Suntikan Salmon PN: Prinsip, Jarak Rawatan dan Langkah Berjaga-jaga

Ramai pesakit bertanya tentang suntikan salmon semasa konsultasi di klinik dermatologi. Bila dengar namanya, ramai yang menyangka ia suntikan yang dibuat daripada salmon yang dikisar. Sebenarnya, bahan ini diekstrak daripada testis ikan salmon, iaitu serpihan DNA yang telah ditulenkan. Bahan ini dipanggil PN (Polynucleotide).

Ramai yang tertanya-tanya kenapa memasukkan PN ke dalam kulit dikatakan boleh merangsang regenerasi, dan apa sebenarnya yang berlaku di dalam kulit selepas itu. Ramai juga yang keliru antara PN dengan Rejuran. Sebenarnya Rejuran hanyalah salah satu jenama produk yang menggunakan kandungan PN ini, bukan nama bagi bahan itu sendiri. Jadi mari kita huraikan satu demi satu dari prinsip asasnya. Apabila anda faham laluan isyarat regenerasi ini dicetuskan dan bagaimana dermis pulih semula, anda akan lebih mudah memahami kenapa rawatan ini dikenali dengan nama sedemikian.

Bagaimana PN salmon dihasilkan?

PN ialah bahan yang dihasilkan daripada DNA yang diekstrak daripada testis ikan salmon atau ikan trout, kemudian dipotong halus dan ditulenkan. DNA itu sendiri boleh dibayangkan seperti benang panjang yang menyimpan cetak biru bagi setiap sel dalam badan kita. Benang ini tidak digunakan secara utuh, sebaliknya dipotong kepada serpihan pendek, kekotoran ditapis, dan ketulenannya dinaikkan sebelum dihasilkan sebagai suntikan.

DNA salmon digunakan kerana strukturnya sangat mirip dengan DNA manusia, namun boleh ditulenkan secara besar-besaran dengan selamat. Apabila serpihan PN ini masuk ke dalam badan, ia dikenali bukan sebagai penceroboh, tetapi sebagai struktur yang sudah biasa dikenali oleh sistem badan. Justeru, ia boleh menetap di dalam tisu tanpa reaksi penolakan yang besar, sekali gus mula menghantar isyarat kepada sel-sel di sekelilingnya.

Ibaratnya seperti bolt dan nat daripada jenama berbeza yang masih boleh sepadan kerana saiz standardnya hampir sama. Walaupun spesies berbeza, rangka asas DNA sebahagian besarnya serupa, jadi badan tidak menganggap serpihan ini sebagai objek asing lalu menolaknya. Ditambah pula dengan proses penulenan berperingkat yang menapis kekotoran, jadi rasa "asing" pada tisu turut berkurangan apabila ia menetap.

Bagaimana dermis bertindak balas terhadap PN?

Apabila PN masuk ke dalam dermis, badan menganggapnya sebagai satu isyarat kerosakan kecil. Ini hampir sama seperti bagaimana badan secara automatik menghidupkan suis pemulihan sebaik sahaja berlaku luka. Sel pertama yang bergerak dalam proses ini ialah makrofaj. Makrofaj ialah sel yang meronda dalam badan untuk membersihkan bahan asing dan serpihan sel yang tidak diperlukan.

Semasa makrofaj memecahkan serpihan PN, ia menghasilkan bahan bernama adenosin. Adenosin akan melekat pada reseptor khusus di permukaan sel, lalu menghantar arahan supaya sel itu mula bekerja untuk pemulihan. Apabila isyarat ini diaktifkan, makrofaj menukar sifatnya kepada mod pemulihan luka. Pada masa yang sama, ia turut menghantar isyarat kepada fibroblas dan sel-sel pembuluh darah di sekeliling supaya menghasilkan kolagen dan meningkatkan aliran darah. Apabila orang menyebut PN "merangsang isyarat regenerasi", inilah sebenarnya laluan khusus melalui makrofaj dan adenosin yang dimaksudkan.

Cuba bayangkan bila lutut anda tercalar sedikit. Kawasan luka itu akan bengkak dan kemerahan, kemudian dalam masa 3 hingga 7 hari, kulit baharu mula terbentuk kerana badan secara automatik menjalankan proses pembersihan dan pembinaan semula mengikut urutan. Tindak balas yang berlaku di kawasan suntikan PN juga hampir serupa dengan urutan ini, cuma bezanya, kulit tidak koyak seperti luka sebenar, ia hanya "diketuk" perlahan untuk menghidupkan suis pemulihan tersebut.

