ມີບົດລາຍງານວ່າຄົນທີ່ມີສີຜິວເຂັ້ມກວ່າຈະມີປະຕິກິລິຍານີ້ຊັດເຈນກວ່າ.

ການປ່ຽນແປງທີ່ເຫັນໄດ້ຕົວຈິງມັກປາກົດອອກມາເປັນຈຸດດ່າງສີນ້ຳຕານ ຫຼືຄວາມໝອງຄ້ຳໂດຍລວມ. ແທນທີ່ຈະເປັນຈຸດຢູ່ຈຸດໃດຈຸດໜຶ່ງ ມັນມັກແຜ່ກະຈາຍຢ່າງບາງໆໄປທົ່ວໃບໜ້າສ່ວນທີ່ຢູ່ໃກ້ຈໍເປັນເວລານານ, ດັ່ງນັ້ນມັກໃຊ້ເວລາອີກໜ້ອຍໜຶ່ງກ່ອນຈະສັງເກດເຫັນ.

ຄໍລາເຈນຖືກທຳລາຍ ແລະ ຄວາມຢືດຫຍຸ່ນຫຼຸດລົງ

ເມື່ອຄວາມກົດດັນອົກຊິເດຊັນສະສົມ ຮ່າງກາຍຈະຜະລິດ MMP (Matrix Metalloproteinase, ເອນໄຊທີ່ຕັດຄໍລາເຈນເກົ່າ ຫຼືທີ່ເສຍຫາຍອອກ) ອອກມາຫຼາຍຂຶ້ນ. ໂດຍປົກກະຕິ MMP ມີໜ້າທີ່ຈັດການຄໍລາເຈນເກົ່າອອກ ເພື່ອເປີດບ່ອນໃຫ້ຄໍລາເຈນໃໝ່ເຂົ້າມາແທນ. ແຕ່ເມື່ອອະນຸມູນອິດສະລະເພີ່ມຂຶ້ນ ການຕັດນີ້ຈະເຮັດວຽກຫຼາຍເກີນໄປ, ຈົນເຮັດໃຫ້ຄໍລາເຈນທີ່ຖືກຕັດອອກມີຫຼາຍກວ່າຄໍລາເຈນທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນມາໃໝ່.

ຜົນຕາມມາຄື ຄໍລາເຈນ ແລະ ອີລາສຕິນທີ່ຄ້ຳຈູນຜິວໜັງຈະຄ່ອຍໆຫຼຸດລົງ, ຄວາມຢືດຢຸ່ນຫຼຸດລົງ ແລະ ຮອຍຫ່ຽວນ້ອຍໆອາດເພີ່ມຂຶ້ນ. ທິດທາງນີ້ຄ້າຍຄືກັບການແກ່ກ່ອນໄວຈາກລັງສີ UV, ແຕ່ຈຸດທີ່ຕ່າງກັນຄືມັນສະສົມເທື່ອລະໜ້ອຍໃນທຸກໆມື້ທີ່ຢູ່ໜ້າຈໍ.

ລອງນຶກເຖິງຕຶກທີ່ເສົາຄ່ອຍໆບາງລົງເທື່ອລະໜ້ອຍ ຈະເຂົ້າໃຈງ່າຍຂຶ້ນ. ມັນບໍ່ພັງລົງທັນທີ, ແຕ່ຖ້າວັດສະດຸທີ່ປະກອບເປັນເສົາຖືກເຫນັງຕີງອອກເທື່ອລະໜ້ອຍທຸກມື້ ໃນທີ່ສຸດຕົວຕຶກທັງໝົດຈະຫຼົບລົງ ແລະ ສັ່ນຄອນ. ຄໍລາເຈນກໍ່ຄືກັນ, ການປ່ຽນແປງໃນແຕ່ລະມື້ອາດຈະນ້ອຍ ແຕ່ເມື່ອສະສົມເປັນເວລາຫຼາຍປີ ຄວາມແຂງແຮງທີ່ຄ້ຳຈູນຜິວໜັງກໍ່ຈະປ່ຽນໄປ.

ເບິ່ງຈໍຕອນກາງຄືນມີຜົນຕໍ່ການນອນບໍ?

ແສງສີຟ້າບໍ່ພຽງແຕ່ສົ່ງຜົນຕໍ່ຜິວໜັງ ແຕ່ຍັງສົ່ງຜົນຕໍ່ນາລິກາຊີວິດ (Biological Clock) ຂອງຮ່າງກາຍອີກດ້ວຍ. ເມື່ອເບິ່ງແສງສີຟ້າເປັນເວລານານ ການຫຼັ່ງເມລາໂທນິນ (Melatonin, ຮໍໂມນທີ່ກະຕຸ້ນການນອນຫຼັບ) ຈະຫຼຸດລົງ. ໂດຍປົກກະຕິ ເມື່ອຕາເວັນຕົກ ແລະ ຟ້າມືດລົງ ຮ່າງກາຍຈະເພີ່ມການຫຼັ່ງເມລາໂທນິນເພື່ອກຽມພ້ອມສຳລັບການນອນ, ແຕ່ຖ້າແສງສີຟ້າທີ່ສະຫວ່າງເຂົ້າຕາຢູ່ຕະຫຼອດ ຮ່າງກາຍຈະເຂົ້າໃຈຜິດວ່າຍັງເປັນເວລາກາງເວັນຢູ່.

