Retinol Adjustment Period: Bakit Nagugulo ang Balat sa Unang Gamit?

Malamang nakita mo na ang retinol sa listahan ng ingredients ng mga skincare product. Nandiyan ito sa anti-aging cream, nandiyan din ito sa acne treatment. Medyo kakaiba isipin na iisang ingredient lang pala ang ginagamit para sa dalawang magkaibang problema.

Pero pagdating sa aktwal na paggamit, madalas talaga na sa unang tatlo hanggang pitong araw, mas namumula at namamantsa pa ang balat, may white peeling pa. Bakit ba parang lumalala muna bago gumaling, at ano talaga ang nangyayari sa loob ng balat sa panahong ito, dahan-dahan nating aayusin.

Ano ang ginagawa ng retinol sa balat?

Ang tawag sa buong pamilya ng vitamin A ingredients ay retinoid, at kabilang dito ang retinol. Retinol, retinal (retinaldehyde), at tretinoin (retinoic acid) ay lahat kasama sa grupong ito, pero para talaga umepekto ang mga ito sa balat, kailangan muna silang magbago sa huling anyo na tinatawag na retinoic acid.

Dalawang hakbang ang kailangan ng retinol bago maging retinoic acid sa loob ng cells, isang hakbang lang ang retinal, at ang tretinoin naman ay nasa huling anyo na agad. Mas kaunti ang hakbang, mas mabilis at mas malakas ang epekto, pero mas malakas din ang iritasyon na dala nito. Kaya nga ang tretinoin ay prescription na lang, samantalang ang retinol ay mas mahinang ingredient na pwedeng ibenta over-the-counter. Halimbawa, kapag ginamit araw-araw ang tretinoin mula sa simula pa lang, mas malakas talaga ang iritasyon kumpara sa mas mahinang retinol, at ito ay dahil sa pagkakaibang ito sa dami ng hakbang bago ito magbago.

Bakit bumibilis ang pagpapalit ng cells?

Pumapasok ang retinoic acid sa loob ng skin cells at dumidikit sa protina na tinatawag na retinoic acid receptor (RAR), na matatagpuan sa nucleus ng cell. Katulad ito ng switch sa loob ng cell, na kapag nadikitan ng retinoic acid, nagbubukas ang mga genes na responsable sa cell division.

Resulta nito, mas mabilis na nagbubuo ang bagong cells sa pinakababang layer ng balat na tinatawag na basal layer, at mas mabilis din nahuhulog ang matandang mga dead skin cells sa ibabaw. Isipin na lang na parang pinabilis ang bilis ng conveyor belt. Kapag mas mabilis ang takbo ng belt, mas mabilis din natatanggal ang lumang parte at mas mabilis na napapalitan ito ng bago. Karaniwan, umaabot pa ng halos isang buwan ang normal na skin turnover, pero kapag naglagay ka ng retinoid, kitang-kita ang pagbilis nito.

Dahil sa prosesong ito, mas mabilis napapalitan ang mga tumandang cells na may nakaipong pigmentation, pati na rin ang mga tumigas na dead skin na nagbabara sa pores. Dito rin nakabatay kung bakit ginagamit ang retinoid para sa pigsa. Nagsisimula ang pigsa kapag natakpan ng dead skin ang bukana ng pores at napipigilan doon ang sebum, kaya kapag mas mabilis ang turnover, bumababa rin ang bilis ng pagbara ng pores.

Paano tumataas ang collagen?

Ibang landas naman ang pinanggagalingan ng epekto sa pagbawas ng kunot, hindi ito kaugnay sa cell turnover. Dalawang bagay ang sabay-sabay na ginagawa ng retinoic acid sa dermis, ang mas malalim na layer ng balat.

