Білектің салбырауына рәсім: ультрадыбыс пен радиожиілік әсері қанша уақытқа жетеді?

Қол бұлғаған сайын білектің ішкі жағындағы ет бөлек қалтырап тұрғандай сезілуі, көбіміздің бір кездері байқаған жайымыз. Алдымен май басты ма деп ойлап диета жасап көреміз, бірақ салмақ түссе де салбырау көбіне жойылмай қалады. Сондықтан білек салбырауын тек май мәселесі деп қана қарау шындықтың жартысын ғана айтады.

Іс жүзінде бұл тері, май және бұлшықет деген үш қабаттың бірге жас ұлғаюымен өзгеруінен туындайды. Соңғы кезде кесусіз, тек жылу энергиясы арқылы теріде коллагенді ынталандыратын процедуралар да көп қолданылады, осы қағида мен әсердің сақталу мерзімін бірте-бірте түсіндіреміз.

Қолдың ішкі жағындағы тері неге бірінші салбырайды?

Теріні тартылған күйде ұстап тұратын дерма ішіндегі коллаген мен эластин деген екі ақуыз талшығы. Коллаген теріні ұстап тұратын баған қызметін атқарса, эластин созылып, қайта қалпына келетін резеңке жіп сияқты жұмыс істейді. Ал жас ұлғайған сайын осы екі талшықтың мөлшері де азайып, қасиеті де әлсірейді.

Білектің ішкі жағындағы тері бетінен немесе басқа бөліктерге қарағанда жұқарақ әрі теріасты майы да азырақ болады. Сондықтан коллаген мен эластиннің азаю өзгерісі басқа аймақтарға қарағанда бұрын, әрі көзге көбірек түсерліктей көрінеді. Бұл ұзақ пайдаланудан созылған резеңке жіпті босатқанда бұрынғыдай тартылмай қалатынымен бірдей.

Мұған тартылыс күші де үздіксіз әсер етеді. Күннің көп бөлігінде қол төмен қарай салбырап тұратындықтан, әлсіреген тері осы күшті тікелей қабылдап, төмен қарай салбырай береді. Серпімділік жеткілікті кезде көтере алатын салмақты, серпімділік азайғанда көтере алмай қалады деген сөз.

Май мен бұлшықет те салбырауға әсер ете ме?

Жас ұлғайған сайын дене бойынша май таралуы да өзгереді. Бұрын май оңай жиналмайтын білектің ішкі жағында май жинала бастайды, ал керісінше басқа жерлерде май бұрынғыдай оңай жиналмай қалатын жағдай жиі кездеседі. Май жасушасының өзі қай жерге орналасатынын анықтайтын сигнал жас ұлғайған сайын өзгеретіні түсіндіріледі.

Сонымен қатар білектің артқы жағын толтыратын трицепс деп аталатын бұлшықет те өзгереді. Трицепс күнделікті өмірде жиі қозғалмаса, атрофияға ұшырап, көлемі кішірейеді. Бұлшықет жұқарса, оның үстіндегі тері мен майды көтеріп тұратын тіреуіш жоғалғанмен бірдей.

Сайып келгенде тері, май және бұлшықет бір-бірін тіреп тұратын үш қабат. Осылардың біреуі жұқарса немесе созылса, қалған екі қабат оның салмағын толығымен көтеруге мәжбүр болады, сондықтан салбырау бір ғана себептен емес, бірнеше қабаттың бір мезгілде әлсіреуінен туындайтын нәтиже.

Сондықтан тек салмақ түсіру немесе күш жаттығуын жасау арқылы да салбырау көбіне жойылмай қалады. Май азайса да созылған тері сол қалпында қалуы, немесе бұлшықет қалыптасса да оның үстіндегі терінің серпімді талшықтары әлі жетіспей тұруы мүмкін болғандықтан. Үш қабаттың тек біреуін ғана түзетсе, қалған қабаттардың мәселесі сол қалпында қалады деген сөз.

Ультрадыбыс пен радиожиілік коллагенді қалай түзеді?

Мұндай салбырауды тартуда жиі қолданылатын әдіс, ультрадыбыс пен жоғары жиілікті пайдаланатын процедуралар. Екі әдістің де қағидасы ұқсас. Теріге жылу энергиясын дәл жеткізіп, созылып қалған коллаген талшықтарын ынталандыру.

Жылу алған коллаген сол сәтте қысқарады. Бұл дымқыл жіп жылу алғанда бүрісіп қалуымен ұқсас. Ал бұл жылу тітіркенуі денеге кішкентай зақым сигналы ретінде қабылданып, коллаген жасайтын фибробласт деген жасушаларды сол жерге жинайды.

Фибробласттар жиналған соң бірнеше ай бойы жаңа коллаген мен эластин талшықтары қайта түзіледі. Бұл ескірген қабырғаны бұзып, сол орынға жаңа қабырға тұрғызатын құрылыспен бірдей процесс. Қабырғаны бұзу бір сәтте болса, жаңасын тұрғызуға уақыт кететіні де осы құрылысқа ұқсас.

