Sebab Jerawat Belakang Sukar Sembuh Berbanding Muka, Cara Kenal Pasti Jangkitan Kulat dan Rawatan Lengkap

Jerawat yang tiba-tiba muncul di belakang atau bahu, kawasan yang susah dilihat sendiri di cermin, memang membimbangkan. Ramai yang berjaya mengawal jerawat muka dengan ubat sapuan, tetapi jerawat belakang tetap berterusan lama. Sebenarnya keadaan kulit di belakang dan dada agak berbeza daripada muka, jadi walaupun menggunakan ubat yang sama, tindak balasnya boleh berlainan. Selain itu, ruam berbintil di belakang bukan selalunya jerawat, ia mungkin disebabkan jangkitan kulat, jadi langkah pertama ialah mengenal pasti punca dengan tepat. Nasib baik, pilihan rawatan untuk jerawat belakang cukup luas, dari pencuci dan salap sapuan hingga ubat oral dan rawatan klinik. Selagi puncanya dikenal pasti dengan betul dan dirawat secara konsisten, jerawat belakang boleh sembuh bersih tanpa parut.

Kenapa jerawat belakang lebih sukar sembuh berbanding muka?

Jerawat belakang adalah keadaan biasa. Kira-kira separuh daripada mereka yang mempunyai jerawat muka turut mengalami jerawat di belakang atau dada, dan ia sedikit lebih kerap pada lelaki. Namun walaupun sama-sama jerawat, kawasan belakang lebih sukar dirawat berbanding muka.

Sebab utamanya terletak pada perbezaan struktur kulit itu sendiri. Lapisan tanduk yang melindungi permukaan kulit belakang lebih tebal berbanding muka. Seperti graf di atas, muka mempunyai kira-kira 9 lapisan manakala belakang mempunyai kira-kira 13 lapisan, jadi ubat sapuan mengambil masa lebih lama untuk meresap sehingga ke liang rambut di dalam. Ini bermakna ketekunan lebih diperlukan.

Ditambah pula dengan faktor gaya hidup harian. Kawasan belakang sentiasa ditekan dan digeser oleh pakaian, jadi geseran tinggi, peluh mudah bertakung dan pengudaraan kurang baik menyebabkan liang rambut mudah tersumbat. Itulah sebabnya jerawat sering tertumpu di tempat yang ditekan oleh tali beg atau pakaian sukan. Selain itu, kawasan ini juga sukar dicapai oleh tangan sendiri, jadi ubat sukar disapu secara sekata.

Lesi juga cenderung lebih dalam dan merebak lebih luas. Oleh itu, jerawat belakang mempunyai risiko meninggalkan parut yang lebih tinggi berbanding muka. Kira-kira 1 daripada 10 orang akan mengalami parut, terutamanya parut jenis timbul. Sebaliknya, ini bermakna memulakan rawatan yang tepat sejak awal mengikut punca adalah cara terbaik untuk mengelakkan parut.

Sangka jerawat, rupanya jangkitan kulat?

Ciri	Jerawat	Folikulitis Kulat
Gatal	Biasanya tiada	Gatal
Bentuk lesi	Saiz berbeza-beza	Saiz hampir sama
Komedo hitam	Ada	Tiada
Kawasan biasa	Muka, belakang, dada	Belakang, bahu, dada
Ubat berkesan	Ubat jerawat	Antifungal

Jika ruam di belakang tidak sembuh walaupun sudah menggunakan pelbagai ubat jerawat, ia mungkin bukan jerawat sebenar. Folikulitis Malassezia, iaitu jangkitan kulat, adalah punca yang biasa. Malassezia sebenarnya adalah kulat biasa, atau lebih tepat sejenis yis, yang sememangnya wujud pada kulit kita. Apabila kulat ini gemarkan peluh dan minyak lalu membiak berlebihan di dalam liang rambut, ruam berbintil pun timbul.

Ada cara mudah untuk membezakannya. Seperti jadual di atas, folikulitis kulat menghasilkan ruam kecil bersaiz hampir sama yang muncul serentak dalam jumlah banyak, dan yang paling ketara ialah rasa gatal. Komedo tersumbat seperti pada jerawat biasa jarang kelihatan. Ciri lain ialah ia sering bertambah teruk selepas berpeluh banyak, pada hari lembap, atau selepas mengambil antibiotik untuk tempoh lama.