Una, pinipigilan nito ang paggawa ng MMP, isang uri ng enzyme na gumugupit ng collagen, tawagin na lang natin itong "gunting ng collagen". Kapag naaraw o kapag tumatanda na tayo, mas aktibo ang mga gunting na ito at mas marami ang collagen na nagagupit. Binabawasan ng retinoic acid ang produksyon ng mismong gunting, kaya mas kaunti ang collagen na nasisira. Halimbawa, mas malakas ang aktibidad ng gunting sa balat na matagal nang nabibilad sa araw, kaya patuloy na nagugupit ang collagen doon, pero kapag regular na naglalagay ng retinoid, humihina ang aktibidad ng mga guntíng ito, kaya nauuna na ang bilis ng pagbuo ng collagen kumpara sa bilis ng pagkasira nito.

Pangalawa, direktang pinapagana ng retinoic acid ang fibroblast, ang cell sa dermis na gumagawa ng collagen, para mas madami itong gawing bagong collagen (isipin na lang na parang mga poste na sumusuporta sa balat). Kapag binawasan ang gunting at sabay-sabay ding dinagdagan ang mga poste, sa loob ng 12 hanggang 24 na linggo mula sa unang paggamit, unti-unting kumakapal ang dermis at humihina ang fine lines.

Bakit namumula ang balat sa simula?

Ito ang pinakakaraniwang dahilan kung bakit sumusuko ang mga tao sa paggamit ng retinoid. Ang sanhi nito ay direktang kaugnay ng mabilis na cell turnover na naunang naipaliwanag.

Kapag biglang bumilis ang skin turnover, mas mabilis natatanggal ang stratum corneum, ang pinakalabas na layer ng balat na nagsisilbing proteksyon laban sa iritant at nagpipigil sa pagkawala ng moisture, kaysa sa bilis ng muling pagbuo nito. Dahil pansamantalang manipis ang proteksyon na ito, mas mabilis mawala ang moisture, at mas madaling makapasok ang mga irritant sa balat. Kaya sabay-sabay lumalabas ang pamumula, sting, at white peeling, at karaniwan tinatawag itong "retinization" o proseso ng pag-adjust sa retinoid. Isipin na lang na katulad ito ng pag-renovate ng bahay, kung saan tatanggalin muna ang lumang wallpaper bago ilagay ang bago. Sa maikling panahon kung saan tanggal na ang lumang wallpaper pero wala pang bagong wallpaper, hubad na ang pader. Ganito rin ang nangyayari sa balat, panandaliang nawawalan ito ng proteksyon habang naka-hubad ang balat.

Sa mga bahaging may pigsa naman, may ibang phenomenon din na tumatabi. Ang mga microscopic na pigsa na binubuo pa lang sa loob ng balat na hindi pa nakikita sa mata, tinatawag na microcomedone, ay biglang isinusulpot lahat sa ibabaw dahil sa pagbilis ng turnover. Dahil ito ay mga bagay na talaga namang lalabas kahit paano, natuloy lang pero mas naunahan ang timing, kaya sa katunayan hindi ito paglala kundi isang panandaliang proseso na dumadaan, ayon sa alam natin.

Gaano katagal ang adjustment period?

Karaniwang dalawa hanggang apat na linggo ang kailangan bago mapunan ulit ng balat ang stratum corneum nito para bagay sa bagong bilis ng turnover. Pagkatapos ng panahong ito, naaadjust na ang ibabaw ng balat sa bagong bilis, kaya humuhupa ang mga iritasyon, samantalang patuloy naman ang epekto ng cell turnover at collagen production. Dahil kailangan talaga ng panahon para muling mabuo at maayos ang isang layer ng stratum corneum, hindi mapapabilis ang panahong ito kahit gaano pa kabilis ang gusto mong resulta.

Ang problema, marami ang tumitigil sa paggamit bago pa matapos ang panahon ng pag-adjust na ito. Kaya sa halip na diretsang lumakas ang gamit mula sa simula, mas mainam ang unti-unting pagsisimula habang binabawasan ang iritasyon.

Paano babawasan ang iritasyon?

Ang lahat ng paraang ito ay pinagbabatayan ng iisang prinsipyo lang, ang bilis ng pagkatanggal ng stratum corneum ay dapat kasing bilis lang din ng pagpuno nito uli.