Ультрадыбыс пен радиожиіліктің жылу жететін тереңдік айырмасы

Екі процедураның жылу жеткізу тереңдігі мен тәсілі бөлек. Ультрадыбыс, яғни HIFU топтағы аппараттар ультрадыбыс энергиясын бір нүктеге жинап, дерманың терең қабатынан бастап фасцияға жақын қабатқа дейін дәл жылу жеткізеді. Бұл лупамен күн сәулесін бір нүктеге жинағанда сол жер ғана қызатын қағидаға ұқсас.

Ал жоғары жиілік аппараты бұған қарағанда дерма қабатының кеңірек аумағын бірден қыздырады. Электр энергиясы тері тінінен өткенде кедергіге тап болып жылуға айналатын тәсіл болғандықтан, бір нүктеден гөрі бүкіл бет біркелкі жылиды. Сондықтан лезде байқалатын тарылу әсерін жоғары жиілік жағы бұрын сезінетін жағдай жиі болады деп белгілі.

Тереңдігі мен жылу таралу тәсілі бөлек болғандықтан, іс жүзінде клиникаларда екі әдісті бірге қолдану жиі кездеседі. Терең қабатты ультрадыбыс, ал таяз әрі кең қабатты жоғары жиілік бөліп үлестіретін тәсіл. Дегенмен қай әдіс болса да, соңғы мақсат коллагенді ынталандырып қайта түзу болғандықтан бірдей.

Әсері қашан көрінеді және қанша уақыт сақталады?

Процедурадан кейінгі өзгеріс екі кезеңге бөлінеді. Алдымен коллаген жылу алып бірден қысқаруынан пайда болатын бастапқы серпімділік бар, содан кейін бірнеше ай бойы жаңа коллаген орнығуымен пайда болатын ұзақ мерзімді серпімділік бар. Сондықтан нәтиже бір күнде толық қалыптаспай, бірте-бірте жиналады.

• Процедурадан кейінгі алғашқы бірнеше күн: Жеңіл ісіну мен қызару байқалуы мүмкін. Жылу тітіркенуіне табиғи жауап болғандықтан, көп жағдайда бірнеше күнде басылады.
• Басқанда сезілетін ауырсыну: Ұзаса он күнге дейін сақталуы мүмкін деп хабарланады. Процедура жасалған аймақтың тіні қалпына келу реакциясын өткізу барысында уақытша сезімтал болатыны себеп.
• Серпімділіктің көзге көрінерліктей жақсарған кезеңі: Көбіне 2 аптадан 3 айға дейінгі аралықта біртіндеп байқалады деп хабарланады. Жаңа коллагеннің азын-аулап жиналу жылдамдығына сай өзгеріс те баяу көрінетіні себеп.
• Коллаген қайта құрылымдалуы аяқталатын кезең: 3 айдан 6 айға дейін уақыт алады деп белгілі. Ескі коллагенді тазалап, жаңасын толтыратын қалпына келу процесінің толығымен аяқталуына сол шамада уақыт қажет.

Жалпы әсер адамнан адамға өзгеше болғанымен, орта есеппен 6 айдан 12 айға дейін сақталады деп жиі хабарланады. Дегенмен коллаген уақыт өткен сайын қайта біртіндеп азаятын ақуыз болғандықтан, сақталу мерзімі өткен соң салбырау да табиғи түрде қайта біртіндеп көрінуі мүмкін.

Рәсімнен кейінгі күтім

Процедурадан кейінгі күтімнің басты шарты, жаңадан түзіліп жатқан коллагенге кедергі жасамау.

• Күннен қорғауды ұмытпау: Ультракүлгін сәуле коллагенді ыдырататын ферменттердің белсенділігін арттырады, сол себепті қиналып түзілген коллагеннің қайта азаю жылдамдығын тездетуі мүмкін.
• Трицепсті жеңіл болса да қозғалту: Бұлшықет белгілі бір көлемін сақтап тұрса ғана, оның үстіндегі тері мен майды көтеріп тұратын күш қалады. Иінтіректе бұтындану немесе жеңіл гантельмен жаттығу да пайдалы болады деп айтылады.
• Процедурадан кейін бірден қатты массаж жасамау немесе күшпен қысымнан аулақ болу: Әлі орнықпаған тінге күшті қысым түссе, қалпына келу үстіндегі талшықтар бұзылуы мүмкін.
• Жеткілікті ылғал мен дымқылдықты сақтау: Теріннің өзінің қалпына келу қабілеті жақсы сақталғанда ғана жаңа коллагеннің орнығу процесі де тегіс жалғасады.

Мұндай күтім тек процедура жасалған кезде ғана емес, білек серпімділігін сақтағысы келетін күнделікті өмірде де бірдей қолданылады. Сайып келгенде коллаген түзіліп, сақталатын жағдайды үздіксіз қолдау ең негізгі шарт болып шығады.

Бір нәрсені асығыс жасаудан гөрі, күннен қорғау, жеңіл күш жаттығуы және шамадан тыс жүктемесіз қалпына келу күтімін тұрақты жалғастыру нәтижені әлдеқайда ұзақ сақтауға тиімді деп белгілі. Себебі серпімділік бір мезгілде толмайды, уақыт өте келе біртіндеп жиналатын нәтиже.

References

Korean Dermatological Association, American Academy of Dermatology (AAD), and Ministry of Food and Drug Safety (MFDS).