Perbezaan paling penting ialah jenis ubat yang berkesan berbeza sama sekali. Antibiotik yang biasa digunakan untuk jerawat tidak memberi kesan terhadap kulat. Malah, antibiotik boleh mengurangkan bakteria pada kulit dan secara tidak langsung memberi ruang untuk kulat membiak. Folikulitis Malassezia dirawat dengan antifungal, iaitu ubat yang menyasarkan kulat. Syampu atau krim yang mengandungi ketoconazole adalah asas rawatan, dengan cara menyapu syampu sehingga berbuih di belakang, membiarkannya beberapa minit, kemudian dibilas. Jika ia merebak luas atau sukar dikawal, antifungal oral seperti itraconazole mungkin digunakan untuk tempoh singkat.

Jadi jika jerawat belakang anda sangat gatal, saiznya hampir sekata, dan tidak bertindak balas terhadap ubat jerawat biasa, elok disemak sama ada ia sebenarnya jangkitan kulat. Di klinik, ini boleh dikenal pasti dengan mudah melalui kikisan kulit yang diperiksa bawah mikroskop atau lampu Wood. Selagi punca dikenal pasti dengan tepat, pemulihan biasanya lebih pantas.

Apa yang perlu dimulakan di rumah?

Jika ia memang jerawat sebenar, langkah pertama ialah ubat sapuan di rumah. Yang paling utama ialah pencuci benzoyl peroxide. Bahan ini mengurangkan bakteria yang memburukkan jerawat, dan dalam satu kajian, bakteria berkurang sehingga hampir 90% selepas 8 minggu, sementara lesi jerawat pula berkurang sebanyak 65 hingga 68% seperti graf di atas. Bentuk pencuci yang dibilas lebih senang digunakan pada kawasan belakang yang luas. Namun, hasil lebih baik diperoleh jika pencuci dibiarkan berbuih di belakang selama kira-kira 1 minit sebelum dibilas.

Menambah retinoid sapuan seperti adapalene turut memberikan kesan yang lebih kuat. Adapalene bertindak melegakan liang rambut yang tersumbat, iaitu punca asal jerawat itu sendiri. Dalam kajian yang menggunakannya bersama benzoyl peroxide secara konsisten selama setahun, jumlah keseluruhan jerawat berkurang sekitar 71%. Gabungan menyapu kedua-dua ubat ini secara nipis pada waktu malam sering disyorkan.

Jika masalah utama ialah kulit kasar dan liang rambut tersumbat, salicylic acid juga pilihan yang baik. Salicylic acid ialah bahan yang larut dalam minyak, jadi berbeza daripada bahan pengelupas lain yang larut dalam air, ia mampu meresap ke dalam liang rambut yang tersumbat sebum dan melegakan sumbatan tersebut. Ia tersedia dalam bentuk sabun mandi atau semburan yang senang digunakan pada belakang.

Kerana kawasan ini luas dan sukar dicapai tangan, cara menyapu ubat juga penting. Selepas mandi untuk membersihkan peluh dan minyak, gunakan alat bertangkai panjang atau produk semburan supaya ubat dapat disapu secara sekata.

Perlukah ubat oral jika kes teruk?

Jika terdapat nodul atau kista yang dalam dan keras, dan ubat sapuan sahaja tidak mencukupi untuk mengawal jerawat belakang, ubat oral isotretinoin boleh dipertimbangkan. Ubat ini berasal daripada vitamin A dan bertindak mengecilkan kelenjar sebum, punca utama jerawat, sekali gus mengurangkan penghasilan sebum secara ketara. Yang membezakannya daripada ubat sapuan ialah ia mengawal jerawat di seluruh badan, bukan sahaja muka tetapi juga belakang dan dada.

Keberkesanannya agak tinggi. Banyak kajian melaporkan kadar kulit menjadi hampir bersih sepenuhnya yang tinggi. Namun, jerawat pada badan seperti belakang dan dada cenderung berulang sedikit lebih kerap berbanding muka. Oleh itu, bagi kes jerawat badan yang teruk, terutamanya pada lelaki muda, pendekatan mencapai dos kumulatif yang mencukupi disyorkan.