Urutan kolagen diisi semula

Dermis ialah lapisan yang menyokong kulit dari bawah. Apabila usia meningkat atau kulit sering terdedah kepada sinar UV dan keradangan berulang, protein bernama kolagen di lapisan ini akan berkurangan dan menjadi longgar. Kolagen berperanan seperti tiang penyokong yang mengekalkan ketegangan kulit, dan apabila tiang ini berkurangan, kulit menjadi lebih nipis dan kurang elastik.

Apabila isyarat regenerasi tadi diaktifkan, sel fibroblas menjadi lebih aktif. Fibroblas boleh dianggap seperti kilang yang sebenarnya menghasilkan kolagen. Bila sel ini dirangsang, ia menghasilkan lebih banyak serat kolagen baharu, dan pada masa yang sama, sel pembuluh darah juga dirangsang sehingga pembuluh darah halus di kawasan itu bertambah. Dengan pembuluh darah yang lebih banyak, bekalan oksigen dan nutrien menjadi lebih lancar, dan bahan yang diperlukan untuk pemulihan lebih mudah sampai ke tisu. Proses kolagen baharu terbentuk dan aliran darah bertambah baik ini dilaporkan berlangsung sepanjang 4 hingga 12 minggu selepas rawatan, dan secara beransur-ansur mengubah tekstur serta kekenyalan kulit.

Bayangkan spring di dalam tilam lama yang sudah kehilangan daya lentingnya, menyebabkan seluruh tilam itu tenggelam di bahagian tengah. Kolagen berperanan hampir sama seperti spring ini. Apabila usia meningkat, bilangan spring berkurangan dan daya lentingnya turut melemah. Proses kolagen baharu terbentuk boleh dianggap seperti memasukkan semula spring satu persatu ke dalam tilam yang sudah tenggelam itu. Justeru, perubahan tidak berlaku secara mendadak, sebaliknya bahagian yang tenggelam akan naik semula sedikit demi sedikit mengikut masa.

Adakah Rejuran dan suntikan salmon rawatan yang sama?

Rejuran sebenarnya adalah nama jenama bagi salah satu produk yang menggunakan kandungan PN. Jadi, Rejuran termasuk dalam kategori besar suntikan salmon, bukan rawatan berasingan yang berfungsi dengan prinsip yang berbeza sama sekali. Laluan isyarat regenerasi PN itu sendiri tetap mengikut proses makrofaj dan adenosin yang telah diterangkan sebelum ini, tidak kira jenama produknya.

Namun, panjang serpihan PN, kaedah penulenan, kepekatan, serta bahan pembawa yang disertakan boleh berbeza mengikut produk. Justeru, ada laporan pengguna yang menyebut perbezaan dari segi kelikatan semasa suntikan, cara ia tersebar, dan tempoh masa yang dirasakan sebelum pemulihan berlaku. Kajian klinikal perbandingan langsung yang cukup untuk menyimpulkan mana satu produk lebih unggul masih terhad, jadi kebanyakan klinik memilih salah satu daripada pelbagai produk PN mengikut kawasan rawatan dan tujuan pesakit.

Ini hampir sama seperti roti yang dibuat daripada tepung yang sama, tetapi tekstur akhirnya berbeza mengikut tempoh penapaian dan suhu bakaran setiap jenama. Walaupun bahan asasnya sama-sama PN, cara serpihan itu dipotong dan kepekatan yang digunakan boleh mengubah rasa semasa disuntik dan luas kawasan penyebarannya. Sebab itulah kebanyakan klinik lebih suka memilih produk yang sesuai mengikut kawasan, misalnya kawasan muka yang nipis dan sensitif berbanding kawasan belakang tangan yang relatif lebih tebal, berbanding menggunakan satu produk yang sama untuk semua kawasan.

Perbandingan dengan rawatan regenerasi lain

Selain PN, terdapat pelbagai rawatan lain yang turut menyasarkan regenerasi kulit. Ada persamaan dari segi prinsip, tetapi titik permulaannya berbeza.

• PDRN juga berasal daripada keluarga DNA salmon yang sama seperti PN, tetapi serpihannya dipotong lebih pendek, iaitu bentuk berat molekul rendah. PN mengekalkan rantai panjang berat molekul tinggi, manakala PDRN memecahkan rantai itu kepada serpihan yang lebih kecil. Perbezaan panjang serpihan ini dilaporkan turut mempengaruhi tempoh ia bertahan dalam badan dan cara ia menghantar isyarat.
• PRP pula mengasingkan platelet daripada darah pesakit sendiri, kemudian disuntik semula. Pendekatannya berbeza kerana ia membekalkan faktor pertumbuhan secara langsung, tetapi matlamatnya untuk merangsang penghasilan kolagen adalah hampir sama dengan PN.
• Skin booster berasaskan hyaluronic acid pula menambah volum dan kelembapan kulit melalui daya tarikan air, jadi mekanismenya sama sekali berbeza daripada laluan isyarat regenerasi melalui makrofaj.
• Mesoterapi memasukkan bahan nutrien seperti vitamin atau asid amino terus ke dalam dermis, jadi sifatnya lebih kepada membekalkan nutrien berbanding menghidupkan suis regenerasi seperti PN.

