Melasma at Female Hormones: Bakit Mas Dumidilim Kapag Buntis?

Karaniwang iniisip na ang melasma ay dulot lang ng sobrang init ng araw, pero ang totoo, mas madalas itong lumitaw sa kababaihan, at lalo pang lumalala kapag buntis o umiinom ng birth control pills. Hindi ito basta maipapaliwanag ng UV exposure lang. Kahit pareho ang haba ng oras na nakatambad sa araw, may mga taong madaling magkaroon ng melasma at may hindi.

Ang malaking dahilan ng pagkakaibang ito ay ang hormones. Ang estrogen at progesterone, mga female hormones na direktang kumikilos sa melanocyte (ang cell na gumagawa ng kulay ng balat), ang siyang nagpapasensitibo sa mga ito sa UV rays. Kaya mas tama sabihing ang melasma ay hindi lang problema sa araw, kundi resulta ng pagtatagpo ng signal ng hormones sa loob ng katawan at UV exposure sa labas.

Bakit mas maraming babae ang may melasma?

Karamihan sa mga may melasma ay babae, at mas mataas pa ang tsansang magkaroon nito kung nakaranas na ng pagbubuntis, umiinom ng birth control pills, o dumaan sa hormone therapy. Nangyayari rin ito sa lalaki, pero mas kaunti lang.

Hindi basta pagkakataon lang ito. Ang estrogen at progesterone ay may sariling receptor sa mga melanocyte, parang susian na akma lang sa kanila ang bubukas. Kapag nakadikit ang hormone sa receptor na ito, nagsisimula ang proseso ng paggawa ng pigment sa loob ng melanocyte. May receptor din naman ang lalaki, pero mas malaki at mas madalas ang pagbabago ng hormone level ng babae dahil sa ovulation cycle, pagbubuntis, at birth control pills, kaya mas malaki rin ang tsansang ma-activate ang switch na ito.

Paano gumagawa ng pigment ang hormones?

Magkaiba ang daan ng dalawang hormone kahit iisa lang ang patutunguhan. Ang estrogen ay direktang dumidikit sa estrogen receptor ng melanocyte at pinapataas ang aktibidad ng tyrosinase, ang enzyme na gumagawa ng melanin. Ang tyrosinase parang unang makina sa pabrika ng pigment, kaya kapag mabilis ang takbo nito, mas marami rin ang nagiging melanin.

Iba naman ang paraan ng progesterone. Kapag nadikit ito sa progesterone receptor, isa-isang ina-activate ang signaling molecule na CREB at ang gene switch na MITF sa loob ng cell. Ang MITF ay parang master switch na nagpapagana ng iba't ibang enzyme na kailangan sa paggawa ng melanin. Kaya kapag tumaas ang progesterone, hindi lang tyrosinase ang tumataas kundi pati na rin ang iba pang enzyme na kasama nito.

Bukod dito, pinapataas din ng estrogen ang VEGF, isang signal na nagpapagawa ng bagong daluyan ng dugo. Kaya kung titingnan mo nang malapitan ang balat na may melasma, hindi lang pigment ang lumalabas, kundi minsan may kasamang pamumula dahil sa dagdag na maliliit na blood vessel, na resulta rin ng parehong hormonal signal.

Paano nabubuo ang pregnancy mask?

Sa panahon ng pagbubuntis, mas mataas at mas matagal na nananatiling ganito ang antas ng estrogen at progesterone kumpara sa normal. Habang papalapit sa third trimester, aabot pa nga sa ilang beses na mas mataas ang dalawang hormone kumpara bago mabuntis.

Ang mahaba at matinding pagkakalantad na ito sa hormones ay tuloy-tuloy na nagpapasigla sa mga melanocyte. Kaya karaniwan nang lumalabas ang symmetrical na brown spots sa pisngi, noo, palibot ng ilong, at itaas ng labi, na tinatawag na pregnancy mask. Kapag nanganak na at bumalik ang hormones sa dati nitong level, madalas nawawala o kumukupas ang pigment, pero hindi rin bihira na may naiiwang bakas kahit matagal na.

May epekto rin ba ang birth control at hormone therapy?

Ang oral birth control pills ay nagbibigay din ng estrogen at progesterone sa katawan, kaya pareho ito ng epekto sa pagpapasigla ng melanocyte gaya ng pagbubuntis. May mga nagre-report na lumalabas o lumalala ang melasma sa loob ng ilang buwan pagkatapos simulan ang pag-inom.

