Tamang Paggamit ng Sunscreen: Ibig Sabihin ng SPF at PA, Tamang Dami, Muling Paglalagay, at mga Maling Akala

Ang sunscreen ang pinaka-sigurado na produkto na pumipigil sa pagtanda ng balat. Pero kakaunti pala ang talagang nakakaalam kung mas maganda ba palagi ang mataas na SPF number, ano ba talaga ang PA, o gaano karami dapat ilagay. Kung mali ang pagkakaalam, kahit masipag kang mag-sunscreen, kalahati lang ng epekto ang makukuha mo.

Una sa lahat, ang sunscreen ay isa sa iilang bagay na napatunayan ng pananaliksik na talagang nakakabawas ng pagtanda at skin cancer. Mas malaki pa ang epekto nito sa balat mo pagsapit ng sampung taon kumpara sa mamahaling procedure, dahil dito ito araw-araw ginagamit. Pero para makita ang epektong nakasaad sa label, kailangang sapat ang dami at tama ang oras ng muling paglalagay. Isa-isa nating tignan kung ano ba talaga ang ibig sabihin ng SPF at PA, paano at gaano karami dapat maglagay, ano ang pagkakaiba ng chemical at physical, at ang mga karaniwang maling akala, batay sa aktwal na mga pag-aaral.

SPF at PA, Ano Ba Talaga ang Ibig Sabihin?

Magkaiba ang uri ng ultraviolet (UV) na hinaharangan ng dalawang label na ito. Una, may dalawang uri ang UV rays. Ang UVB ay siyang nagpapaso at nagpapaitim sa ibabaw ng balat at malapit na kaugnay sa skin cancer, habang ang UVA naman ay tumatagos nang mas malalim at siyang sanhi ng pagkurap at pigmentation, mga tanda ng pagtanda. Kahit sa loob ng bahay, kaya pang tumagos ng UVA sa bintana, mahigit kalahati pa nito ang nakakapasok.

Ang SPF ay nagpapakita kung gaano kalaki ang na-block na UVB. Karaniwang akala natin, mas mataas ang numero, mas malakas ang proteksyon, pero maliit lang pala talaga ang pagkakaiba sa aktwal na porsyento. Humaharang ang SPF 15 ng humigit-kumulang 93%, ang SPF 30 ng 97%, at ang SPF 50 ng 98%. Kapag tumaas mula 30 papuntang 50, mga 1 porsyentong puntos lang talaga ang pagkakaiba. Isa pa, ang SPF ay hindi sumusukat kung gaano katagal ang proteksyon kundi kung gaano kalakas, kaya kahit mataas ang SPF, kailangan pa ring mag-reapply.

Ang PA naman ay antas ng proteksyon laban sa UVA, ipinapakita sa bilang ng plus sign. Mas maraming plus, mas malakas ang proteksyon laban sa UVA, at ang PA++++ (apat na plus) ang pinakamataas na antas. Kung concerned ka sa pagtanda, huwag lang tumingin sa SPF, tignan mo rin ang PA rating. Sa madaling salita, ang SPF ay laban sa pagkapaso at skin cancer, habang ang PA ay laban sa pagtanda.

Gaano Karami at Gaano Kadalas Dapat Maglagay?

Ang dami ang pinaka-madalas na nakakaligtaan. Sinusukat ang SPF sa laboratory gamit ang medyo malaking dami, 2 milligrams kada 1 square centimeter ng balat. Pero sa totoong buhay, ang dami na inilalagay ng mga tao ay isang-kapat hanggang kalahati lang ng standard na ito.

Ang problema, kapag kumonti ang dami, mas malaki pa ang pagbaba ng proteksyon kaysa sa inaasahan. Kung manipis ang paglalagay, kahit SPF 50 ang label, maaaring bumaba ang aktwal na proteksyon sa mga isang-katlo lang nito. Kaya kahit masipag kang maglagay ng SPF 50, ang totoong napapala mo ay mas mababa pa sa SPF 15.

