Freckles at Melasma: Pagkakaiba at Gamutan sa Laser

Kapag tumitingin tayo sa salamin, madalas makakita ng maliliit na brown spots sa paligid ng pisngi o ilong, at nalilito tayo kung freckles ba ito o melasma. Pareho kasing brown ang kulay, at pareho ring madalas lumalabas sa gitnang bahagi ng mukha. Minsan pa nga, magkasama ang dalawa sa iisang mukha, kaya talagang hindi madaling makilala ang isa sa isa sa pamamagitan lang ng mata.

Pero ibang-iba ang paraan ng pagtugon dito ng dermatology. May mga spot na direktang tinatapatan ng malakas na laser sa isang beses, at may mga spot naman na ginagamot nang mas mahina pero paulit-ulit, isang linggo ang pagitan, 5 hanggang 10 beses. May pagkakataon pa nga na kapag ginamit ang parehong malakas na laser sa maling uri ng spot, lalo pang lumalim ang kulay nito. Kung malalaman natin kung bakit magkasalungat ang paraan na ito, mas madali rin nating mahuhulaan kung alin sa dalawa ang nasa mukha natin.

Saan nabubuo ang freckles at ano ang sanhi?

Nakatira lang ang freckles sa pinakaibabaw na layer ng balat, ang epidermis, at mas partikular pa, sa pinakababang bahagi nito na tinatawag na basal layer. Isipin na lang ang epidermis bilang ang manipis na balat na direktang nakikita natin sa ibabaw. Doon sa basal layer, may maliliit na cell na tinatawag na melanocytes, na parang maliit na pabrika na gumagawa ng pigment.

Karaniwang lumalabas ang freckles sa mga taong genetically sensitive ang melanocytes nila sa UV rays. Kapag na-expose sa araw, sobrang tindi ng produksyon ng pigment ng mga melanocyte sa lugar na iyon, kaya lumalabas ang maliliit na brown spot, parang mga butil na nakatirik lang sa ibabaw na layer ng epidermis. Ang pinakamalaking katangian ng freckles ay mababaw ang lalim nito at nakatira lang ito sa iisang layer ng balat.

Bakit dumidilim ang melasma kahit sa maliit na stimulation?

Iba ang melasma dahil hindi gaanong malinaw kung gaano ito kalalim nakatira kumpara sa freckles, at karaniwang lumalabas ito bilang malawak na patchy discoloration sa halip na maliliit na tuldok. Naiuulat na madalas hindi lang sa epidermis makikita ang pigment nito, kundi umaabot pa hanggang sa mababaw na bahagi ng dermis, ang layer na nasa ilalim mismo ng epidermis kung saan dumadaan ang mga blood vessel at nerve.

Ang dahilan kung bakit sobrang sensitibo ang melasma ay dahil ang mismong melanocytes na gumagawa ng pigment nito ay madaling ma-trigger. Hindi lang UV ang nakapagtitigatig dito, kundi pati na rin ang init, friction, at kahit isang reaksyong inflammatory, ay nagdudulot para labis na tumugon ang melanocytes at gumawa pa ng mas maraming pigment. Kaya kapag binigyan ng malakas na stimulation ang balat na may melasma, ang stimulation mismo ang puwedeng maging trigger para lalo pang gumelap ang kulay nito.

Epekto ng hormone at araw sa melasma

Kilala nang madalas lumalabas o lumalalim ang melasma kasabay ng pagbubuntis, paggamit ng birth control pills, o pagbabago ng hormones bago at pagkatapos ng menopause. Malawak nang tinatanggap na ang dahilan dito ay ang estrogen at progesterone, mga female hormone na nagsisilbing signal para ma-stimulate ang melanocytes.

Malaking salik din ang UV exposure sa paglala ng melasma. Kapag na-expose sa UV, mas malakas ang signal na natatanggap ng melanocytes para gumawa ng pigment, at dahil sensitibo na ang mga melanocyte ng melasma, mas labis ang reaksyon nito kumpara sa freckles kahit pareho lang ang dami ng sikat na na-expose. Kaya naman binibigyang-diin na kasinghalaga ng gamutan ang sun protection kapag pinag-uusapan ang melasma.

Bakit magkaiba ang lakas ng laser?

Dahil mababaw lang at nakatirik sa iisang layer ang freckles, akma dito ang paraan na direktang tinatapatan ito at sinisira nang malakas sa isang beses. Karaniwang ginagamit dito ang Q-switched laser. Naghahatid ito ng malakas na energy sa loob ng napakaikling sandali, para ang pigment lang ang mabigla at masira agad. Dahil malinaw at mababaw ang target, kadalasan nakikita na ang magandang resulta sa loob lang ng 4 hanggang 8 linggo ang pagitan, 1 hanggang 3 sesyon.

