Photoaging: Epekto ng Retinoid at Vitamin C, at Pangangalaga

Iba ang itsura ng balat na matagal nang nalantad sa araw kumpara sa balat na tumatanda lang nang natural. Pareho silang nagkakaroon ng wrinkles, pero sa photoaging, dumadagdag pa ang melasma, dark spots, at magaspang na texture. Kaya naman madalas isipin na hirap nang ibalik ang balat na nasira na ng araw. Pero kapag sinuri mo nang mabuti ang mga reaksyong nangyayari sa loob ng balat, marami palang parte na kaya pa palang ibalik. Tingnan natin isa-isa kung ano ang nasisira at paano ito naaayos.

Ano ang Pagkakaiba ng Photoaging at Natural na Pagtanda?

Sa natural na pagtanda, unti-unting bumabagal ang cell division at kumokonti nang paunti-unti ang produksyon ng collagen habang tumatagal. Mabagal ang proseso pero pantay itong lumalabas sa buong mukha. Sa photoaging naman, iba ito dahil nagko-concentrate sa mga bahaging madalas tamaan ng araw, tulad ng noo, cheekbones, at paligid ng ilong.

Kapag umabot ang UV rays sa mas malalim na layer ng balat, nabubuo sa loob ng mga selula ang free radicals (mga unstable na oxygen particle na napakaaktibo at madaling makipag-reaksyon). Direktang sinisira ng mga free radical na ito ang collagen fibers pati na rin ang DNA ng selula. Kaya kahit magkasing-edad, malaki ang pagkakaiba ng itsura ng balat na regular na gumagamit ng sunscreen kumpara sa hindi. Puwedeng sabihin na ang core ng photoaging ay ang chain reaction na pinapasimulan ng mga free radical na ito.

Paano Sinisira ng UV ang Collagen?

Kapag nalantad ang skin cells sa UV rays, na-activate ang AP-1, isang transcription factor (protina na parang switch na nagbubukas at nagsasara ng mga gene). Pag naka-on na ang AP-1, kumakalat sa buong selula ang signal para gumawa ng MMP (matrix metalloproteinase), ang enzyme na tumatadtad sa collagen.

Habang dumarami ang MMP, patuloy na nagagalusan ang mga collagen fiber na naroon na. Kasabay nito, pinipigilan din ng AP-1 ang signal para gumawa ng bagong collagen (ang TGF-beta pathway), kaya mas malaki ang nasisira kumpara sa nabubuo. Kapag paulit-ulit itong nangyari sa loob ng ilang taon, unti-unting nipipisi ang dermis (ang layer sa loob ng balat kung saan naroroon ang collagen), at nawawala ang maayos na pagkakahanay ng elastic fibers hanggang magmukhang gusot na sinulid. Itong pagdami ng nagsusukbol na elastic fibers ay itinuturing na isa sa pinaka-kapansin-pansing senyales ng photoaging.

Bakit Hindi Pantay ang Pigmentation?

Hindi lang collagen ang tinatamaan ng UV rays, may signal din itong ipinapadala sa mga selulang gumagawa ng kulay. Gumagawa ng mas maraming melanin pigment ang melanocytes bilang proteksyon laban sa UV rays, at normal na depensa lang talaga ito ng balat.

Ang problema, kapag paulit-ulit ito sa loob ng ilang dekada, nagiging iba-iba ang reaksyon ng melanocytes sa bawat bahagi ng mukha. Nagiging hindi pantay ang aktibidad ng tyrosinase (ang enzyme na responsable sa unang hakbang ng paggawa ng melanin) sa iba't ibang bahagi, kaya hindi pantay na naiipon ang pigment sa mga lugar na madalas tamaan ng araw tulad ng cheekbones at noo. Ito ang dahilan kung bakit lumalabas ito bilang malinaw ang hangganan na melasma o age spots. Sa madaling salita, ang pigmentation ay hindi talaga tungkol sa pagdami ng melanin kundi mas malapit ito sa mga batik na nabubuo dahil hindi pantay ang pagkakalat nito.

Paano Gumagana ang Retinoid sa Photoaging?

Ang retinoid (grupo ng mga ingredient na hango sa vitamin A) ay isa sa mga pangunahing sangkap na kayang bumaligtad ng photoaging. Pinipigilan ng tretinoin ang aktibidad ng AP-1 na nabanggit kanina, kaya hindi ito labis na gumagawa ng MMP. Kasabay nito, pinasisigla nito ang gene ng procollagen (protina bago ito maging ganap na collagen) para mas aktibong gumana, na nagtutulak sa fibroblasts na gumawa ng bagong collagen.