Kaya mas importante ang sapat na dami kaysa sa pagtaas ng SPF number. Para sa mukha at leeg, ang inirerekumendang dami ay 1/4 kutsarita (quarter teaspoon), o ang karaniwang tinatawag na haba ng pagpisil mula sa index at middle finger. Mas malaki ito kaysa sa inaakala natin kaya medyo kakaiba sa simula, pero kapag nasanay ka na, magiging normal na ito. Dapat ding mag-reapply ng sunscreen kada dalawang oras, at agad ulit pagkatapos magpawis o malubog sa tubig. Iwasan ang isipin na sapat na ang minsang paglalagay sa umaga para sa buong araw. Mas maganda ang maglagay ng sapat at mag-reapply nang madalas, kaysa sa kaunti lang pero umaasa sa mataas na SPF.

Ano ang Pagkakaiba ng Chemical at Physical Sunscreen?

May dalawang pangunahing uri ang sunscreen. Ang chemical (organic) sunscreen ay sumisipsip ng UV rays at ginagawang init bago ilabas, kaya magaan at transparent ang finish nito, mainam ilagay bago ang makeup. Ang physical (inorganic) sunscreen naman, tulad ng zinc oxide o titanium dioxide, ay pinapabalik ang UV rays palayo sa balat. Mas mababa ang chance na mag-irritate kaya bagay ito sa sensitive na balat o sa mga bata. Ang kaso lang, minsan may kaunting puting bakas (white cast) ito.

Kamakailan lang, may pag-aaral na naging usap-usapan tungkol sa pagkakita ng mga sangkap ng chemical sunscreen sa dugo. Sa isang pag-aaral, matapos maglagay nang sapat sa buong katawan, may mga sangkap na lumabas sa dugo na lampas sa itinakdang antas. Pero malinaw na sinabi ng institusyon na nagsagawa ng pag-aaral at ng US FDA na ang pagkakita nito sa dugo ay hindi nangangahulugang mapanganib, kaya hindi dapat itigil ang paggamit ng sunscreen dahil dito.

Matagal nang gamitin ang chemical sunscreen nang ligtas, at wala pang napatunayang aktwal na pinsala nito. Pero kung nag-aalala ka pa rin o sensitive ang balat mo, pwede kang pumili ng physical sunscreen tulad ng may zinc oxide. Ang pinakamahalaga, kahit alin sa dalawa, ay ang tuluy-tuloy at araw-araw na paglalagay, hindi ang huwag na lang maglagay.

Talaga Bang Napipigilan Nito ang Pagtanda at Skin Cancer?

Dito talaga lumalabas ang tunay na lakas ng sunscreen. Hindi lang ito advertising, may mga maayos na pag-aaral na nagpapatunay ng epekto nito.

Una, sa pagtanda ng balat. May pag-aaral na hinati ang mahigit 900 adults sa dalawang grupo, kung saan araw-araw naglagay ng sunscreen ang isang grupo at kailangan lang kapag kinakailangan naman ang isa, at sinubaybayan sila nang 4 na taon at kalahati. Lumabas na 24% na mas kaunti ang pagtanda ng balat ng grupong araw-araw naglagay. Ibig sabihin, mas kaunti ang naging kurap at texture change nila. Sa loob lang ng 4 na taon at kalahati, ganito na kalaki ang pagkakaiba, kaya isipin na lang kung gaano kalaki ang gap kapag sampu o dalawampung taon na ang tumakbo.

Napatunayan din ang epekto nito laban sa skin cancer. Sa isang pangmatagalang pag-aaral sa parehong lugar, ang grupong araw-araw naglagay ng sunscreen ay may humigit-kumulang 40% na mas kaunting kaso ng squamous cell carcinoma. Bukod pa rito, malaki rin ang pagbaba ng risk ng invasive melanoma. Kaunti lang ang kaso ng melanoma kaya kailangang mag-ingat sa interpretasyon, pero malinaw ang direksyon. Kapansin-pansin, ang resulta ay nakuha mula sa grupong araw-araw naglagay, kumpara sa grupong kapag lang kinakailangan naglalagay. Ipinapakita nito na hindi paminsan-minsan lang kundi ang araw-araw, tuluy-tuloy na paglalagay ang susi. Isang simpleng ugali lang ang pagsuot ng sunscreen pero kaya na nitong mabagal ang pagtanda at bawasan ang risk ng skin cancer, kaya talagang worth it ito.