ເມື່ອການນອນບໍ່ພຽງພໍ ແລະ ຫຼັບບໍ່ເລິກ ກໍ່ຈະສົ່ງຜົນຕໍ່ການຟື້ນຟູຂອງຜິວໜັງເຊັ່ນກັນ. ໃນຂະນະນອນຫຼັບ ຜິວໜັງຈະມີການຟື້ນຟູຈຸລັງ ແລະ ການສ້າງຄໍລາເຈນເກີດຂຶ້ນຢ່າງຄຶກຄື້ນ, ແຕ່ຖ້າຄຸນນະພາບການນອນຫຼຸດລົງ ຂະບວນການຟື້ນຟູນີ້ກໍ່ຈະຊ້າລົງໄປນຳ. ໃນທີ່ສຸດແລ້ວ ນິໄສການເບິ່ງຈໍຈົນເຖິງດຶກ ຈຶ່ງເປັນພາລະສອງເທົ່າ ທັງຕໍ່ຜິວໜັງ ແລະ ຕໍ່ການນອນຫຼັບ.

ວິທີຫຼຸດການສຳຜັດແສງສີຟ້າ

ການຫຼຸດການສຳຜັດແສງເອງແມ່ນສິ່ງທຳອິດທີ່ສາມາດເຮັດໄດ້. ວິທີການດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ຖືວ່າມີປະໂຫຍດ:

• ໃຊ້ຄວາມສະຫວ່າງໜ້າຈໍ ແລະ ໂໝດກາງຄືນ: ເປີດໂໝດກາງຄືນ (ໂໝດຫຼຸດແສງສີຟ້າ) ຂອງສະມາດໂຟນ ແລະ ຄອມພິວເຕີ ຈະຊ່ວຍຫຼຸດອັດຕາສ່ວນຄື້ນແສງສີຟ້າທີ່ອອກມາຈາກໜ້າຈໍ. ນີ້ແມ່ນຫຼັກການທີ່ໂຄງສ້າງຄື້ນແສງເອງຖືກປ່ຽນແປງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ປະລິມານການສຳຜັດຫຼຸດລົງ.
• ຮັກສາໄລຍະຫ່າງກັບໜ້າຈໍ: ການວາງໜ້າຈໍໃຫ້ຫ່າງຈາກຕາ ແລະ ໃບໜ້າຫຼາຍຂຶ້ນ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄວາມເຂັ້ມຂອງແສງທີ່ສຳຜັດຜິວໜັງອ່ອນລົງ. ເນື່ອງຈາກຄວາມໜາແໜ້ນຂອງແສງຈະຫຼຸດລົງໄວເມື່ອໄລຍະຫ່າງເພີ່ມຂຶ້ນ.
• ໃຊ້ຄີມກັນແດດທີ່ມີສ່ວນປະສົມຂອງອົກໄຊເຫຼັກ: ຄີມກັນແດດທົ່ວໄປສາມາດປ້ອງກັນລັງສີ UV ໄດ້ ແຕ່ຍັງປ່ອຍໃຫ້ແສງສີຟ້າສ່ວນຫຼາຍຜ່ານໄປໄດ້. ຜະລິດຕະພັນທີ່ມີສ່ວນປະສົມ iron oxide ຈະຊ່ວຍປ້ອງກັນຊ່ວງແສງທີ່ຕາເບິ່ງເຫັນໄດ້ (Visible Light) ນຳ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນປະໂຫຍດໃນມື້ທີ່ຕ້ອງເບິ່ງໜ້າຈໍຫຼາຍ.
• ເລືອກໃຊ້ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະລະ: ສານຕ້ານອະນຸມູນອິດສະລະຢ່າງ niacinamide ແລະ vitamin C ຈະຊ່ວຍທຳລາຍລ້າງອະນຸມູນອິດສະລະທີ່ເກີດຈາກແສງສີຟ້າ. ເປັນຄືການສ້າງແນວປ້ອງກັນໄວ້ລ່ວງໜ້າ ກ່ອນທີ່ປະຕິກິລິຍາອົກຊິເດຊັນຈະແຜ່ກະຈາຍ.
• ຫຼຸດການໃຊ້ຈໍກ່ອນນອນ: ມີຄຳແນະນຳວ່າການຫຼຸດການໃຊ້ຈໍ 1 ຫາ 2 ຊົ່ວໂມງກ່ອນນອນ ຈະຊ່ວຍຮັກສານາລິກາຊີວິດໄດ້. ນີ້ຄືການໃຫ້ເວລາການຫຼັ່ງເມລາໂທນິນກັບຄືນສູ່ຈັງຫວະປົກກະຕິ.

ການປ່ຽນທຸກນິໄສພ້ອມກັນອາດເປັນເລື່ອງຍາກ, ແຕ່ພຽງແຕ່ຮັກສາໄດ້ບາງຂໍ້ໃນນີ້ຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ປະລິມານການສຳຜັດແສງທີ່ສະສົມກໍ່ຈະຫຼຸດລົງຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).