Sa madaling salita, sabay itong bumabawas sa signal ng pagsira at nagpapataas ng signal ng paggawa, kumikilos ito sa dalawang direksyon. Iba naman ang retinol sa tretinoin, kailangan pa nitong dumaan sa dalawang hakbang ng enzyme sa loob ng balat bago ito maging kaparehong anyo ng tretinoin. Mas mabagal at mas mahinahon ang epekto nito kumpara dito, pero pareho pa rin ang direksyon. Sa isang pag-aaral, ilang buwang ginamitan ng tretinoin ang balat na may photoaging, at dumami ang bagong nagawang collagen, samantalang kumonti pa ito sa balat na hindi ginamitan.

Papel ng Vitamin C at Niacinamide

Kailangang-kailangan ang vitamin C bilang cofactor para gumana ang enzyme na prolyl hydroxylase, ang siyang responsable sa maayos na pagsalikop ng mga collagen chain. Kapag wala ang enzyme na ito, hindi maayos na napipilipit ang mga hibla ng collagen, kaya hindi ito nagiging matibay na fiber. Kaya kahit hindi direktang gumagawa ng collagen ang vitamin C, tinutulungan nito na makumpleto nang tama ang hugis ng collagen.

Kasabay nito, may antioxidant effect din ang vitamin C na naneneutralize sa mga free radical na nabuo dahil sa UV rays. Kapag topical na ginamit, isa pang bentahe nito na naihahatid ito nang mas mataas ang konsentrasyon papunta sa upper dermis, ang bahaging pinakaapektado ng photoaging.

Iba naman ang paraan ng pagkilos ng niacinamide (hango sa vitamin B3). Binabagalan nito ang proseso ng paglipat ng mga pigment granule mula sa melanocyte papunta sa keratinocytes, kaya bumababa ang dami ng pigment na naiipon sa ibabaw ng balat. Bukod dito, naiuulat din na pinalalakas nito ang skin barrier at pinapahupa ang inflammation.

Kailan Lumalabas ang Epekto at Gaano Katagal?

Iba-iba ang oras ng paglitaw ng mga pagbabago depende sa layer ng balat. Ang paglambot at pagkinis ng texture ng ibabaw ng balat ay karaniwang naramdaman na sa loob ng humigit-kumulang 4 na linggo. Mas mabilis ito dahil ito ang oras na kailangan para ma-regulate ang exfoliation at hydration.

Sa kabilang banda, mas matagal bago talagang makapundar ang bagong collagen sa loob ng dermis. Dumadaan ito sa maraming hakbang mula sa paggawa, pagsasaayos, hanggang sa mahigpit na pagkakaugnay ng mga fiber, kaya iniuulat na kailangan ng humigit-kumulang 3 hanggang 6 na buwan bago makita ang mapapansing pagbabago. Sa mga pag-aaral na sumubaybay nang mas matagal, napansin din ang malaking pagdami ng collagen kapag konsistent na ginamit sa loob ng 10 hanggang 12 buwan.

Pero ang pagbabagong ito ay kailangang panatilihin sa pamamagitan ng patuloy na pag-aalaga. Kapag hininto ang paggamit, magsisimula ulit ang reaksyon ng pinsala na dulot ng UV rays, kaya unti-unti ring bababa ang bagong collagen na nabuo. Iba-iba ang tagal ng pananatili ng epekto depende sa tao, pero kapag konsistent ang pag-aalaga, kilala na tumatagal ito nang 6 na buwan hanggang 1 taon ang improvement. Malaking bagay dito ang orihinal na antas ng pinsala at ang gawi mo sa paggamit ng sunscreen.

Apat na Dapat Sundin sa Pangangalaga ng Photoaging

Kahit gaano mo pa i-on ang signal ng paggawa ng collagen, mababawi lang ang epekto nito kung patuloy pang pumapasok ang signal ng pinsala. Kaya may ilang prinsipyo na dapat sundin sa pag-aalaga.

• Gamitin ang sunscreen araw-araw. Kapag hindi ito ginamit, na-a-activate ulit ang AP-1 at MMP, kaya nasisira ulit ang collagen na nabuo dahil sa retinoid o vitamin C.
• Magsimula sa mababang konsentrasyon ng retinoid at unti-unting taasan. Kapag mataas na agad ang ginamit mo, biglang bumibilis ang cell turnover, kaya lumalala ang iritasyon at pamumula, at sa huli, hindi mo na ito maipagpapatuloy nang konsistent.
• Isama palaging ang moisturizer. Kapag mahina ang skin barrier at patuloy pa ring ginagamit ang mga active ingredient, iritasyon lang ang naiipon, at wala nang lugar para gumana nang tama ang mga ito.
• Ang konsistensya ang magtatakda ng resulta. Umaabot ng ilang buwan bago mapansin ang pagdami ng collagen, kaya kapag huminto ka sa gitna, doon din huminto ang reaksyon at babalik ito sa dating bilis.

Kapag sinunod ang apat na ito nang sabay-sabay, may sapat na oras para mag-ipon ang mga pagbabagong dulot ng retinoid, vitamin C, at niacinamide. Sa halip na umasa sa iisang ingredient lang, mas matatag ang resulta kapag magkasamang inaalagaan ang sunscreen, mga active ingredient, at moisturizer.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).