Ano ang mga Karaniwang Maling Akala?

Kapag naitama mo ang ilang madalas na maling paniniwala, talagang tataas ang epekto ng sunscreen mo.

Una, ang akalang kung mataas ang SPF, hindi na kailangang maglagay ulit sa buong araw. Mali ito dahil sinusukat ng SPF ang lakas, hindi ang tagal, kaya kahit gaano man kataas, kailangan pa ring mag-reapply kada dalawang oras, at agad pagkatapos magpawis o malubog sa tubig. Pangalawa, ang isipin na hindi kailangan sa loob ng bahay o kapag maulap. Ang UVA na sanhi ng pagtanda ay kayang tumagos sa salamin nang mahigit kalahati at madaling makadaan sa ulap kahit maulap ang araw. Kung matagal kang nagtatrabaho malapit sa bintana o kahit maulap ang panahon, mainam pa ring maglagay para maiwasan ang pagtanda.

Pangatlo, mahirap daw mag-reapply sa ibabaw ng makeup. Medyo abala, pero may paraan naman. Ang pagtapik-tapik ng powder o cushion type o stick type na sunscreen ay makakapagbigay ng dagdag na proteksyon nang hindi masisira ang makeup. Hindi ito perpekto, pero mas maganda pa rin ito kaysa sa hindi na lang maglagay.

Pang-apat, ang pag-asa sa oral sunscreen o supplement na iniinom. Ang mga antioxidant supplement ay pwedeng makatulong, pero hindi ito sapat para palitan ang inilalagay na sunscreen sa pagharang ng UV. Panoorin na lang ito bilang karagdagang tulong, at ang inilalagay na sunscreen pa rin ang dapat maging pangunahing gamit. Kahit ang apat na ito lang ang malaman mo, malaki na ang maidudulot nitong pagbabago kahit parehong produkto lang ang gamit mo.

Paano Dapat Maglagay?

Simple lang ang panuntunan. Araw-araw, sapat ang dami, at madalas ang paglalagay. Sa pang-araw-araw na gamit, pumili ng broad-spectrum na produkto na SPF 30 pataas na may mataas na PA rating, at kapag matagal kang lalabas, mas mainam ang SPF 50 na water-resistant. Para sa sensitive na balat o sa mga bata, mas bagay ang physical sunscreen tulad ng may zinc oxide. Iba-iba ang texture at finish ng bawat produkto, kaya subukan ang ilan at piliin ang pinaka-komportable mong ilagay araw-araw.

Ang dami at oras ang pinakamahalaga. Ilagay ang haba ng dalawang daliri sa mukha at leeg, at mag-reapply kada dalawang oras, at agad pagkatapos magpawis o malangoy. Kahit gaano kaganda ang produkto, hindi makukuha ang nakasaad na epekto kung manipis lang minsanang ipapahid. Dahil pang-araw-araw na gamit ito, ang pagpili ng texture na komportable at hindi mo iiwasang gamitin ay isa ring susi para maging consistent.

Mas mainam din na huwag umasa sa sunscreen lang para sa lahat. Ang paggamit ng hat, sunglasses, paglilim, at pag-iwas sa mataas na UV oras tulad ng tanghali ay magdudulot ng mas sigurado at epektibong proteksyon. Tandaan na isang simpleng ugali lang ang kayang magbago sa balat mo pagsapit ng sampung taon, kaya hindi dapat sayangin ang ilang segundo bawat umaga para dito. Simulan na ang sapat at tuluy-tuloy na paglalagay ng sunscreen simula ngayon.