Kalau dilihat secara keseluruhan, PN mempunyai kedudukan tersendiri kerana ia merangsang isyarat regenerasi secara langsung, dan tidak jarang ia digabungkan bersama PRP atau skin booster. Kalau PN berperanan membangunkan makrofaj untuk menghidupkan suis pemulihan, PRP pula lebih kepada meletakkan bahan faktor pertumbuhan di kawasan yang suisnya sudah dihidupkan itu. Kerana kedua-duanya bertindak melalui laluan berbeza tetapi menuju matlamat yang sama, ada laporan pengguna yang menyebut tindak balas pemulihan terasa lebih ketara apabila kedua-dua rawatan digabungkan berbanding hanya menerima salah satu.

Berapa sesi dan berapa jarak antara sesi?

Penghasilan kolagen yang dirangsang oleh PN tidak selesai dalam satu sesi sahaja. Fibroblas mengambil masa lazimnya 4 hingga 6 minggu untuk menghasilkan kolagen baharu dan meletakkannya di kedudukan yang betul, jadi biasanya rawatan disyorkan sebanyak 3 hingga 4 sesi dengan jarak 2 hingga 4 minggu antara setiap sesi. Selepas sesi pertama, anda mungkin sudah rasa kulit sedikit lebih lembap, tetapi perubahan kolagen yang lebih ketara dilaporkan semakin nyata apabila bilangan sesi bertambah.

Selepas siri asas ini selesai, ramai yang menjalani satu sesi tambahan setiap 6 bulan hingga setahun untuk mengekalkan hasil. Memandangkan kolagen dermis akan berkurangan secara beransur-ansur mengikut masa, sukar untuk mengatakan hasil rawatan ini boleh kekal selama-lamanya tanpa sesi penyelenggaraan.

Ini hampir sama seperti memberi baja kepada pasu pokok. Kalau diberi sedikit demi sedikit secara berkala, ia lebih mudah diserap oleh akar berbanding memberi sekali gus dalam kuantiti besar. Fibroblas dikatakan bertindak balas lebih konsisten apabila dirangsang berulang kali dengan jarak masa yang sesuai, berbanding satu rangsangan besar sahaja. Itulah sebabnya rawatan ini dijalankan secara bersiri. Memendekkan jarak antara sesi tidak semestinya mempercepatkan pemulihan, sebaliknya yang lebih penting ialah memberi masa yang cukup kepada tisu untuk menghasilkan kolagen baharu.

Langkah berjaga-jaga sebelum dan selepas rawatan

PN memang bahan yang tinggi ketulenannya, namun ada beberapa perkara yang perlu diberi perhatian sebelum dan selepas rawatan.

• Sebelum rawatan, sebaiknya semak dahulu sejarah alahan anda bersama doktor yang merawat. Memandangkan bahan asasnya berasal daripada ikan, sesiapa yang sensitif terhadap bahan tertentu digalakkan membincangkannya lebih awal untuk keselamatan.
• Sejurus selepas rawatan, bengkak atau lebam pada kawasan suntikan boleh kekal selama 2 hingga 5 hari. Ini merupakan tindak balas semula jadi kerana pembuluh darah halus dirangsang semasa proses suntikan menggunakan jarum.
• Dalam tempoh 3 hingga 7 hari selepas rawatan, elakkan pendedahan kepada sinar UV yang kuat. Kulit yang sedang pulih lebih sensitif berbanding biasa, jadi mengurangkan rangsangan luaran boleh membantu proses pemulihan.
• Sebaik sahaja selesai disuntik, elakkan menggosok atau mengurut kawasan rawatan dengan kuat. PN yang baru dimasukkan belum lagi menetap sepenuhnya dalam tisu, jadi tekanan atau geseran boleh menyebabkannya beralih daripada kedudukan yang dikehendaki.

Secara keseluruhan, rawatan siri PN dikenali sebagai rawatan regenerasi yang boleh dicuba tanpa beban yang terlalu besar. Namun, dengan memahami prinsip dan bilangan sesi terlebih dahulu sebelum berbincang dengan doktor, anda boleh menetapkan jangkaan yang lebih realistik.

References

Korean Dermatological Association, Ministry of Food and Drug Safety (MFDS), American Academy of Dermatology (AAD), and U.S. Food and Drug Administration (FDA).