Ang hormone replacement therapy na ginagamit ng mga menopausal na babae ay maaari ring magdulot o magpalala ng melasma sa parehong dahilan. Pero magkaiba ang sensitivity ng hormone receptor, tono ng balat, at UV exposure ng bawat tao, kaya iba-iba rin ang bigat ng melasma kahit pareho ang gamot na iniinom. Kaya hindi kailangang iwasan ang birth control pills o hormone therapy, mas praktikal na hakbang ang mas mahigpit na paggamit ng sunscreen kung alam mong madali kang magkaroon ng melasma.

Ano ang epekto ng UV sa melasma?

Ang UV exposure ay nagpapataas ng alpha-melanocyte-stimulating hormone sa balat. Isa rin itong signal na direktang nagpapasigla sa melanocyte, kaya parang idinagdag na pindot ang UV sa switch na binuksan na ng estrogen at progesterone.

Sa madaling salita, inihahanda muna ng hormones ang melanocyte para maging mas sensitibo, at ang UV rays naman ang siyang trigger na tumatapos sa proseso. Kapag nag-iisa lang ang isa sa dalawang ito, mahina ang reaksyon, pero kapag nagsanib sila, mas madaling lumitaw at lumala ang pigment. Kaya naman itinuturing na sunscreen ay kasingahalaga ng gamot para sa mga taong may melasma o predisposed dito.

Bakit bumabalik ang melasma kahit nagamot na?

Karaniwang nangyayari na kumukupas ang pigment matapos ang treatment pero lumalabas ulit ito pagkatapos ng ilang buwan. Mas madalas talagang bumalik ang melasma kumpara sa ibang uri ng pigmentation problem, at may kinalaman din dito ang hormones.

Kahit natanggal na ang melanin na nabuo mula sa treatment, madalas na nananatili pa rin ang sensitivity ng mismong cell, ibig sabihin, marami pa ring hormone receptor na naka-attach dito. Kaya kapag nagsanib muli ang ovulation cycle, pagbubuntis, birth control pills, o UV exposure, muling lumalabas ang pigment sa parehong lugar. Parang natanggal lang ang dahon sa itaas pero buhay pa rin ang ugat sa lupa, kaya kapag tama ang kondisyon, tutubo ulit ito.

Pag-aalaga at paggamot sa melasma

Kahit malaki ang papel ng hormones bilang sanhi nito, hindi ibig sabihin ay wala nang magagawa. Ang mga sumusunod na hakbang ay nakatulong ayon sa mga guideline.

• Araw-araw na paggamit ng sunscreen: Kapag nabawasan ang trigger na UV, nababawasan din ang tsansang ma-activate ang switch na binuksan ng hormones.
• Paggamit ng whitening ingredients tulad ng hydroquinone at azelaic acid: Direktang binabagalan ang aktibidad ng tyrosinase, kaya bumabagal ang paggawa ng bagong melanin.
• Pag-inom o paggamit ng tranexamic acid: Nakatutulong daw ito hindi lang sa pagbawas ng pigment kundi pati na rin sa pamumula na katangian ng melasma, dahil pinipigilan nito ang blood vessel signal at inflammation.
• Mas maigting na pangangalaga sa panahon ng hormonal exposure: Sa mga panahong tumataas ang hormones, gaya ng pagbubuntis, pag-inom ng birth control pills, o ovulation cycle, mas mahalaga ang mas maigting na paggamit ng sunscreen at mahinahong whitening care para mabawasan ang tsansang bumalik ito.

Ang laser ay isang option na dapat lapitan nang maingat. Sensitibo ang melasma sa inflammation, kaya kung mali ang paggamit ng malakas na laser, may posibilidad na lalo itong lumala. Kaya karaniwang inirerekomenda na subukan muna nang husto ang sunscreen at whitening ingredients, at kung kailangan pa, saka lang isasama nang maingat ang mahinang-kapangyarihan na laser. Karaniwang umaabot ng 4 hanggang 12 linggo bago makita ang resulta, at kinakailangan pa rin ang tuluy-tuloy na paggamit ng sunscreen para mapanatili ito.

Sa huli, ang pag-manage ng melasma ay hindi isang beses lang na treatment, kundi tuluy-tuloy na proseso habang may hormonal exposure. Madalas ding kusang kumukupas ang pigment matapos dumaan sa mga panahong malaki ang pagbabago ng hormones, tulad ng pagbubuntis, panganganak, at paggamit ng birth control pills, kaya mas ligtas na dahan-dahan munang subukan ang sunscreen at mahinahong pangangalaga kaysa agad na tumakbo sa malakas na treatment.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).