• Mas mainam magsimula sa mababang concentration. Kapag mataas ang concentration na ginamit mula pa lang sa simula, mas malaki ang gap sa bilis ng pagkatanggal ng stratum corneum kumpara sa bilis ng regeneration, kaya madalas hindi nagtatagumpay ang pag-adjust.
• Sa halip na araw-araw, gumamit tuwing ikalawa o ikatlong araw para bigyan ng oras ang balat na masanay. Kapag dahan-dahan umaakyat ang bilis ng cell turnover, mas nakakasabay ang stratum corneum sa bilis nito.
• Ang paggamit ng buffering, kung saan naglalagay muna ng moisturizer bago i-apply ang retinoid, ay nagpapabagal sa pagsipsip. Ang layer ng moisturizer, na parang proteksyon, ay pumipigil sa retinoic acid na tumagos ng masyadong malalim agad, kaya mas mababa ang iritasyon.
• Mahalagang gamitin ito sa gabi lang at sabay gumamit ng sunscreen sa araw. Dahil ang stratum corneum ay lumiliit sa pagkakapal dahil sa retinoid, mas sensitibo ito sa UV rays, kaya mas madaling humantong sa iritasyon at pigmentation ang UV exposure sa araw.

Kapag sabay-sabay sinunod ang apat na paraan na ito, alam natin na mababawasan ang iritasyon habang natatamasa pa rin ang tunay na benepisyo ng cell turnover at collagen production. Tanggapin na lang na normal na proseso ang bahagyang pamumula o peeling sa unang dalawang linggo, at sa halip na pilitin ang araw-araw na paggamit mula sa simula, mas mabilis mo pa ngang mararating ang target na concentration at frequency kung hindi mo ito ipipilit.

Sa pagtaas ng concentration, huwag din biglaang tumalon nang malaki, sa halip mag-adjust muna nang walang iritasyon sa kasalukuyang concentration bago dagdagan ito ng isang level lang paisa-isa. Dahil kailangan hindi biglaan ang pagbabago ng bilis ng cell turnover para masabayan ito palagi ng regeneration ng stratum corneum.

Anong mga sangkap ang puwedeng isabay at dapat iwasan?

Kapag ginamit sa parehong oras ang mga ingredients na may sariling iritasyon din, tulad ng AHA o BHA (mga acidic ingredients na nagtutunaw ng dead skin) at benzoyl peroxide, kasabay ng retinoid, doble ang pagnipis ng stratum corneum, kaya malaking posibilidad na dumoble rin ang iritasyon. Sa panahon ng pag-adjust, mas ligtas ihiwalay ang oras ng paggamit ng mga ingredients na ito o kaya bawasan ang frequency. Halimbawa, kapag gumamit ng retinoid sa gabi tapos idinagdag pa ng high-concentration exfoliating toner sa umaga, doblado ang panipis ng stratum corneum sa loob ng isang araw, kaya madaling magsanib ang iritasyon.

Sa kabilang banda, ang mga ingredients tulad ng niacinamide na tumitibay sa skin barrier ay ayon sa iniuulat na nakakatulong bawasan ang iritasyon kapag ginamit kasabay ng retinoid. Kapag mas matatag ang barrier, mas kaunti ang moisture loss at pagpasok ng irritant kahit manipis pa ang stratum corneum. Kapag natapos na ang panahon ng pag-adjust at kumalma na ang balat, natural na lumalawak din ang saklaw ng combinations sa ibang active ingredients.

Sa panahon ng tag-init kung saan matindi ang UV, mas lumalala ang iritasyon dala ng retinoid kaysa karaniwan, kaya nakakatulong ding i-adjust pansamantala ang concentration o frequency depende sa season. Para naman sa mga buntis o nagpapasuso, mas ligtas iwasan ang mga prescription retinoid tulad ng tretinoin at kumonsulta muna sa doktor, ayon sa alam natin.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).