Salungat naman ang lapit sa melasma. Kung gagamitin lang minsan ang malakas na laser, ang init nito mismo ang puwedeng mag-trigger sa sensitibong melanocytes at magdulot pa ng lalong paglalim ng kulay. Kaya kahit parehong klase ng laser, mas mababa ang energy na ginagamit dito, at inuulit ito nang isang linggo ang pagitan, 5 hanggang 10 beses, sa proseso na tinatawag na laser toning. Sa halip na sirain agad nang malakas sa isang beses, ang toning ay gumagamit ng mahinang stimulation na paulit-ulit ginagawa sa maraming sesyon, para unti-unting kumupas ang pigment nang hindi na-trigger ang melanocytes. Depende talaga sa lakas at sa gaano katagal kayang tiisin ng balat ang stimulation kung anong approach ang gagamitin.

Ano ang mangyayari kung malakas na laser ang gamitin sa melasma?

Ito ang pinakaiingatan kapag ginagamot ang melasma. Kung sobrang lakas ng laser na ginamit o sobrang dikit ang interval sa pagitan ng mga sesyon, ang stimulation mismo ay nagdudulot ng inflammation, at ang inflammation na ito naman ang nag-trigger uli sa melanocytes para gumawa ng mas maraming pigment, kaya nagiging vicious cycle. Tinatawag itong post-inflammatory hyperpigmentation, o sa madaling salita, defense mechanism ng balat na gumagawa ng mas maraming pigment habang gumagaling ito mula sa injury.

Kaya naman iminumungkahi na sa melasma, mas mabuting simulan sa mababang energy at unti-unting itaas habang inoobserbahan ang reaksyon ng balat, sa halip na agad itaas sa pinakamataas na level mula pa sa simula. Mahalaga rin daw na huwag paikliin masyado ang interval ng mga sesyon, at bigyan ang balat ng sapat na oras para gumaling, hindi bababa sa isang linggo ang pagitan. Sa kabilang banda, dahil hindi naman ganoon kasensitibo ang freckles sa stimulation, puwede itong lapitan nang mas aggressive nang walang labis na alala.

Alin ang mas madalas bumalik pagkatapos ng procedure?

Karaniwang nananatiling maayos ang mga lugar na naalis na sa freckles. Dahil nasa dating lokasyon pa rin ang mga melanocyte na sensitibo sa UV, puwedeng lumabas ng bago kung hindi protektado at patuloy na na-expose sa araw, pero bihira namang bumalik ang mismong spot na naalis na.

Iba naman ang melasma. Ang pangunahing dahilan ng pagbuo ng pigment nito, ibig sabihin ang sensitibong melanocytes, hormones, at UV exposure, ay nananatili pa rin, kaya ang naalis lang ay ang nakikitang pigment sa ibabaw. Kaya naman kahit matapos na ang procedure, kung napabayaan ang sun protection o may pagbabago sa hormones, madalas bumabalik ang pigment sa parehong lugar, ayon sa mga ulat. Lalo na't dumarating pa rin ang UV sa balat kahit maulap ang araw, kaya hindi sapat na alagaan lang ang balat kapag maaraw. Dahil dito, binibigyang-diin na sa melasma, hindi sapat ang isang procedure lang, kundi kailangan ang patuloy na sun protection at maintenance kasabay nito.

Paano malalaman kung freckles o melasma?

Narito ang ilang senyales na makakatulong para makilala ang dalawang pigment condition na ito:

• Kung maliliit tulad ng butil ang spots at malinaw ang gilid, mas malamang na freckles ito. Malinaw ang gilid nito dahil nakatirik lang ito sa iisang layer ng epidermis.
• Kung parang malawak na patchy discoloration ang spots at malabo ang gilid, posibleng melasma ito. Nagmumukhang gumagapang ang gilid nito dahil umaabot ang pigment mula sa epidermis hanggang sa mababaw na bahagi ng dermis.
• Kung lumalalim ang kulay tuwing tag-init at kumukupas naman tuwing tag-lamig, malamang na freckles ito na sensitibo sa UV. Agad kasing tumutugon ang produksyon ng pigment depende sa dami ng UV exposure.
• Kung lumabas o lumalim ito kasabay ng pagbubuntis o paggamit ng birth control pills, mas malamang na melasma ito. Dahil dito tumutugma ang panahon ng pagbabago ng hormones sa pag-stimulate sa melanocytes.

Siyempre, madalas mahirap makilala ito sa pamamagitan lang ng mata, at marami ring mukha na may parehong condition. Dahil iba ang nangyayari sa loob kahit magkamukha sa ibabaw, kung self-diagnosis lang ang basehan sa pagpili ng lakas ng laser, posibleng lumala pa ang pigment sa halip na gumaling. Kaya naman ang tamang diagnosis at ang angkop na lakas ng procedure ay dapat pa ring ipasya sa konsultasyon kasama ng isang dermatologist.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).