Bakit Gumagana ang Retinol sa Kulubot at Pigsa, Pero Sumasama Muna ang Balat sa Simula?

Malamang nakita mo na ang salitang retinol sa listahan ng mga ingredients ng skincare products. Nasa mga wrinkle cream ito, at nasa mga pampatanggal ng pigsa rin. Medyo kakaiba isipin na iisang ingredient lang ang ginagamit para sa dalawang magkaibang problema.

Pero pag sinubukan mo na talaga ito, madalas na sa unang 3 hanggang 7 araw, namumula ang balat at kitang-kita ang pag-peel ng puting flakes. Kung para sa ikagaganda ng balat ito, bakit parang lalo munang sumasama? Tignan natin nang sunod-sunod kung ano talaga ang nangyayari sa loob ng balat.

Ano Ba Talaga ang Ginagawa ng Retinol sa Loob ng Balat?

Ang retinol ay pangkalahatang tawag sa mga ingredient na kabilang sa pamilya ng Vitamin A, at ang buong grupong ito ay tinatawag na retinoid. Kasama rito ang retinol, retinal (retinaldehyde), at tretinoin (retinoic acid). Pero para talagang gumana ang alinman sa mga ito, kailangan muna itong ma-convert sa loob ng balat papuntang retinoic acid, ang pinal na anyo nito.

Sa loob ng cell, dalawang hakbang ang dinadaanan ng retinol bago ito maging retinoic acid, isang hakbang lang ang kailangan ng retinal, at ang tretinoin naman ay tapos na sa conversion, retinoic acid na mismo. Kung mas kaunti ang hakbang, mas mabilis at mas malakas ang epekto, pero mas malakas din ang iritasyon. Kaya naman ang tretinoin ay prescription drug lang mula sa doktor, samantalang ang retinol ay mas mahinang ingredient na makikita sa mga ordinaryong skincare product. Halimbawa, kung gagamitin mo agad ang tretinoin araw-araw mula sa simula, mas malakas ang mararamdaman mong iritasyon kumpara sa retinol, dahil mismo sa pagkakaibang ito sa bilang ng hakbang sa conversion.

Paano Napapabilis ang Pagpapalit ng Skin Cells?

Pumapasok ang retinoic acid sa loob ng skin cell at dumidikit sa retinoic acid receptor (RAR), isang protina na nasa loob ng cell nucleus. Parang switch ang receptor na ito, kaya pag dumikit ang retinoic acid dito, nagbubukas ang mga gene na may kinalaman sa cell division.

Bunga nito, mas mabilis na nabubuo ang bagong skin cells sa basal layer, ang pinakababang layer ng balat, at mas mabilis din natatanggal ang mga lumang dead skin cells sa ibabaw. Isipin na lang na parang pinabilis mo ang takbo ng conveyor belt. Kapag mabilis tumakbo ang belt, mas mabilis ding naaalis ang mga lumang parte at mas mabilis na napapalitan ng bago. Halos isang buwan ang tinatagal ng normal na skin cell turnover, pero kapag naglagay ka ng retinoid, kapansin-pansing bumibilis ang bilis na ito.

Dahil dito, mas mabilis na napapalitan ang mga lumang cells na may naipong pigmentation, pati na rin ang mga natigang dead skin na nagsasara sa pores. Ito rin ang dahilan kung bakit ginagamit ang retinoid para sa pigsa. Nagsisimula ang breakout kapag natatakpan ang bunganga ng pore ng dead skin at nakukulong ang sebum, kaya kapag bumilis ang turnover, bumababa rin ang bilis ng pagbara ng pores.

Paano Nagdaragdag ng Collagen ang Retinoid?

Ang epekto nito sa kulubot ay hindi galing sa cell turnover, kundi sa ibang paraan. Dalawang bagay ang sabay na ginagawa ng retinoic acid sa dermis, ang mas malalim na layer ng balat.

Una, pinipigilan nitong mabuo ang MMP, isang enzyme na parang gunting na pumuputol-putol ng collagen. Kapag nabilad sa araw o tumatanda na tayo, mas aktibo ang gunting na ito at mas maraming collagen ang naiputol. Binabawasan ng retinoic acid ang produksyon mismo ng gunting na ito, kaya hindi masyadong nasisira ang collagen. Halimbawa, sa balat na matagal nang bilad sa araw, mas aktibo ang gunting kaya patuloy na naiputol ang collagen, pero kapag regular na naglalagay ng retinoid, humihina ang aktibidad ng gunting hanggang sa mas mabilis nang mabuo ang collagen kaysa masira ito.

Pangalawa, direktang pinapasigla nito ang fibroblast, ang cell sa dermis na gumagawa ng collagen, para gumawa ng mas maraming bagong collagen, ang protina na parang haligi na sumusuporta sa balat. Habang binabawasan ang gunting at sabay na tinatayo ang mas maraming haligi, kumakapal ang dermis at humihina ang fine lines sa loob ng 12 hanggang 24 na linggo mula nang simulan ang paggamit.

Bakit Sumasama ang Balat sa Unang Paggamit?

Ito ang pinakakaraniwang dahilan kung bakit sumusuko ang mga tao sa retinoid. Ang sanhi nito ay direktang konektado sa cell turnover na naipaliwanag na kanina.

Kapag biglang bumilis ang turnover, mas mabilis munang naaalis ang stratum corneum (ang outer layer na proteksyon laban sa iritasyon at nagpipigil sa pagkawala ng moisture) kaysa sa bilis ng pagpapalit nito ng bago. Habang manipis pansamantala ang proteksyong ito, mas madaling lumalabas ang moisture at mas madaling pumapasok ang mga irritant. Kaya sabay-sabay lumalabas ang pamumula, pangangati, at puting flakes, at karaniwan itong tinatawag na retinoid adjustment period o purging period. Parang pag-renovate ng bahay kung saan tinanggal muna ang lumang wallpaper bago ilagay ang bago. Sa maikling panahon habang wala pang bagong wallpaper, hubad ang dingding. Ganito rin sa balat, sa panahong ito, wala munang proteksyon at parang hubad ang kutis.