Terdapat prinsip berkaitan dos. Biasanya diambil pada dos 0.5 hingga 1mg sehari bagi setiap kg berat badan, dengan sasaran jumlah dos kumulatif keseluruhan tempoh rawatan mencapai 120 hingga 150mg bagi setiap kg berat badan. Semakin dekat sasaran ini dicapai, semakin kurang dilaporkan berulang selepas itu. Meneruskan ubat selama kira-kira 2 bulan lagi selepas kulit bersih turut membantu mengelakkan kekambuhan.

Kerana ia ubat yang kuat, pemantauan diperlukan. Bibir dan kulit kering adalah kesan sampingan yang biasa, dan yang paling penting, ubat ini sama sekali tidak boleh diambil semasa hamil. Oleh itu, rawatan ini dijalankan bersama doktor dengan langkah keselamatan seperti ujian darah berkala dan pencegahan kehamilan.

Rawatan apa yang boleh diperoleh di klinik?

Rawatan klinik membantu melengkapkan penjagaan yang dilakukan di rumah. Salah satu yang popular ialah peeling salicylic acid. Rawatan ini melarutkan liang rambut tersumbat dan sel kulit mati, dan dalam kajian yang menggunakan kepekatan 30% secara berulang, komedo tersumbat berkurang sehingga hampir 88%. Ada juga laporan bahawa peeling gabungan yang menambah mandelic acid berjaya membersihkan komedo sehingga sekitar 90%.

Peeling mempunyai satu kelebihan yang amat disukai untuk jerawat belakang. Ia turut membersihkan kesan hitam bekas jerawat serta sel kulit mati yang lama sekali gus. Kawasan belakang cenderung mengekalkan kesan pigmentasi lebih lama berbanding muka, jadi ini amat membantu bagi mereka yang bimbang tentang kesan tersebut.

Rawatan menggunakan laser atau cahaya juga merupakan pilihan lain. Kaedah ini bertindak pada kelenjar sebum dan bakteria penyebab jerawat untuk melegakan keradangan, dan sering digunakan bersama ubat sapuan atau peeling. Namun, kajian khusus mengenai jerawat belakang masih belum sebanyak jerawat muka, jadi ia lebih kerap digunakan secara gabungan mengikut keadaan kulit.

Kebanyakan rawatan menunjukkan hasil yang lebih baik apabila dilakukan secara berperingkat, bukan hanya sekali sahaja. Jika parut atau kesan pigmentasi sudah terbentuk, rawatan tambahan yang khusus untuk itu turut boleh disertakan. Rawatan yang paling sesuai bergantung kepada jenis dan kedalaman jerawat, jadi eloknya ditentukan melalui konsultasi dengan doktor.

Bagaimana cara menjaga jerawat belakang dengan baik?

Jerawat belakang adalah masalah biasa yang boleh bertambah baik dengan pendekatan yang betul mengikut punca. Jika ruam bersaiz hampir sekata dan sangat gatal, semak dahulu sama ada ia jangkitan kulat, manakala bagi jerawat biasa, mulakan dengan konsisten menggunakan pencuci benzoyl peroxide dan retinoid sapuan. Jika terdapat nodul yang dalam atau anda bimbang tentang parut, ubat oral dan rawatan klinik boleh dibincangkan bersama.

Tabiat harian juga memainkan peranan besar. Mandi secepat mungkin selepas berpeluh, dan elakkan memakai pakaian sukan yang basah untuk tempoh lama. Pakaian kapas longgar yang berpengudaraan baik membantu mengurangkan geseran dan peluh. Menggosok kawasan belakang dengan kuat semasa mandi sebenarnya boleh menyebabkan iritasi, jadi lebih baik dibersihkan secara lembut.

Yang paling penting ialah jangan tergesa-gesa. Kerana lapisan tanduk di belakang lebih tebal dan ubat sukar mencapai kawasan dalam, perubahan biasanya baru kelihatan selepas 8 hingga 12 minggu. Hasil sebenar akan terserlah apabila rawatan diteruskan secara konsisten melebihi dua hingga tiga bulan.

Bagi jerawat belakang, mengenal pasti punca adalah keutamaan pertama, diikuti dengan ketekunan. Semakin awal rawatan dimulakan sebelum parut terbentuk, semakin baik hasilnya, jadi jika masalah ini berterusan lama, adalah lebih baik mendapatkan konsultasi doktor untuk menentukan arah rawatan berbanding berusaha sendiri.