May kaunting kaibahan naman sa mga bahaging madalas magkapigsa. Ang mga microcomedone, ang maliliit na buto ng pigsa na hindi pa nakikita pero nabubuo na sa ilalim ng balat, ay biglang isinasama at itinutulak paakyat sa ibabaw dahil sa pagbilis ng turnover. Dahil talagang lalabas naman ito balang araw, mas mauna lang ang lahat sabay-sabay, kaya sinasabing hindi ito tunay na paglala kundi bahagi lang ng proseso na dadaanan.

Gaano Katagal Bago Tumahimik ang Balat?

Karaniwang 2 hanggang 4 na linggo ang aabutin bago mapunan ulit ng balat ang stratum corneum ayon sa bagong bilis ng turnover. Pagkalampas ng panahong ito, sumasabay na ang ibabaw ng balat sa bagong bilis, kaya humuhupa ang iritasyon habang nananatili naman ang epekto sa cell turnover at collagen production. Kailangan talaga ng ganitong tagal para makabuo at makapanatili ng isang layer ng stratum corneum, kaya kahit anong pagmamadali, hindi mapapabilis ang panahong ito.

Ang problema, madalas na huminto ang mga tao bago pa matapos ang adjustment period na ito. Kaya sa halip na simulan agad nang malakas, kailangan ng unti-unting paraan na binabawasan ang iritasyon habang patuloy na sinusulong.

Paano Unti-Unting Masasanay ang Balat Nang Walang Sobrang Iritasyon?

Ang mga paraang ito ay nagsasama-sama sa iisang prinsipyo lamang, ang paghahanay ng bilis ng pagkatanggal ng stratum corneum sa bilis ng pagpapalit nito ng bago.

• Simulan sa mababang concentration. Kung high concentration agad ang gagamitin, mas mabilis matatanggal ang stratum corneum kaysa sa kakayahan ng balat na palitan ito, kaya madalas na nabibigo ang buong proseso ng pag-adjust.
• Sa halip na araw-araw, mas makakatulong kung mag-a-apply ka tuwing 2 hanggang 3 araw, para bigyan ng oras ang balat na masanay. Kailangang unti-unti lang tumaas ang bilis ng cell turnover, hindi bigla, para masabayan ito ng stratum corneum.
• Ang paglalagay ng moisturizer muna bago ilapat ang retinoid, na tinatawag na buffering, ay nagpapabagal sa pagsipsip nito. Pumipigil ang layer ng moisturizer na parang proteksyon para hindi agad tumagos nang malalim ang retinoic acid, kaya mas mababawasan ang iritasyon.
• Mahalagang gamitin lang ito sa gabi at sabayan ng sunscreen kung araw. Mas sensitibo sa araw ang stratum corneum na pinanipisan ng retinoid, kaya madaling humantong sa iritasyon at hyperpigmentation ang pagkakalantad sa araw.

Kapag sabay na sinunod ang apat na ito, sinasabing mababawasan ang iritasyon habang natatamo pa rin ang orihinal na layunin nito, ang cell turnover at collagen production. Sa unang 2 linggo, tanggapin na natural na proseso ang kaunting pamumula o pag-peel, at sa halip na sapilitang gamitin araw-araw, mas mabilis pa ngang makakarating sa target na concentration at dalas ang mas mahinahong pag-adjust sa mahabang panahon.

Kapag tataas na ang concentration, huwag din biglaang lumundag nang malaki. Mas ligtas na masanay muna nang walang iritasyon sa kasalukuyang concentration bago tumaas ng isang antas. Kailangang hindi biglaan ang pagbabago ng bilis ng cell turnover para masabayan ito ng stratum corneum sa bawat pagkakataon.

Puwede Bang Isabay sa Ibang Whitening at Exfoliating Ingredients?

Kapag inilapat sa parehong oras ang AHA o BHA (mga acidic ingredient na natutunaw ang dead skin) o benzoyl peroxide, na parehong may sariling iritasyon, kasabay ng retinoid, dobleng napapanipis ang stratum corneum at malaking tumataas ang iritasyon. Sa panahon ng adjustment period, mas ligtas na paghiwalayin ang oras ng paggamit ng mga ito o bawasan ang dalas. Halimbawa, kung ilalagay ang retinoid sa gabi at sasabayan pa ng high concentration na exfoliating toner sa umaga, dalawang beses napapanipis ang stratum corneum sa loob lang ng isang araw, kaya madaling magkasabay ang iritasyon.

Sa kabilang banda, ang mga ingredient tulad ng niacinamide na nagpapalakas ng skin barrier ay iniuulat na nakakatulong bawasan ang iritasyon kapag isinama sa retinoid. Kapag mas matibay ang barrier, mas mababa ang pagkawala ng moisture at pagpasok ng irritant kahit manipis ang stratum corneum. Pagkatapos ng adjustment period, kapag matatag na ang balat, unti-unti ring lumalawak ang saklaw ng ibang active ingredients na puwedeng isama.

Sa tag-init, kung saan mas malakas ang sikat ng araw, mas lumalala ang iritasyon ng retinoid kaysa karaniwan, kaya makakatulong ang pansamantalang pagbaba ng concentration o dalas depende sa season. Sa pagbubuntis o pagpapasuso, iniuulat na mas ligtas na iwasan muna ang prescription retinoid tulad ng tretinoin at kumonsulta sa doktor.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).